۵۸ روز مقاومت نفسگیر، تلاش شبانهروزی و ثبت رکوردهای بینظیر مهندسی، سرانجام به مهار آتش سهمگین چاه ۱۴۷ رگسفید و خنثیسازی یکی از خطرناکترین حوادث صنعت نفت ایران انجامید.
آبانماه ۱۳۹۶ یکی از تلخترین و در عین حال حماسیترین روزهای صنعت نفت ایران را در خود ثبت کرد. ظهر هفتم آبان بود که در میدان نفتی رگسفید (در ۱۵۰ کیلومتری شرق اهواز)، دستگاه حفاری ۹۵ فتح دچار انفجار و آتشسوزی شد؛ حادثه تلخی که طی آن دو تن از فرزندان برومند صنعت نفت، «فرزاد ارزانی» و «محمد سلیمی» (حفار و دکلبان)، به درجه شهادت نائل آمدند.ابعاد این حادثه به قدری سنگین بود که شعلههای آتش سر به فلک کشیده و تا ۷۰ متر بالا میرفتند. دود غلیظ و حرارت وحشتناک تا شعاع ۵۰۰ متری، هوا را غیرقابلتنفس کرده بود و هیچ تجهیزی جرات نزدیک شدن به دهانه چاه را نداشت. در شعاع ۳۰ متری، دمای هوا به ۷۰۰ درجه سلسیوس رسیده بود و صدای مهیب فوران، وضعیتی بحرانی ایجاد کرده بود. با این حال، از همان لحظات اولیه، ستاد بحران تشکیل شد و عزم متخصصان ایرانی برای خواباندن این غول آتشین جزم شد.
از ساخت جاده و استخر آب تا طراحی ابزارهای بیسابقه
مهار این چاه سرکش، کار سادهای نبود. حجم اقدامهای مهندسی انجامشده در این مدت خیرهکننده است:ساخت جادههای دسترسی و ایجاد دو استخر بزرگ ذخیره آب با ظرفیت ۲۰۰ هزار بشکه برای خنکسازی محوطه عملیات.ساخت و بهکارگیری ۹ مدل «استینگر» مختلف و طراحی سیستم مسدودکننده ابداعی پیستونی برای نخستین بار جهت مسدود کردن دهانه چاه.استقرار دهها دستگاه پمپ سیمانزنی، بولدوزر، تریلر و مخازن سیال مخصوص برای کشتن چاه از سطح.اگرچه روشهای مهار از سطح (Top Kill) به دلیل شدت آسیبدیدگی و دفرمه شدن تجهیزات سرچاهی با موانعی روبهرو شد، اما تیمهای تخصصی از روش دوم یعنی «مهار از عمق» وارد عمل شدند.
رکوردشکنی بینظیر فرزندان ایران در حفر چاههای امدادی
متخصصان شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب و شرکت ملی حفاری ایران در بخش مهار از عمق، رکوردهای عجیبی به ثبت رساندند که در صنعت نفت جهان کمنظیر است:ساخت موقعیت در ۱۴ روز: در حالی که ساخت موقعیت و استقرار دکل در مناطق نفتخیز بهطور میانگین ۵ ماه زمان میبرد، این بار در ۱۴ روز انجام شد.نصب و راهاندازی دکل در ۱۰ روز: فرایند حمل و برپایی دکل که در حالت عادی ۲ تا ۳ برابر وقت میبرد، تنها در ۱۰ روز انجام گرفت.حفاری دقیق هدف: چاه امدادی در عرض ۳۴ روز به نقطه هدف (مخزن آسماری در عمق بیش از ۲۳۰۰ متری) رسید؛ این در حالی است که دکل قبلی پیش از حادثه، حدود ۹۰ روز برای رسیدن به این نقطه وقت صرف کرده بود.
پایان ۵۸ روز نفسگیر
سرانجام پس از ۵۸ روز تلاش شبانهروزی، طاقتفرسا و بدون وقفه، در ساعت ۲۰ و ۴۵ دقیقه پنجم دیماه ۱۳۹۶، غرش چاه ۱۴۷ رگسفید فروکش کرد و این آتش سهمگین مهار شد. پس از ایمنسازی و سیمانکاری، پرونده این حادثه تلخ با تکیه بر دانش بومی، غیرت ایرانی و شهدای گرانقدرش بسته شد تا ثابت شود متخصصان صنعت نفت در سختترین شرایط نیز قهرمانان بیبدون مرز این آب و خاک هستند.