آبادان و خرمشهر؛ چشم‌انتظار ثمرات توسعه در منطقه آزاد اروند
با گذشت سالها از تاسیس منطقه آزاد اروند، توسعه زیرساخت‌های شهری و بهبود خدمات عمومی همچنان از مهم‌ترین مطالبات شهروندان آبادان و خرمشهر است، ۲ شهری که با چالش‌هایی همچون فرسودگی معابر، ضعف شبکه دفع آب‌های سطحی و نیاز به تقویت خدمات شهری روبه‌رو هستند و انتظار دارند ظرفیت‌های منطقه آزاد اروند سهم بیشتری در بهبود کیفیت زندگی آنان داشته باشد.
منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی اروند با هدف بهره‌گیری از ظرفیت‌های اقتصادی، تجاری و جغرافیایی آبادان و خرمشهر و ایجاد زمینه برای توسعه، جذب سرمایه‌گذاری، اشتغال‌زایی و ارتقای زیرساخت‌های منطقه تاسیس شد، نهادی که انتظار می‌رفت با استفاده از مزیت‌های مرزی، ظرفیت‌های اقتصادی و اختیارات قانونی خود، نقش موثری در جبران عقب‌ماندگی‌های زیرساختی و تحقق توسعه متوازن این ۲ شهر ایفا کند.
با این حال، آنچه امروز در بخش‌های مختلف آبادان به چشم می‌خورد، بیانگر فاصله قابل توجه میان اهداف و انتظارات شکل‌گرفته از منطقه آزاد اروند با وضعیت موجود این شهر است.
فرسودگی خیابان‌ها و معابر، مشکلات آسفالت، ضعف زیرساخت‌های دفع آب‌های سطحی، نارسایی شبکه فاضلاب، وضعیت نامناسب برخی محلات و کمبود امکانات زیربنایی، از جمله مشکلاتی است که همچنان بخش قابل توجهی از زندگی روزمره شهروندان آبادانی را تحت تاثیر قرار داده و ضرورت توجه جدی‌تر به مطالبات عمرانی و خدمات شهری را دوچندان کرده است.
تداوم این مشکلات در حالی است که آبادان و خرمشهر به واسطه قرار گرفتن در محدوده منطقه آزاد اروند، از ظرفیت‌ها و امتیازهای اقتصادی و قانونی ویژه‌ای برخوردارند، ظرفیت‌هایی که انتظار می‌رود بخشی از منافع حاصل از آنها به‌صورت ملموس در توسعه زیرساخت‌های شهری، بهبود خدمات عمومی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان نمود پیدا کند.
وعده‌های توسعه در برابر واقعیت‌های شهری
یکی از انتظارات اصلی مردم آبادان و خرمشهر از سازمان منطقه آزاد اروند، ایفای نقشی فراتر از اجرای پروژه‌های مقطعی و اقدامات محدود عمرانی است.
برگزاری آیین‌های افتتاح پروژه‌های کوچک، اگرچه می‌تواند در بهبود شرایط همان محدوده موثر باشد اما به تنهایی پاسخگوی حجم مشکلات و نیازهای زیرساختی شهری با قدمت و ظرفیت آبادان و خرمشهر نیست.
آسفالت معابر و برخورداری از خیابان‌های مناسب مطالبه طبیعی شهروندان است و نباید به عنوان دستاوردی استثنایی یا امتیازی ویژه برای مردم معرفی شود.
یکی از شهروندان آبادانی با انتقاد از وضعیت نامناسب معابر شهری گفت: سال‌هاست مردم آبادان با مشکلات مختلفی در حوزه عمران شهری مواجه هستند و در بسیاری از خیابان‌ها و محلات، وضعیت آسفالت، روشنایی و زیرساخت‌های خدماتی رضایت‌بخش نیست، این شرایط در برخی نقاط به گونه‌ای است که تردد شهروندان را با مشکل مواجه کرده و در روزهای بارندگی نیز مشکلات بیشتری برای ساکنان ایجاد می‌شود.
منصور پورحاجی افزود: پرسش مردم این است که با وجود استقرار منطقه آزاد اروند و ظرفیت‌های اقتصادی و درآمدی آن، چرا هنوز بسیاری از مشکلات اولیه شهر برطرف نشده است در حالی که انتظار داشتیم حضور این سازمان به بهبود شرایط زندگی مردم منجر شود اما در عمل تغییر محسوسی در وضعیت بسیاری از محلات احساس نمی‌کنیم.
وی افزود:امروز سهم مردم آبادان و خرمشهر بعد از سالها سطل‌های زباله با آرم منطقه آزاد اروند است.
مشکلات زیرساختی همچنان پابرجاست
از یک سازمان برخوردار از ظرفیت‌ها و امتیازهای منطقه آزاد انتظار می‌رود با اجرای طرح‌های زیربنایی ماندگار، نقش موثری در توسعه شبکه فاضلاب و دفع آب‌های سطحی، بهبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل، ساماندهی مناطق کم‌برخوردار و فراهم کردن زمینه‌های جدید سرمایه‌گذاری و اشتغال‌زایی ایفا کند.
در همین زمینه، یکی از شهروندان خرمشهری با اشاره به مشکلات زیرساختی، به‌ویژه وضعیت نامناسب شبکه فاضلاب و آسفالت معابر، گفت: مشکلات زیرساختی همچنان از دغدغه‌های جدی مردم است و در برخی محلات، فرسودگی و ضعف امکانات شهری شرایط زندگی روزمره خانواده‌ها را با دشواری مواجه کرده است.
محمد طویلی‌زاده ساکن کوی کوت‌شیخ بیان کرد: مردم انتظار دارند سازمان منطقه آزاد اروند در کنار سایر دستگاه‌های اجرایی، برای رفع این مشکلات برنامه مشخص و اعتبارات عملیاتی در نظر بگیرد.
وی ادامه داد: منطقه آزاد اروند با هدف توسعه و ایجاد فرصت‌های اقتصادی در آبادان و خرمشهر شکل گرفته است، اما شهروندان همچنان برای ابتدایی‌ترین امکانات شهری با مشکل مواجه هستند و با کوچکترین بازندگی حتی دانش‌آموزان خود را نمی‌توانند به مدرسه برسانند.
مردم آبادان از مزیت منطقه آزاد چه بهره‌ای برده‌اند؟
یکی از پرسش‌های اساسی در ارزیابی عملکرد منطقه آزاد اروند این است که با وجود گذشت سالها از فعالیت این سازمان چه میزان از ظرفیت‌های اقتصادی و تجاری آن به بهبود زیرساخت‌های عمومی آبادان تبدیل شده است.
آیا شهروندان توانسته‌اند آثار حضور این سازمان را در وضعیت معابر، خدمات شهری، حمل‌ونقل، زیرساخت‌های محلات و فرصت‌های اقتصادی به شکل ملموس مشاهده کنند.
یکی دیگر از شهروندان آبادانی با تاکید بر ضرورت توجه بیشتر به مناطق کم‌برخوردار شهر گفت: آبادان فقط به چند خیابان اصلی و مناطق مرکزی محدود نمی‌شود و محلات مختلف شهر به خدمات عمرانی و زیرساختی نیاز دارند و در برخی مناطق مشکلات انباشته‌شده سال‌های گذشته همچنان پابرجاست و مردم احساس می‌کنند سهم آنها از طرح‌های توسعه‌ای و عمرانی بسیار کمتر از انتظاراتشان بوده است.
علیرضا ارشدی افزود: انتظار می‌رود سازمان منطقه آزاد اروند به جای تمرکز بر طرح‌های مقطعی، برنامه‌ای جامع برای آبادانی شهر تدوین کند و به صورت شفاف اعلام کند چه میزان اعتبار برای آبادان اختصاص داده، چه پروژه‌هایی به نتیجه رسیده و چه برنامه‌ای برای رفع مشکلات محلات دارد، مردم آبادان حق دارند بدانند از ظرفیت‌های منطقه آزاد چه سهمی نصیب شهر و شهروندان شده است.
افزایش فعالیت‌های عمرانی سازمان منطقه آزاد اروند در آبادان و خرمشهر
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد اروند با تشریح بخشی از اقدامات عمرانی این سازمان در آبادان و خرمشهر، از مشارکت ۶ هزار میلیارد ریالی این سازمان در طرح ساماندهی فاضلاب آبادان خبر داد و گفت: بهسازی معابر، توسعه زیرساخت‌های شهری و ارتقای خدمات عمومی از محورهای فعالیت عمرانی سازمان است.
مصطفی خانزادی با اشاره به قرارداد ساماندهی فاضلاب آبادان اظهار کرد: این قرارداد با مشارکت سازمان منطقه آزاد اروند، شرکت آبفای خوزستان و پالایشگاه آبادان و با اعتباری بالغ بر ۲۱ هزار میلیارد ریال منعقد شده که سهم سازمان منطقه آزاد اروند از این اعتبار ۶ هزار میلیارد ریال است.
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه بهسازی معابر شهری آبادان افزود: ۶۴۹ معبر به طول ۱۳۵ هزار و ۵۰۴ متر و با مساحت بیش از یک میلیون و ۱۶ هزار مترمربع آسفالت شده است.
خانزادی با تاکید بر ضرورت توسعه متوازن در شهرهای آبادان و خرمشهر، اجرای پروژه‌های عمرانی و زیرساختی را از محورهای فعالیت سازمان دانست و بر ضرورت اثرگذاری این اقدامات در بهبود شرایط زندگی شهروندان تاکید کرد.
آبادان شهری با ظرفیت‌های بزرگ اقتصادی، صنعتی، تجاری و گردشگری است اما برخورداری از این ظرفیت‌ها زمانی ارزشمند خواهد بود که نتایج آن در زندگی مردم نمایان شود.
منطقه آزاد اروند برای تحقق فلسفه وجودی خود باید از مرحله وعده و برنامه عبور کند و سهم واقعی خود را در آبادانی شهری ادا کند زیرا مردم آبادان پس از سالها انتظار، همچنان چشم‌انتظار توسعه‌ای هستند که بتوانند آثار آن را در کوچه‌ها، خیابان‌ها و زندگی روزمره خود لمس کنند.
منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی اروند در سال ۱۳۸۳ با هدف بهره‌برداری از موقعیت راهبردی و ظرفیت‌های اقتصادی، تجاری و صنعتی شهرهای آبادان و خرمشهر و با وسعتی حدود ۳۷ هزار و ۴۰۰ هکتار تاسیس شد.
این منطقه با برخورداری از مرز مشترک با کشور عراق، دسترسی به آبراه‌های بین‌المللی اروندرود و کارون، نزدیکی به خلیج فارس و وجود زیرساخت‌های مهمی همچون بندر، فرودگاه و پالایشگاه آبادان، از موقعیت ویژه‌ای برای توسعه تجارت، ترانزیت، صنعت و گردشگری برخوردار است.
ایجاد این منطقه با هدف تقویت مبادلات اقتصادی، جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی، افزایش اشتغال و تسریع روند توسعه آبادان و خرمشهر صورت گرفت.
