افزایش کوتاه قدی کودکان و نوجوانان خوزستان در پی فقر ریزمغذی‌ها
مدیر گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت خوزستان با بیان اینکه رشد قدی یکی از شاخص‌های مهم ارزیابی سلامت کودکان و نوجوانان است، گفت: افزایش شیوع کوتاه‌قدی کودکان و نوجوانان در سال‌های اخیر هشداری برای وجود مشکلات تغذیه‌ای، بیماری‌های زمینه‌ای و شرایط نامطلوب اقتصادی، اجتماعی و محیطی است و ضرورت دارد علل آن شناسایی و مداخلات مؤثر اجرا شود.
مهنوش صاحبدل اظهار کرد: رشد قدی یکی از شاخص‌های مهم ارزیابی سلامت کودکان و نوجوانان است و اهمیت آن فراتر از رشد جسمانی است؛ زیرا سوءتغذیه مزمن و محرومیت‌های دوران کودکی می‌تواند سلامت، رشد شناختی، عملکرد تحصیلی و ظرفیت‌های فردی در آینده
را تحت تأثیر قرار دهد.
وی افزود: «هزار روز طلایی» از دوران جنینی و زمانی که جنین وارد رحم مادر می‌شود آغاز می‌شود؛ دوره‌ای که ۷۰ درصد رشد در آن شکل می‌گیرد و ۳۰ درصد رشد تا پایان عمر ادامه دارد. متأسفانه به دلیل فقر ریزمغذی‌ها، کوتاه‌قدی در کودکان رخ می‌دهد که می‌تواندمشکلاتی در پی داشته باشد و حتی در بروز دیابت، فشار خون و دیگر بیماری‌های غیرواگیر نقش داشته باشد.
صاحبدل تصریح کرد: افزایش شیوع کوتاه‌قدی کودکان و نوجوانان در سال‌های اخیر هشداری برای وجود مشکلات تغذیه‌ای، بیماری‌های زمینه‌ای و شرایط نامطلوب اقتصادی، اجتماعی و محیطی است و ضرورت دارد علل آن شناسایی و مداخلات مؤثر اجرا شود.
مدیر گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت خوزستان با اشاره به آمار نگران‌کننده افزایش شاخص کوتاه‌قدی گفت: کمیته‌ای با حضور اساتید هیئت علمی دانشکده پزشکی و پیراپزشکی و با محوریت مرکز بهداشت استان خوزستان در مهرماه امسال برگزار شد. بر اساس بررسی علل کوتاه‌قدی، نیاز به هم‌افزایی و اقدامات بین‌بخشی و حمایت همه‌جانبه استانداری خوزستان وجود دارد.
وی ادامه داد: کوتاه‌قدی کودکان زیر ۵ سال از ۴.۳ درصد در سال ۱۳۹۹ به ۵.۴۷ درصد در سال ۱۴۰۴ رسیده است. این شاخص در نوجوانان نیز در سال ۱۳۹۹ برابر ۵.۶ درصد بوده که در سال ۱۴۰۴ به ۵.۹۹ درصد افزایش یافته است.
صاحبدل همچنین درباره عوامل مؤثر در کوتاه‌قدی از نظر اساتید هیات علمی و صاحب‌نظران توضیح داد: دریافت ناکافی منابع غذایی پروتئینی مانند گوشت قرمز، مرغ، ماهی، تخم‌مرغ و حبوبات به دلیل افزایش قیمت مواد غذایی و کاهش قدرت خرید خانوارها، کاهش مصرف لبنیات و میوه‌ها، و بیکاری و بی‌ثباتی شغلی از عوامل اقتصادی مؤثر است.
وی ادامه داد: در حوزه فرهنگی و رفتاری نیز الگوی نامناسب خواب، مصرف میان‌وعده‌های کم‌ارزش و عرضه مواد غذایی ناسالم در مدارس و کودکستان‌ها و استفاده گسترده از ظروف و بسته‌بندی‌های پلاستیکی از عوامل قابل توجه است. کاهش نشاط و تعاملات اجتماعی، کاهش فعالیت بدنی و بازی‌های فعال، و استرس و فشارهای روانی نیز از عوامل اجتماعی محسوب می‌شود.
صاحبدل گفت: مواجهه مزمن با آلاینده‌های محیطی و آلودگی هوا، مواجهه با سموم و ترکیبات شیمیایی کشاورزی، و مواجهه با دود دخانیات از عوامل محیطی مؤثر در این زمینه است.
پیشنهادها و راهکارهای مداخله‌ای
وی افزود: تقویت سیاست‌های حمایتی در حوزه سلامت کودکان و نوجوانان و تخصیص اعتبارات کافی به مراکز درمانی تخصصی کودکان از جمله بیمارستان ابوذر و بخش‌های کودکان سایر بیمارستان‌ها، حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر و کاهش نابرابری‌های اقتصادی و اجتماعی ضروری است.
مدیر گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت خوزستان تصریح کرد: در مداخلات اقتصادی، تقویت حمایت‌های اقتصادی از خانوارهای کم‌درآمد، توسعه فرصت‌های شغلی و توانمندسازی اقتصادی و تسهیل دسترسی اقتصادی به مواد غذایی سالم از طریق بازارچه‌های عرضه مستقیم محصولات غذایی پیشنهاد می‌شود.
وی در ادامه گفت: در مداخلات تغذیه‌ای نیز تأمین سبدهای غذایی مغذی یا اختصاص سهمیه روزانه شیر برای کودکان و نوجوانان واجد شرایط و تأمین مکمل‌های تغذیه‌ای ویژه کودکان و نوجوانان دارای لاغری و اختلال رشد بر اساس ارزیابی وضعیت تغذیه‌ای مورد تأکید است.
صاحبدل افزود: تقویت مشارکت اجتماعی و شبکه‌های حمایتی محلی، ارتقای آگاهی و سواد سلامت خانواده‌ها برای پایش مستمر رشد و مراجعه منظم به مراکز خدمات جامع سلامت، توسعه فضاهای تفریحی و نشاط‌آور و فرهنگ‌سازی سبک زندگی سالم از دیگر راهکارهای پیشنهادی است.
مدیر گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت خوزستان عنوان کرد: بهبود زیرساخت‌های بهداشتی و محیطی، ارتقای ایمنی و سلامت محصولات غذایی و کشاورزی، کاهش مواجهه با دود دخانیات و توسعه محیط‌های ایمن و قابل‌دسترس برای فعالیت بدنی نیز باید در برنامه‌های مداخله‌ای مورد توجه قرار گیرد.
