پيام مثبت و مشروط لاريجاني به آمريكا
شعارسال همزباني و همدلي در سياست خارجي نيز تاثيرگذاشته و ما شاهد آن هستيم كه مقامات كشورمان در بحث رابطه با كشورهايي كه سال‌ها با آنها مشكل داشتيم به يك وحدت رويه اي رسيدند و امروزنيز همزباني آنها را در مورد روابط ديپلماتيك با انگليس‌و آمريكا شاهد هستيم.
روزنامه قانون به ارزيابي سخنان رئيس مجلس در گفت‌وگو با نقوي حسيني، فلاحت پيشه، بهشتي پور، ترقي و قنبري پرداخت.
بعد از ديدار حسن روحاني با فيليپ هاموند و اظهارات رئيس‌جمهور ايران مبني بر اينكه معتقدیم نباید درگذشته‌های تاریخی باقی ماند، حالا نوبت به علي لاريجاني رئيس اصولگراي مجلس رسيده تا اين روزها با حضور در نيويورك آمريكا اظهاراتي متفاوت را از وي بشنويم. عليلاريجاني در گفت‌و گويي كه با راديوملي آمريكا داشته است به بحث روابط ميان دوكشور اشاره كرده و او نيز مانند روحاني اعلام كرده كه نبايد در گذشته ماند و تغيير رويكردها امكان پذير است.
پالش مثبت و مشروط
رئیس مجلس شورای اسلامی در نیویورک با انتقاد به رويكرد سابق آمريكا در قبال ايران مي‌گويد: «مردم ایران نگرانی‌هایی دارند اما من نمی‌گویم که باید در گذشته ماند ولی در عین حال نباید به دنبال راه‌حل‌های رمانتیک باشیم و اگر آمریکایی‌ها رفتارشان را اصلاح کنند می‌شود در ایران صحبت کرد.» اين بخش از سخنان لاريجاني شايد تازگي نداشته باشد ولي لحن سخنان وي به طور حتم متفاوت با گذشته است. پالس‌هاي مثبت لاريجاني براي تغيير در روابط ايران وآمريكا آنجايي بيشتر به چشم مي‌آيد كه وي بااشاره به توافق‌هسته‌اي‌مي‌‌گويد من روی هم رفته موافق سند هسته‌ای هستم و معتقدم از این سند می‌توان برای گام‌های بعدی استفاده کرد.»
رويكرد مثبت و روشن لاريجاني به همين جا منتهي نمي‌شود و او در پاسخ به خبرنگار ان‌پی‌آر كه‌به بازداشت «جیسون رضائیان» خبرنگار روزنامه واشنگتن‌پست در ایران اشاره کرده و از پرسیده آیا «راه حلی سیاسی» برای پرونده وی وجود دارد، پاسخ مي‌دهد: البته که راه‌های عملی وجود دارد. مثلا تعدادی ایرانی در زندان‌های اینجا محبوس‌اند،قطعاً برای مسائلی از این دست، می‌توان به راهکارهایی رسید. فکر می‌کنم که سیاسيون شما آن راه‌ها را می‌دانند.» راديوملي آمريكا كه به دنبال پاسخ مطلوب خوداست ادامه‌مي‌دهد، آیا احتمال دارد اتفاقی مشابه با تبادل زندانیان میان آمریکا و کوبا در دسامبر سال گذشته، برای زندانیان ایران و آمریکا هم اتفاق بیفتد.
لاریجانی پاسخ می‌دهد: «آن هم یک راه است.» اين پيشنهاد و قبول آن از جانب رئيس پارلمان ايران در حالي انجام گرفت كه كوبا و آمريكا بعد ازتبادل زندانيان خود در دسامبر ۲۰۱۴ اقدام به از سرگيري وعادي سازي روابط ديپلماتيك خود و سرانجام در ماه آگوست ۲۰۱۵ سفارت‌هاي خود را در دو كشور بازگشايي‌كردند.
نقدتند لاريجاني از مخالفان توافق
لاريجاني در اين گفت‌وگوضمن هشدار جدی به تخریب‌کنندگان توافق اعلام مي‌كند: «اگر آمریکا به تعهداتش عمل نکند ما هم تصمیم خود را در این مورد خواهیم گرفت؛ با کسانی که بخواهند سند توافق هسته‌ای را تخریب کنند می‌دانیم چگونه برخورد کنیم.» با اين سخنان به نظر مي‌رسد هم دولت و هم مجلس براي دوران پسا ردتوافق نيز برنامه‌هاي خود را تنظيم كرده‌اند چه برسد به دوراني كه توافق به نتيجه برسد و قرار باشد اجراي آن صورت بگيرد.
ايران خواهان روابط مسالمت‌آميز با همه
در همين راستا به سراغ كارشناسان رفتيم تا از آنها پرس و جوكنيم كه با توجه به سخنان رئيس‌مجلس شوراي اسلامي آيا احتمال بهبود روابط ايران و آمريكا در صورت تغيير رويه طرف مقابل وجود دارد يا خيرو آيا حاكميت و طيف راديكال كشور زير بار اين روند خواهند‌رفت؟در همين زمينه سيدحسين نقوي حسيني ،عضو كميسيون امنيت ملي و سياست‌خارجي كشورمان در گفت‌وگو با «قانون»با بيان اينكه سياست‌جمهوري اسلامي ايران داشتن روابط با تمام كشورهاي دنياست، تاييد كرد:جمهوري‌اسلامي غير از رژيم صهيونيستي كه نظام ما آن را مشروع نمي‌داند، خواهان مناسبات مسالمت‌آميز با همه كشورهاست.
وي افزود: شرايطي نيز ما داريم و آمريكا بايد از روحيه استكباري خود دست بردارد و خواهان ادامه رابطه گرگ و ميش نباشد، با اين نظر ما مشكلي با آمريكا نداريم.نقوي حسيني ادامه داد: شروط ما اين است كه اين كشور مطالبات و اموال ما را آزاد كند و در امور ما دخالت نكند.وي ادامه داد: آمريكايي ها بايد بفهمند كه ايران يك كشور مقتدر و صاحب نام در جهان است ونبايد به گونه‌اي برخورد كنند كه خوي استكبار طلبي آنها ادامه داشته باشد در اين صورت ما نمي‌توانيم اين رويكرد را بپذيريم.
پافشاري بر آدم نشدن آمريكا
از سوي ديگر حميدرضا ترقي، معاون بين‌الملل حزب موتلفه و از اعضاي شوراي مركزي اين حزب اصولگرا نيز در اين‌باره به خبرنگار‌قانون مي‌گويد: اين حرف تازگي ندارد و زمان امام(س) نيز بيان مي‌شد. وي ادامه داد:حضرت امام(س) مي‌گفتند تا آمريكا آدم نشود ما همين مشكلات را با آنهاداريم ولي آدم شدن آمريكا به دليل منشي كه دارد اميدي واهي است.ترقي افزود: اصل حرف منافاتي با سياست‌هاي جمهوري‌اسلامي ندارد ولي با توجه به استراتژي‌آمريكا به نظر نمي‌رسد كه سياست‌هاي ايران و آمريكا به گونه‌اي پيش برود كه ما بتوانيم با آنها كنار بياييم.
شكست تابوي رابطه با آمريكا
اما از طرف ديگر يكي از كارشناسان و چهره‌هاي نزديك به اصولگرايان و از نمايندگان پيشين مجلس نظر كارشناسي و به دور از تعصب مي‌دهد.حشمت‌ا... فلاحت پيشه برخلاف حميدرضا ترقي كه بهبود روابط با آمريكا را به گونه‌اي منتفي مي داند،در گفت‌وگو با «قانون» اعلام‌مي كند يك شرايط بي سابقه اي در روابط ايران وآمريكا شكل گرفته و طرفين پيام‌هاي متفاوتي به يكديگر مي‌‌دهند.
وي ادامه مي‌دهد: ماشاهد آن هستيم كه رهبرمعظم انقلاب در ديدار با خبرگان بيان‌مي كنند كه مسئولان ما بايد در برابر سخنان سياستمداران آمريكايي پاسخي مناسب بدهند و از سوي ديگر عليلاريجاني در نيويورك سعي مي‌كند پيام مثبت مشروط را به آمريكايي ها ارائه دهد تا تغيير رفتاري صورت بگيرد و ايران نيز تغيير رفتار را در دستور كار قرار مي‌دهد.
اين كارشناس سياسي ادامه مي‌دهد: در طرف مقابل نيز اين‌گونه است و افرادي مانند اوباما وجان كري از ايران به گونه‌اي مثبت صحبت مي‌كنند و افرادي نيز از تحريم و جنگ‌مي گويند اين روند تا زماني كه تكليف برجام مشخص شود ادامه دارد ولي بعد از آن فصل تازه‌اي در روابط ايران وآمريكا شكل مي گيرد كه با نحوه اجراي برجام مرتبط است.
فلاحت پيشه تبيين مي‌كند: اگر برجام خوب اجرا بشود امكان تعديل روابط بين ايران وآمريكا صورت مي‌گيرد ولي اگر مشكلي پيش بيايد آن زمان مي توان گفت كه روابط سخت‌تر هم خواهد شد.وي افزود:به نظر من بهبود روابط در پيش است چرا كه آمريكايي ها در شرايطي نيستند كه بتوانند اين روند را ادامه دهند و از سوي ديگر ايرانيان نيزموضع گيري هايي دارند كه حساب شده و عقلاني ولي از موضع قدرت است.وي در پاسخ به اين سوال كه اگر مانند توافق‌هسته‌اي كه كل نظام موافق عملياتي شدن آن بودند ولي عده اي راديكال و تندرو مخالفت‌هايي داشتند، بازهم در بحث بهبود روابط بعد از تغيير موضع آمريكا بازهم تندروها ايجاد مشكل كردند، تكليف چيست،تشريح كرد: اين گونه رويدادها عادي است و به نظر من همان‌طور كه در آمريكا نو محافظه كاران با توافق و حل مسئله هسته‌اي ايران از طريق مذاكره مخالف بودند در ايران هم هستند افراد و گروه‌هايي كه اين گونه مخالفت ها را داشته باشند.فلاحت‌پيشه ادامه‌داد:عده‌اي در ايران معتقدند كه رابطه با آمريكا تابو است ولي من مي‌گويم تابوي رابطه با اين كشور شكسته است. وي در پايان گفت:افراطيون ايران و آمريكا در راستاي واقعيت قرار خواهند گرفت تا جايي كه آنها به قدرت برسند و فضا را آشفته‌تر كنند ولي به نظر مي‌رسد نه وضعيت ايران و نه وضعيت آمريكا به گونه‌اي نيست كه اين دو كشور به تقابل برسند وروابط رو به سختي برود.
جبران گذشته براي بهبودروابط
كارشناسان و چهره هاي سياسي مختلف نظرهاي متفاوتي دارند و با همين منظور به سراغ يكي از اساتيد دانشگاه رفتيم تا از وي نيز موضوع را پيگيري كنيم.حسن بهشتي پور از افرادي كه در بحث هسته‌اي اظهارات فراواني را از وي شنيده‌ايم در اين‌باره معتقد بود كه اين روند يك فرمول كلي است كه در سال گذشته بارها مطرح شده كه اگر آمريكا دست از رفتار خود بردارد و اثبات كند كه به دنبال توطئه عليه نظام جمهوري‌اسلامي نيست مي‌تواند روابط بهبود پيدا كند ولي مواردي كه براي تغيير موضع اعلام مي‌شود بسيار پيچيده‌‌و دشوار است. اين كارشناس مسائل بين‌الملل به «قانون» مي‌گويد: نگاه حاضرناشي از آن است كه مناسبات ميان ايران وآمريكا برگزار باشد ولي نبايد اجازه نفوذ داده شود و اگر اين كشور گذشته خود را جبران كند مانعي سر راه روابط ايران و آمريكا نخواهد بود.
بعد از ديدار حسن روحاني با فيليپ هاموند و اظهارات رئيس‌جمهور ايران مبني بر اينكه معتقدیم نباید درگذشته‌های تاریخی باقی ماند، حالا نوبت به علي لاريجاني رئيس اصولگراي مجلس رسيده تا اين روزها با حضور در نيويورك آمريكا اظهاراتي متفاوت را از وي بشنويم. عليلاريجاني در گفت‌و گويي كه با راديوملي آمريكا داشته است به بحث روابط ميان دوكشور اشاره كرده و او نيز مانند روحاني اعلام كرده كه نبايد در گذشته ماند و تغيير رويكردها امكان پذير است.
پالش مثبت و مشروط
رئیس مجلس شورای اسلامی در نیویورک با انتقاد به رويكرد سابق آمريكا در قبال ايران مي‌گويد: «مردم ایران نگرانی‌هایی دارند اما من نمی‌گویم که باید در گذشته ماند ولی در عین حال نباید به دنبال راه‌حل‌های رمانتیک باشیم و اگر آمریکایی‌ها رفتارشان را اصلاح کنند می‌شود در ایران صحبت کرد.» اين بخش از سخنان لاريجاني شايد تازگي نداشته باشد ولي لحن سخنان وي به طور حتم متفاوت با گذشته است. پالس‌هاي مثبت لاريجاني براي تغيير در روابط ايران وآمريكا آنجايي بيشتر به چشم مي‌آيد كه وي بااشاره به توافق‌هسته‌اي‌مي‌‌گويد من روی هم رفته موافق سند هسته‌ای هستم و معتقدم از این سند می‌توان برای گام‌های بعدی استفاده کرد.»
رويكرد مثبت و روشن لاريجاني به همين جا منتهي نمي‌شود و او در پاسخ به خبرنگار ان‌پی‌آر كه‌به بازداشت «جیسون رضائیان» خبرنگار روزنامه واشنگتن‌پست در ایران اشاره کرده و از پرسیده آیا «راه حلی سیاسی» برای پرونده وی وجود دارد، پاسخ مي‌دهد: البته که راه‌های عملی وجود دارد. مثلا تعدادی ایرانی در زندان‌های اینجا محبوس‌اند،قطعاً برای مسائلی از این دست، می‌توان به راهکارهایی رسید. فکر می‌کنم که سیاسيون شما آن راه‌ها را می‌دانند.» راديوملي آمريكا كه به دنبال پاسخ مطلوب خوداست ادامه‌مي‌دهد، آیا احتمال دارد اتفاقی مشابه با تبادل زندانیان میان آمریکا و کوبا در دسامبر سال گذشته، برای زندانیان ایران و آمریکا هم اتفاق بیفتد.
لاریجانی پاسخ می‌دهد: «آن هم یک راه است.» اين پيشنهاد و قبول آن از جانب رئيس پارلمان ايران در حالي انجام گرفت كه كوبا و آمريكا بعد ازتبادل زندانيان خود در دسامبر ۲۰۱۴ اقدام به از سرگيري وعادي سازي روابط ديپلماتيك خود و سرانجام در ماه آگوست ۲۰۱۵ سفارت‌هاي خود را در دو كشور بازگشايي‌كردند.
نقدتند لاريجاني از مخالفان توافق
لاريجاني در اين گفت‌وگوضمن هشدار جدی به تخریب‌کنندگان توافق اعلام مي‌كند: «اگر آمریکا به تعهداتش عمل نکند ما هم تصمیم خود را در این مورد خواهیم گرفت؛ با کسانی که بخواهند سند توافق هسته‌ای را تخریب کنند می‌دانیم چگونه برخورد کنیم.» با اين سخنان به نظر مي‌رسد هم دولت و هم مجلس براي دوران پسا ردتوافق نيز برنامه‌هاي خود را تنظيم كرده‌اند چه برسد به دوراني كه توافق به نتيجه برسد و قرار باشد اجراي آن صورت بگيرد.
ايران خواهان روابط مسالمت‌آميز با همه
در همين راستا به سراغ كارشناسان رفتيم تا از آنها پرس و جوكنيم كه با توجه به سخنان رئيس‌مجلس شوراي اسلامي آيا احتمال بهبود روابط ايران و آمريكا در صورت تغيير رويه طرف مقابل وجود دارد يا خيرو آيا حاكميت و طيف راديكال كشور زير بار اين روند خواهند‌رفت؟در همين زمينه سيدحسين نقوي حسيني ،عضو كميسيون امنيت ملي و سياست‌خارجي كشورمان در گفت‌وگو با «قانون»با بيان اينكه سياست‌جمهوري اسلامي ايران داشتن روابط با تمام كشورهاي دنياست، تاييد كرد:جمهوري‌اسلامي غير از رژيم صهيونيستي كه نظام ما آن را مشروع نمي‌داند، خواهان مناسبات مسالمت‌آميز با همه كشورهاست.
وي افزود: شرايطي نيز ما داريم و آمريكا بايد از روحيه استكباري خود دست بردارد و خواهان ادامه رابطه گرگ و ميش نباشد، با اين نظر ما مشكلي با آمريكا نداريم.نقوي حسيني ادامه داد: شروط ما اين است كه اين كشور مطالبات و اموال ما را آزاد كند و در امور ما دخالت نكند.وي ادامه داد: آمريكايي ها بايد بفهمند كه ايران يك كشور مقتدر و صاحب نام در جهان است ونبايد به گونه‌اي برخورد كنند كه خوي استكبار طلبي آنها ادامه داشته باشد در اين صورت ما نمي‌توانيم اين رويكرد را بپذيريم.
پافشاري بر آدم نشدن آمريكا
از سوي ديگر حميدرضا ترقي، معاون بين‌الملل حزب موتلفه و از اعضاي شوراي مركزي اين حزب اصولگرا نيز در اين‌باره به خبرنگار‌قانون مي‌گويد: اين حرف تازگي ندارد و زمان امام(س) نيز بيان مي‌شد. وي ادامه داد:حضرت امام(س) مي‌گفتند تا آمريكا آدم نشود ما همين مشكلات را با آنهاداريم ولي آدم شدن آمريكا به دليل منشي كه دارد اميدي واهي است.ترقي افزود: اصل حرف منافاتي با سياست‌هاي جمهوري‌اسلامي ندارد ولي با توجه به استراتژي‌آمريكا به نظر نمي‌رسد كه سياست‌هاي ايران و آمريكا به گونه‌اي پيش برود كه ما بتوانيم با آنها كنار بياييم.
شكست تابوي رابطه با آمريكا
اما از طرف ديگر يكي از كارشناسان و چهره‌هاي نزديك به اصولگرايان و از نمايندگان پيشين مجلس نظر كارشناسي و به دور از تعصب مي‌دهد.حشمت‌ا... فلاحت پيشه برخلاف حميدرضا ترقي كه بهبود روابط با آمريكا را به گونه‌اي منتفي مي داند،در گفت‌وگو با «قانون» اعلام‌مي كند يك شرايط بي سابقه اي در روابط ايران وآمريكا شكل گرفته و طرفين پيام‌هاي متفاوتي به يكديگر مي‌‌دهند.
وي ادامه مي‌دهد: ماشاهد آن هستيم كه رهبرمعظم انقلاب در ديدار با خبرگان بيان‌مي كنند كه مسئولان ما بايد در برابر سخنان سياستمداران آمريكايي پاسخي مناسب بدهند و از سوي ديگر عليلاريجاني در نيويورك سعي مي‌كند پيام مثبت مشروط را به آمريكايي ها ارائه دهد تا تغيير رفتاري صورت بگيرد و ايران نيز تغيير رفتار را در دستور كار قرار مي‌دهد.
اين كارشناس سياسي ادامه مي‌دهد: در طرف مقابل نيز اين‌گونه است و افرادي مانند اوباما وجان كري از ايران به گونه‌اي مثبت صحبت مي‌كنند و افرادي نيز از تحريم و جنگ‌مي گويند اين روند تا زماني كه تكليف برجام مشخص شود ادامه دارد ولي بعد از آن فصل تازه‌اي در روابط ايران وآمريكا شكل مي گيرد كه با نحوه اجراي برجام مرتبط است.
فلاحت پيشه تبيين مي‌كند: اگر برجام خوب اجرا بشود امكان تعديل روابط بين ايران وآمريكا صورت مي‌گيرد ولي اگر مشكلي پيش بيايد آن زمان مي توان گفت كه روابط سخت‌تر هم خواهد شد.وي افزود:به نظر من بهبود روابط در پيش است چرا كه آمريكايي ها در شرايطي نيستند كه بتوانند اين روند را ادامه دهند و از سوي ديگر ايرانيان نيزموضع گيري هايي دارند كه حساب شده و عقلاني ولي از موضع قدرت است.وي در پاسخ به اين سوال كه اگر مانند توافق‌هسته‌اي كه كل نظام موافق عملياتي شدن آن بودند ولي عده اي راديكال و تندرو مخالفت‌هايي داشتند، بازهم در بحث بهبود روابط بعد از تغيير موضع آمريكا بازهم تندروها ايجاد مشكل كردند، تكليف چيست،تشريح كرد: اين گونه رويدادها عادي است و به نظر من همان‌طور كه در آمريكا نو محافظه كاران با توافق و حل مسئله هسته‌اي ايران از طريق مذاكره مخالف بودند در ايران هم هستند افراد و گروه‌هايي كه اين گونه مخالفت ها را داشته باشند.فلاحت‌پيشه ادامه‌داد:عده‌اي در ايران معتقدند كه رابطه با آمريكا تابو است ولي من مي‌گويم تابوي رابطه با اين كشور شكسته است. وي در پايان گفت:افراطيون ايران و آمريكا در راستاي واقعيت قرار خواهند گرفت تا جايي كه آنها به قدرت برسند و فضا را آشفته‌تر كنند ولي به نظر مي‌رسد نه وضعيت ايران و نه وضعيت آمريكا به گونه‌اي نيست كه اين دو كشور به تقابل برسند وروابط رو به سختي برود.
جبران گذشته براي بهبودروابط
كارشناسان و چهره هاي سياسي مختلف نظرهاي متفاوتي دارند و با همين منظور به سراغ يكي از اساتيد دانشگاه رفتيم تا از وي نيز موضوع را پيگيري كنيم.حسن بهشتي پور از افرادي كه در بحث هسته‌اي اظهارات فراواني را از وي شنيده‌ايم در اين‌باره معتقد بود كه اين روند يك فرمول كلي است كه در سال گذشته بارها مطرح شده كه اگر آمريكا دست از رفتار خود بردارد و اثبات كند كه به دنبال توطئه عليه نظام جمهوري‌اسلامي نيست مي‌تواند روابط بهبود پيدا كند ولي مواردي كه براي تغيير موضع اعلام مي‌شود بسيار پيچيده‌‌و دشوار است. اين كارشناس مسائل بين‌الملل به «قانون» مي‌گويد: نگاه حاضرناشي از آن است كه مناسبات ميان ايران وآمريكا برگزار باشد ولي نبايد اجازه نفوذ داده شود و اگر اين كشور گذشته خود را جبران كند مانعي سر راه روابط ايران و آمريكا نخواهد بود.
ایمیل مستقیم: info@khouznews.ir
پیامک: 5000205020
آخرین اخبار
