از آغاز تا امروزِ برادران گلفباز شهر اولینها
در دورانی كه اتباع خارجی در مسجدسلیمان به بازی گلف می‌پرداختند، دو برادر، توجه‌شان به این ورزش جلب شد. آنها به نظاره بازی گلف خارجیهای ساکن مسجدسلیمان مینشستند و از این طریق بود که به این رشته علاقه‌مند شدند.
مهدی و علیجمعه قلیزاده، دو برادر گلفبازی هستند كه جزو قدیمیهای گلف خوزستان محسوب میشوند. مهدی قلیزاده 70 ساله و علیجمعه قلیزاده 66 ساله در سرزمین گلف خیز خوزستان پرورش یافتند و حالا از سرمایههای این رشته در استان و کشور به شمار میآیند.
گلف به واسطه ورود اتباع خارجی به منظور کشف و استخراج نفت در مناطق نفت خیز جنوب کشور وارد خوزستان شد و از آن سال ها به بعد این رشته در شهرهای مختلف خوزستان توسعه پیدا کرد و تا جایی که اکنون بیش از نیمی از تیم های لیگ برتر گلف کشور از خوزستان و عناوین برتر در تسخیر نمایندگان این استان است. قدمت گلف در خوزستان بهانه ای شد تا به سراغ دو گلفباز قدیمی استان برویم؛ به خانه مهدی قلیزاده رفتیم و او به همراه برادر كوچكترش (علیجمعه قلیزاده) از گذشتههای‌شان برای‌مان گفتند.
مشروح گفتوگو با این دو برادر گلفباز را در ادامه میخوانید:
در ابتدا لطفا یك معرفی از خودتان داشته باشید؟
مهدی قلیزاده: متولد پنجم فروردین 1323 هستم و در سال 1347 زمانی كه خارجیها بر باشگاههای گلف نظارت داشتند این ورزش را در مسجدسلیمان شروع كردم. آن زمان در شركتهای آمریكایی كار میكردم و تا سال 56 در عملیاتهای شركتهای گِلشناسی حضور داشتم. از سال 56 به ملی‌حفاری آمدم و تا سال 88 در آن‌جا مشغول به کار و در همین سال بازنشسته شدم. البته در حال حاضر با وجود این‌که بازنشسته هستم در شركتهای خصوصی حفاری کار می‌کنم. در ابتدا از طریق مرحوم حسینپور (پسر عمه ام) با این ورزش آشنا شدم؛ چرا كه او با خارجیها این بازی را انجام می‌داد. من چندین بار با او رفتم و به تماشای این ورزش نشستم و در ادامه به گلف علاقه‌مند شدم.
علیجمعه قلیزاده: متولد یکم آبان 1327 هستم و در سال 1350 همراه با برادرم در زمین گلف مسجدسلیمان حضور پیدا میكردم و در نهایت به این ورزش علاقه‌مند شدم. من و برادرم قبل از این‌كه گلف را شروع کنیم، فوتبال را در سطح آموزشگاهها دنبال میكردیم و من در سن 20 سالگی فوتبال را كنار گذاشتم و با ورزش گلف آشنا شدم. در آن زمان با بودن گلفبازهای انگلیسی، آمریكایی و البته ایرانی؛ من، برادرم و مرحوم حسینپور همیشه مقام میآوردیم.
از آغاز فعالیت گلف در مسجدسلیمان بگویید.
علیجمعه قلیزاده: با پیدایش چاه نفت و حضور انگلیسیها، ورزش گلف در مسجدسلیمان آغاز شد و اولین باشگاه گلف در ایران و خاورمیانه در این شهر افتتاح شد. بعد از آن در آبادان و اهواز این ورزش فعال شد. آن زمان بیشتر كسانی كه با گلف آشنا شدند با خارجیها كار میكردند و به عنوان کمک خارجیها این ورزش را دنبال میكردند. محصلان هم به عنوان کمک، در کنار خارجیها گلف کار می‌کردند و این كار یك درآمد برای‌شان بود. به همین صورت گلف به تدریج شناختهتر شد. بعد از انقلاب هم در تهیه وسایل گلف مشكلهایی داشتیم كه البته در ادامه با كمك بعضی از دوستان در خوزستان و تهران، مشكلات را حل كردیم و دوباره گلف را رونق دادیم و باعث شدیم كه لیگ گلف بیشتر از گذشته اهمیت پیدا كند.
در آن زمان بازیهای رسمی هم برگزار میشد؟
مهدی قلیزاده: بازیهای رسمی فقط ایام نوروز انجام میشد که تمام باشگاههای ایران در این مسابقات حضور پیدا می‌کردند و شاید نزدیک به 100 گلفباز ایرانی، انگلیسی و آمریكایی در رقابتها شركت میكردند. بیشتر گلفبازها از سفارتها میآمدند و سفیر یا كاردان بودند. این بازیها به صورت اوپن برگزار میشد و هر گلفباز با یك معیار بازی میكرد و امتیاز هندی‌كپ مشخص كننده درجه بازیكن بود. در ادامه و در سال 72 با تلاش‌های برادرم (علیجمعه) این ورزش در كشور بیشتر از قبل به رسمیت شناخته شد.
از عناوینی که طی این سال‌ها کسب کردید هم برای‌مان بگویید.
مهدی قلیزاده: من در آن دوران بسیار تمریناتم كم بود؛ یعنی هفت روز در خانه بودم و 14روز هم كار میكردم. به صورت باشگاهی مقامهای اول، دوم و یا سوم را داشتهام. همین طور در مسابقات استانی توانستم مقام كسب كنم. در مسابقات کویت هم به همراه تیم‌ملی حضور یافتم که در آن رقابتها به صورت تیمی مقام دوم را کسب کردیم. من به خاطر كارم، كمتر گلفبازی میكردم.
علیجمعه قلیزاده: من قبل از انقلاب توانستم قهرمان مسجدسلیمان، خوزستان و ایران شوم. یك ركورد جهانی را هم در گلف دارم كه سالهای سال این ركورد جابه‌جا نشد. این ركورد به نام جك نیکلاس گلفباز آمریكایی بود و من با یك امتیاز اختلاف، ركوردش را جابه‌جا كردم و این ركورد 15 سال تغییر نكرد. البته این را هم باید بگویم كه بازی در زمین خاكی بسیار سختتر از چمن است و من توانستم در همین زمین خاکی، ركورد نیکلاس آمریكایی را ارتقا ببخشم.
درخصوص رشته گلف این ذهنیت وجود دارد که "گلف ورزش پولدارهاست" آیا این ذهنیت درست است؟
مهدی قلیزاده: این‌که می‌گویند گلف ورزش افراد پولدار است و هزینه‌های زیادی دارد اصلا درست نیست. برای این رشته فقط باید یكسری چوب گلف خرید و با تهیه یك توپ ارزان قیمت به راحتی میشود گلف بازی كرد. در برخی از ورزش‌ها از جمله دوچرخه‌سواری یك دوچرخه با قیمت بالا می‌خرید و ممكن است دوچرخه به راحتی شكسته شود اما در این ورزش اگر از چوب گلف به خوبی نگهداری كنیم، میشود 10 تا 12 سال با آن بازی كرد. گلف در ایران هزینه آن چنانی ندارد و خیلی راحت با یك تك‌پوش و شلوار ورزشی و خرید وسایل آن، می‌توان تمرین كرد.
از چه زمانی گلف را کنار گذاشتید؟
مهدی قلیزاده: از سال 57 و زمان انقلاب تا سال 65 گلف را رها کردم اما در ادامه دوباره این ورزش را به صورت آماتور شروع کردم. سال 72 یا 73 هم که فدراسیون گلف تشکیل شد، لیگ کشور آغاز شد و من تا سال 85 در این لیگ بازی می‌کردم و در همین سال از این ورزش کنار کشیدم. من به خاطر موقعیت شغلیای كه داشتم متاسفانه نمی‌توانستم گلف را مداوم بازی کنم. البته اكنون هم اگر به صورت حرفهای این ورزش را دنبال كنیم چیزی به ما نمیرسد. ورزش گلف در ایران چندان درآمدی ندارد و نمی‌شود به آن تكیه كرد. در حال حاضر هم این ورزش را به صورت تفریحی ادامه می‌دهم.
علیجمعه قلیزاده: تا نزدیك به هشت سال پیش گلفبازی میكردم ولی از آن موقع به بعد دیگر ادامه ندادم و ترجیح دادم مربیگری كنم. البته سن در گلف معنایی ندارد و میشود تا 50، 60 سالگی هم به صورت حرفهای این ورزش را دنبال كرد.
چه زمانی وارد عرصه مربیگری شدید؟
علیجمعه قلیزاده: از سال 77 وقتی اولین اردوی تیم‌ملی تشكیل شد از من دعوت كردند كه در سه رده جوانان، امید و بزرگسالان سرمربیگری تیم‌ملی را بر عهده بگیرم که من هم قبول كردم و از آن موقع تاكنون مربیگری تیم‌ملی را عهدهدار هستم و در حال حاضر تیم‌ملی بزرگسالان و تیم باشگاهی نفت مسجدسلیمان را هدایت میكنم. بعد از انقلاب اسلامی اولین باری كه ما در مسابقات جهانی شركت كردیم سال 1381 بود که ما بین 66 كشور، در مکان 56 قرار گرفتیم. در تورنمنت بینالمللی چین تایپه هم كه 12 كشور شركت كردند، ما مقام ششم را به دست آوردیم. همچنین به همراه تیم‌ملی در مسابقات بینالمللی هندوستان، پاكستان و سنگاپور شركت كردم.
گلف در کشورمان با چه مشكلاتی مواجه است؟
علیجمعه قلیزاده: یكی از دلایلی كه گلف ایران از كشورهای آسیایی و جهانی عقب افتاده است، نداشتن زمین چمن است. گلفبازان در زمین خاكی تمرین میكنند و بعد به كشورهای دیگر میروند و در زمین چمن مسابقه میدهند. اگر در استان خوزستان یك زمین چمن وجود داشت، گلفبازان ما در جهان حرف برای گفتن داشتند. مشكل دیگری که وجود دارد این است كه کسب درآمد از گلف بسیار پایین است. به طور مثال قرارداد من به عنوان سرمربی به اندازه یك نیمكتنشین فوتبال هم نیست. ما بازیكنانی داریم كه عضو تیم‌ملی هستند اما قراردادشان در باشگاهی كه بازی میكنند واقعا ناچیز است. همچنین علت مهمی كه از این ورزش استقبال كمی میشود، این است كه مسابقات گلف به خوبی پوشش داده نمیشوند و اطلاعرسانی در آن بسیار كم است. این مسایل باعث شده است كه مردم كمتر به این ورزش گرایش پیدا کنند.
وضعیت گلف خوزستان را چطور می‌بینید؟
علیجمعه قلیزاده: وقتی در لیگ گلف كشور از بین 10 تیم، چهار تیم خوزستانی به مرحله نیمهنهایی راه پیدا میكنند این نشان‌دهنده سطح بالای گلف خوزستان است. ما از قدیم گلفبازان خوبی در سطح كشور داشته‌ایم؛ به طور مثال برادران كریمنژاد از استان ما، جزو بهترینهای آسیا بودند. همچنین مرحوم حسینپور، جعفر بیرگانی و مرحوم حیدر شینیان از خوبهای گلف كشور بودند.
از دوران ورزشیتان رضایت دارید؟
مهدی قلیزاده: من خودم راضی هستم اما همسرم نه؛ چرا كه با چهار فرزندی كه داشتیم و این‌كه من بیشتر اوقات مشغول به كار بودم، واقعا زندگی برای همسرم سخت شده بود. در كل خودم راضی هستم و در حال حاضر هم هر زمان وقت داشته باشم به صورت تفریحی گلف را دنبال میكنم.
علیجمعه قلیزاده: اگر برگردم به 30 سال پیش هیچ وقت گلف را انتخاب نمیكردم و به سمت فوتبال می‌رفتم؛ فوتبال درآمد بسیار بیشتری دارد و همان‌طور كه گفتم درآمد گلفبازان ازجمله خود من که مدرك بینالمللی مربیگری دارم به اندازه یك فوتبالیست نیمكتنشین هم نیست.
فرزندتان هم به سمت این رشته رفتند؟
مهدی قلیزاده: من چهار فرزند دارم؛ دو دختر و دو پسر که همه آنها ازدواج کرده‌اند. فرزندانم این ورزش را دنبال نکردند. البته یکی از پسرهایم وارد ورزش گلف شد اما به آن علاقه چندانی پیدا نکرد و این ورزش را کنار گذاشت.
علیجمعه قلیزاده: من چهار فرزند داشتم؛ سه پسر و یک دختر که متاسفانه دو پسر من فوت کردند و اکنون یک پسر دارم که کارمند ملی‌حفاری است و دخترم هم درسش تمام شده است. فرزندان من سمت رشته گلف نرفتند و فقط پسر بزرگم فوتبال را انتخاب کرد و چند وقتی در تیم‌های نفت و پرسپولیس مسجدسلیمان بازی کرد اما آن را ادامه نداد.
در پایان اگر صحبتی دارید میشنویم.
مهدی قلیزاده: از مسوولان درخواست دارم كه به این ورزش بها داده شود و در تلویزیون بیشتر به آن بپردازند. به تصویر كشیدن گلف در روی آوردن افراد به این ورزش بیتاثیر نیست و امیدوارم گلف ایران روز به روز بتواند پیشرفت كند و در یك جایگاه مناسب در جهان قرار بگیرد.
علیجمعه قلیزاده: از فدراسیون انتظارات زیادی داریم. انتظار داریم فدراسیون به افراد زحمتكش این ورزش بها بدهد و همچنین از رییس هیات گلف خوزستان هم همین انتظار را داریم كه به پیشكسوتان این رشته بیشتر اهمیت بدهد. ما افراد زیادی را داریم كه بسیار تلاش كردند تا این ورزش در سطح كشور رونق پیدا كند. امیدواریم كه به این درخواستها پاسخ داده شود و بتوانیم یك رتبه خوب را در آینده از گلف ایران در سطح جهان ببینیم.
