سیری در تاریخ/ بررسی تقابل‌های نظامی اردشیر اول با امپراتوری روم
محمد امین حیات مقدم:
در آغاز دوران ساسانیان، اردشیر اول به عنوان نخستین پادشاه این سلسله، در مسیر تثبیت قدرت و گسترش قلمرو، دو رویارویی نظامی قابل توجه را با قیصرهای روم تجربه کرد.
این نبردها نقطه شروع تعاملات نظامی میان ایران ساسانی و روم به شمار می‌روند.
نخستین رویارویی این دو قدرت در حدود سال ۲۳۲ میلادی رخ داد.
پیش از آغاز درگیری‌ها، اردشیر اول با هدف برقراری صلح، هیئتی متشکل از چهارصد سفیر را نزد الکساندر سوروس، قیصر وقت روم، اعزام کرد.
با این حال، پاسخ الکساندر سوروس به این اقدام صلح‌جویانه، زندانی کردن سفیران و تلقی آن‌ها به عنوان اسیران جنگی بود.
این برخورد موجب شد تا اردشیر اول تصمیم به لشکرکشی علیه روم بگیرد.
در نتیجه این نبرد، ارتش ساسانی موفق به شکست دادن الکساندر سوروس شد و شهرهای نصیبین و حران به تصرف ایرانیان درآمدند.
دومین تقابل نظامی اردشیر اول با رومیان، در دوران حکومت ماکسیمینوس قیصر رخ داد.
در این رویارویی نیز اردشیر اول توانست ارتش رومیان را شکست دهد که پیامد این پیروزی، تسخیر شهر دورا-اوروپوس بود.
این دو نبرد نشان‌دهنده استقرار قدرت ساسانیان در برابر رقیب دیرینه خود در غرب و تغییر موازنه قدرت در مناطق مرزی بود.
