راهکارهای اجرایی کاهش گرد و خاک استان خوزستان

فرهنگ آذرنگ: تاثیر گردوخاک از دو جنبه بر سلامت انسانها و محیط زیست مهم است. با توجه به کاهش میزان بارش در سطح استان خوزستان در سالهای اخیر و پیآمد آن کاهش منابع آب و خشکسالی و تحت تأثیر قرار گرفتن دشتها و زمینهای استان، زمینه برای فرسایش خاک و تولید گرد و غبار فراهم شده است. این پدیده، خوزستان را طی روزهای اخیر به شدت تحت تأثیر قرار داده است. لذا در این زمینه لازم است که اقدامات کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت مختلفی جهت کنترل زمینه های تولید گرد و خاک در سطح استان فراهم گردد. از جمله مواردی که در خصوص کنترل و کاهش میزان فرسایش خاک و تولید گرد و غبار در مناطق مختلف جهان مورد استفاده قرار گرفته است عبارت است از:

بارش: نزولات جوی مانند باران، برف و تگرگ در کنترل گرد و غبار نقش اساسی دارند، البته با توجه به کاهش این پدیده های الهی در استان خوزستان لازم است مطالعات لازم در خصوص بارورسازی ابرها و تولید باران مصنوعی صورت گیرد.

کشت و زرع: در مناطقی که شیب زمین زیاد نیست و امکان کشت و زرع وجود دارد، بهترین راهکار بلندمدت برای کاهش میزان فرسایش خاک منطقه و در نهایت کنترل عوامل ایجاد گرد و خاک محسوب میشود.

مالچ: مالچ یا پوشش خاک یک ابزار سریع و کوتاه مدت برای کنترل گرد و خاک میباشد. این ماده به صورت پوشش در سطح تپه ها و مناطق فرسایش پذیر پاشیده میشود و تا 80% قادر است که مقدار فرسایش را کاهش دهد. مالچ را میتوان به دوصورت طبیعی و غیرطبیعی ساخت. مالچهای طبیعی عمدتاً از خاک رس، پوست خرد شده ی درختان، تراشه های چوب و غیره ساخته میشوند و این نوع مالچها علاوه بر کاهش فرسایش خاک، بر غنی سازی و ارتقاء کیفیت و ساختار خاک، زیباسازی محیط و مهار علف‌های هرز نیز تأثیر دارند. مالچهای غیرطبیعی از مواد غیرطبیعی مانند پسماندهای نفت خام، لاستیک، پلاستیک و غیره به دست میآید و استفاده از این نوع مالچ از نظر زیست محیطی باید توجیه پذیر باشد، چون علاوه بر سیاه نمودن منطقه میتواند بر زندگی جانوران و گیاهان نیز اثرگذار باشد.

پوشش سنگی: در مناطقی که امکان کاشت پوشش گیاهی وجود ندارد، پوشش سنگی میتواند انتخاب مناسبی باشد. این پوشش مانند مالچ عمل میکند و در مناطق مستعد فرسایش به عنوان پوششی مناسب از بلند شدن خاک منطقه در اثر فرسایش جلوگیری مینماید. میزان و اندازه های سنگهای مورد استفاده در پوشش سنگی بستگی به قدرتفرسایش پذیری منطقه دارد.

اسپری ها و چسبهای شیمیایی:استفاده از اسپری ها و چسبهای شیمیایی نیز مانند امولسیون آسفالت، امولسیون لاتکس (لاستیک خام)، امولسیون رزین-آب، کلرید کلسیم و غیره نیز در برخی مناطق دنیا جهت کنترل فرسایش استفاده شده است، که استفاده از این موارد نیز در استان خوزستان نیازمند مطالعه دقیقتر میباشد.