وقتی اخلاق، ناجوانمردانه قربانی می شود

قرن جدید که از آن به عنوان عصر ارتباطات نیز یا می شود، با همه دستاوردهایی که داشته است، حریم خصوصی افراد را ناجوانمردانه مورد تجاوز قرار می دهد که قربانی شدن اخلاق به عنوان آسیب جدی این تکنولوژی بیان می شود.

شبکه های اجتماعی زندگی شخصی و کاری ما را تغییر داده است، اخبار روزانه را می توانیم در این شبکه ها در کمترین زمان ممکن مشاهده کنیم، به اشتراک بگذاریم یا در خصوص آن نظر دهیم.

دیگر « وایبر، تانگو، فیسبوک، لاین، واتس آپ و لینکداین» در میان افرادی که با اینترنت آشنایی دارند، غریبه نیستند.

گویی تب استفاده از این شبکه ها در حال همه گیر شدن است و با بیماری«FOMO» که از آن ترس از فراموش شدن یاد می شود، همه به دنبال آن هستیم که نقشی در رونق بازار این شبکه ها ایفا کنیم، انگار که اگر یک روز به این شبکه ها سری نزنیم، آن روزبرای ما کسل کننده می شود.

در این میان، برخی نیز ناجوانمردانه و با اهداف خاص، به راحتی حریم خصوصی افراد را مورد تهاجم قرار داده و با انتشار اخبار کذب در فضای مجازی به ویژه شبکه های اجتماعی در خصوص شخصیت هایی که مردم آنها را می شناسند، در صددند فضای جامعه را به سمت و سوی اهداف خود سوق دهند.

یادمان نرفته است که خبر درگذشت بازیگر دوست داشتنی تلویزیون محمدعلی کشاورز چندین بار از سوی این شبکه ها منتشر شد و همین چندی پیش بود که خبر درگذشت مرحوم مرتضی پاشایی چندین بار منتشر و بازنشر شد که از سوی خانواده آن مرحوم تکذیب شد.

چهارشنبه هفته گذشته نیز خبری در خصوص درگذشت «شهرام لاسمی» هنرمندی که وی را با نقش آفرینی کاراکتر «قلقلی» می شناسند، به سرعت در این شبکه ها منتشر شد و کاربران این شبکه ها نیز یا برای درگذشت وی پیام صادر کردند یا به سرعت، آن را بازنشر دادند.

عاملان اصلی انتشار این خبر نیز آنچنان ناشیانه این خبر کذب را منشتر کرده یا بازنشر دادند که نام وی را نیز «مهدی حقیقی» عنوان کرده بودند.

در اخبار منتشر شده در خصوص درگذشت وی، اینچنین بیان می شد که لاسمی از سرطان رنج می برده است و اصلا در زندگی نیز نمی توانسته صحبت کند.

با انتشار خبر درگذشت لاسمی در سایت ها و وبلاگ های خبری، وی با تکذیب این شایعه وقوع چنین رفتارهای بی مسئولانه را باعث خدشه وارد شدن به روح اجتماعی افراد جامعه دانست.

شهرام لاسمی پنجشنبه در گفت و گو با خبرنگار سینمایی ایرنا با تاکید بر آنکه انتشار خبر درگذشت وی در سایت ها و وبلاگ های خبری از اساس شایعه و کذب است گفت:واقعا نمی دانم، چرا هراز گاهی افرادی با اهداف نامشخص دست به ساخت چنین شایعه هایی می زنند.

وی ادامه داد:اگر قصد دارند از نام و چهره افرادی که مردم آنها را دوست دارند و یا نام هنرمند بر آنها قرارمی دهند برای بالا بردن آمار کلیلک خوردن اخبارشان سوء استفاده کنند، باید گفت که کار آنها دور از شان و رفتار انسانی است، چرا که به شخصه ازشب گذشته در حال پاسخ دادن به دوستان، اعضای فامیل و هنرمندانی هستم که برای پیگیری خبر درگذشتم مدام با من تماس می گیرند.

بازیگر کاراکتر قلقلی که طی بیش از سه دهه نقش آفرینی چندان میلی به مصاحبه نداشته با بیان آنکه از شنیدن صدای گریه اعضای فامیل و دوستان پای تلفن چنان احساس ناراحتی کرده است که نمی دانسته باید چه کاری انجام دهد یادآور شد: حال با این وجود باید پرسید آیا فردی که این شایعه را ساخته اصلا بویی از وجدان برده است یا خیر؟

لاسمی با ابراز امیدواری از این مساله که در آینده این دست اتفاقات و شایعه ها برای هیچ یک از هنرمندان این سرزمین شکل نگیرد گفت: شاید این اتفاق تلنگری برای مسئولان سازمان صدا و سیما باشد که یادشان بیاید در گوشه و کنار این کشور هستند هنرمندانی که سال ها میهمان خانه های مردم بودند و لازم است تا یادی از آنها بشود و به راحتی فراموش نشوند.

«نیل پستمن» محقق علوم ارتباطات که از منتقدان سرسخت تلویزیون است در کتاب ˈزندگی در عشق ، مردن در خوشیˈ ، وسیله ارتباط جمعی را مانند مخدری می داند که انسان را استحاله کرده و ارزش های خود را درقالبی پر طمطراق به خورد او می دهد.

برخی دانشمندان علوم ارتباطات نیز موزاییکی شدن ارتباطات انسانی و جایگزین شدن روابط کاری به جای روابط دوستانه و انسانی را از پیامدهای توسعه بیش از پیش وسایل ارتباط جمعی می دانند که درعصر ارتباطات شدت یافته است.

حال سوال اصلی اینجاست که درست است با تکذیب فردی که دارد حی و حاضر زندگی می کند، موضوع ظاهرا خاتمه می یابد، ولی آسیب های روحی وارد شده به خانواده و بستگان این افراد را چگونه می توان جبران کرد؟

بی اعتمادی و اعتماد از دست رفته شهروندان به رسانه ها را چگونه می توان بازگرداند؟

ومهم تر ز همه اینکه، چرا به خود اجازه می دهیم به راحتی اخبار دروغ وکذب منتشر کرده و باز بدتر از آن، بدون تحقیق، این اخبار دروغ را بازنشر دهیم؟