آيا محوطه هاي تاريخي خوزستان آماده پذیرش گردشگران بودند

مجتبي گهستوني: ریزش بخش هایی از پل تاریخی گرگر به عنوان بخشی از مجموعه سازه های آبی شوشتر باعث شده تا این مجموعه تاریخی در شرایط نسبتا" بحرانی قرار گیرد تا از توان این مجموعه برای پذیرش حجم زیاد گردشگران کاسته شود به نحوی که این سازه ها در ایام نوروز آماده پذیرش گردشگران نبود.

پيش از فر رسيدن ايام نوروز یکی از دغدغه های دوستداران میراث فرهنگی ازدحام گردشگران غیر حرفه ای در محوطه های تاریخی بود كه با حضور اين عده درباره ميزان تاثير بر تخريب هاي احتمالي گزارشي تاكنون منتشر نشده است چرا كه ازدیاد جمعیت در این محوطه تاریخی ممکن است به بخش های دیگری از پل گرگر آسیب وارد کند.

برخی از مجموعه های تاریخی آمادگی پذیرش گردشگر آن هم به تعداد زیاد را ندارند مانند سازه های آبی شوشتر که اکنون عبور و مرور از روی پل بند گرگر  و در بخش هايي از آسياب هاي سيكا تردد ممنوع شده است.

طبق گفته مسئولان میراث فرهنگی تردد در بخشهایی از خانه تاریخی مرعشی که پایگاه سازه های آبی شوشتر نیز است ممنوع شده است. بنابراین اگر ازدحام جمعیت در این مکان زیاد باشد ممکن است موجب ایجاد ترک های بیشتر در ساختمان این خانه تاریخی شود.

محوطه تاریخی و جهانی چغازنبیل در استان خوزستان نیز با هجوم گردشگر و کمبود نیروی حفاظت روبروست. اگر چه محوطه چغازنبيل بسيار عظيم است و دريافت اشكال ها و كمبودها نياز به دقت نظر كافي دارد اما متاسفانه شاهدیم علي رغم همه تلاش هاي شبانه روزي پايگاه جهاني چغازنبيل هر بار به بخش هايي از آن بنا آسيب وارد مي شود.

با توجه به بارندگی های اسفندماه سال گذشته و بهار سال جاري در استان خوزستان ممکن است بارندگی ها موجب سست شدن مجموعه سازه هاي آبي شوشتر و بزرگترين بنای خشتی جهان در چغازنبيل شده باشد و بنابراین افزایش نیروی یگان حفاظت می تواند از فرسایش دیواره های بنا در اثر عبور و مرور گردشگران جلوگیری کند.

يا در مسجدسليمان كه بر روي صفه سرمسجد براي اجراي مراسمي فرهنگي ميخ هاي بزرگ بر روي پلكان هاي باستاني اين محوطه كوباندند تا سياه چادرهاي نوروزي برپا شود. يا در ايذه كه عده اي از گردشگران كم سن و سال تر به نقش برجسته ها و سنگ نوشته هاي درون اشكفت سلمان آويزان بودند تا تصوير باقي مانده از تخريب هاي پي در پي محوتر شوند. با نوجه به اینکه مشکل حفاظت از آثار تاریخی در برابر ازدحام حضور گردشگران تنها مختص به مجموعه های شوشتر و جغازنبیل نیست، این نگرانی برای بقیه محوطه ها از جمله نقش برجسته کول فرح نیز وجود دارد به نحوی که می توان گفت کنترل حضور گردشگران توسط یک یا دو نفر نمی تواند کنترل دقیقی باشد. بنابراین باید حفاظت از آثار تاریخی فرهنگسازی شود و گردشگران با راهنمایی راهنمایان تور از محوطه ها بازدید کنند و در مواقعی که حضور گردشگران زیاد است نیروهای حفاظتی این محوطه ها نیز افزایش یابد.