بانک کشاورزی برای بزرگترین تولید کننده شکر سفید ایران و خاورمیانه چه خوابی دیده است؟

خوزنیوز/ مجید صالحی: به جرات می توان گفت همه مدیران عامل که مسئولیت شرکت کشت و صنعت نیشکر کارون را عهده دار بوده اند، تمام تلاش خود را برای انجام ماموریت محوله بکار برده اند . هیچ مدیری را سراغ نداریم که خلاف خواسته و دستور مسئولین مافوق خود ، دست به تغییر و تحول زده باشند ودر این میان، بیشترین تولید شکر و دیگر مشتقات نیشکر و همچنین  دریافت چندین نشان و لوح افتخار بین المللی را دردوران مدیریت مهندس سید عبدالعزیز نبوی شاهد بوده ایم .

درآن دوره طلایی مدیران  توانمند و مطرحی همچون دکتر رسول اف مدیرعامل بانک کشاورزی، دکتر کلانتری وزیرکشاورزی وسایر دستگاه های مرتبط از تولید وتولیدکنندگان داخلی به ویژه محصول استراتژیک نیشکر و همچنین مدیران این صنایع حمایت می کردند و مهمترین هدف این مجموعه رسیدن به ظرفیت نهایی و راهانیدن کشور از شر وابستگی بود. به همین خاطر دستور مؤکد مهندس نبوی(مدیر عامل وقت) برای تهیه زمین ، شخم با عمق 90 سانتیمترو ده ها ایده و طرح وبرنامه و...درزمینه کشاورزی ودر همین راستا تغیردر سیستم آسیاب ها، افزایش سانترفیوژها، تعمیرات اساسی کارخانه و مهمتر از آن استخدام کارشناسان جوان و  مجرب بود . لذا تمام مدیران ومسئولین کشاورزی،صنعت وستادهای منظم اداری و پشتیبانی به تبعیت از ایشان، بر عملی شدن این برنامه های سازنده تاکید داشتند. از طرفی باحمایت دولت و پشتوانه مالی مناسب وخوب ،نهاده های کشاورزی و سایر ملزومات به ویژه قطعات کارخانه از خارج و منابع داخلی در موعد مقرر تامین و بکار گرفته می شد و در مقابل با ایجاد انگیزه در پرسنل درجهت راندمان مطلوب،زمینه رضایتمندی آنان را به طور جد مورد نظرداشتند . در نتیجه بیشترین تولید با بهترین کیفیت،حاصل دسترنج شبانه روزی کارگرانی بود که با انگیزه و برنامه های صحیح مدیریت از بام تا شام در کارخانه و مزارع تفتیده نیشکر به کار و تلاش مشغول بودند  و مسلما تولید بالا، درآمد کافی را بدنبال داشت و به همین خاطر بیش از ده هزار نفر شاغل شرکت حقوق و مزایای خود را بموقع دریافت می کردند، امکانات رفاهی مناسب در شهرکهای مسکونی(سازمانی) برای خانواده های شاغلین و چندین امتیاز دیگربر ای پرسنل برقرار بود.
                                 
اما به ناگاه و با روی کار آمدن دولت نهم و درآمدهای بی درد سر و سرشار نفت که بدون کمترین زحمت و نوآوری از قعر زمین فوران می کند باعث شد که دولتمردان و متفکرین دوراندیش !! نسبت به امور کشاورزی و مشخصاً گیاه صنعتی نیشکر و درآمدهای حاصل از این صنعت و صنایع جانبی آن غفلت و احساس بی نیازی کنند و تمام نیازهای کشور و جامعه را دراستخراج و فروش نفت به کشورهایی مانند چین و هند و پاکستان می دیدند. بطوریکه رئیس جمهور محترم در سفر به خوزستان و درمیان مردم علناً اعلام کرد:« وقتی ما می توانیم شکر را لب مرز کیلویی سیصد تومان بخریم نیازی به شرکتهای تولیدی صنعتی نیشکر نداریم.» و به همین راحتی مسئله مهم تولید، اشتغالزایی و... تحت تأثیرچنین تفکر مخربی قرار گرفت و بدنبال این اظهار نظر رئیس دولت ، دیگر تولید و بهره وری اهمیتی برای صاحب نظران نداشت بلکه ماموریت اصلی ، ایجاد شرایط بازنشستگی اجباری برای مهندسین مجرب و متخصصین نیشکر در دستور کار قرار گرفت و نیروهای سفارش شده سیاسی جایگزین مدیران خبره شد و نهایتاً همانی شد که نتیجه اش تا به امروزجز تنش، اعتراضات صنفی کارگران،کاهش چشمگیر و فاحش تولید شکر و سایر فراورده های جانبی، تعطیلی اجباری و البته مقطعی شرکت و ده ها مشکل ریز و درشت دیگر شد.
 
در ادامه سکان این مجتمع عظیم ملی بدست مدیریتی سپرده شد که غالبا کارمندان مامور بانک کشاورزی(صاحب سهام)،با کمترین تجربه مفید کاری در زمینه صنعت و کشاورزی هستند و با استناد به گزارش تحلیلی مدیریت تحقیقات کشاورزی ، بدلیل کمبود سم و کود مورد نیاز و تاخیر در تهیه آن ، کشت نیشکر امسال رشد کافی نکرده و باعث کاهش تن در هکتار مزارع و در نتیجه تحمیل ضرر و زیان قابل توجهی به شرکت شده است .
 
البته  در آذر ماه 1391 ، یک گروه کارشناسی  هندی با صرف هزینه 33000 دلار برای بررسی چگونگی  استحصال شکر از نیشکر در کارخانه و علت راندمان پایین تولید به این مجتمع دعوت گردید و پس از بازدیدهای منظم از کلیه مراحل پروسه شکر گیری ، گزارش مبسوطی تهیه و تحویل مدیران صنعت شد. کارشناسان هندی معتقد بودند با صرف چند میلیارد تومان این کارخانه می تواند روزانه 20000 تن نیشکر راآسیاب و به ظرفیت اسمی تولید شکر سفید یعنی 200000 تن در سال برسد . با این احوال هر دکان دار چرتکه اندازی می داند که اختلاف تولید شکر از ۷۰ هزار تن به حداقل ۱۵۰ هزار تن مبلغی حدود ۱۶۰ میلیارد تومان می شود و با توجه به اینکه یکی از بندهای مفاد تحقیق و تفحص از بانک کشاورزی که اخیرا در مجلس شورای اسلامی کلید خورده است ابهام در اختصاص وامهای بالای ده میلیارد به افراد  می باشد،  لذا علت هزینه نکردن برای اصلاحات مورد نظر مشاوران هندی قابل تأمل است و به نظر می رسد مدیریت پایتخت نشین بانک کشاورزی اساسا با هر اصلاحاتی دراین مجتمع که 20هزار خانوار شاغل از آن ارتزاق می کنند آگاهانه یا ناآگاهانه مخالف است و بر خلاف افکار وسیاست های مدیران قبلی بانک، تنها  به حداقل رساندن نیروهای شاغل،تحت هر شرایط ،و از هم گسستن زیر ساخت های بنیادی این شرکت می اند یشند و در این راستا نیز با کمک گرفتن از تمام ظرفیت های استان توانستند شیرازه کار و تولید را از هم باز کنند و همه رشته های بافته شده مدیران قبلی، که باخون دل وعرق جبین تحقق یافته بود ،پنبه کنند .

از طرفی طی چند سال عمر کاری دولت های نهم و دهم شگرد مدیریت بانک  کشاورزی در استفاده از کارمندان شعباتی که به هر دلیل مناسب به کارگیری در بخش های مختلف بانک نبوده اند به این مجتمع صنعتی مأمور نماید و با اتخاذ چنین سیاست مخربی، مدیران توانمند بومی که هرکدام درزمینه کاشت،داشت و برداشت نیشکردایره المعارفی هستند یا اجباراً بازنشسته شدند یا به حاشیه رانده شدند و یا نهایتا معلق گردیدند .

از دیگر مشکلات این صنعت عملیات ناکارآمد هولدینگ و تغییر و تحولات پرهزینه صورت گرفته در سالهای اخیر است. پروسه ای که سالهاست در اتاق فکر  مدیران ارشد بانک کشاورزی درتهران طراحی شده و بدون آینده نگری و دوراندیشی توسط  مدیران انتصابی بخوبی اجرا شده است . هر چند که این طرح هم اکنون به بن بست عملیاتی رسیده و قابل تداوم نیست ولی دست اندرکاران این طرح همچنان ژست  خدمت خیر خواهانه می گیرند، و جالب است، با این همه چالش و پس رفت های فاحش و افت شدید تولید برای خود تحلیل و دلایل مستحکمی ارائه می دهند و اما منشا این فراز و نشیب ها را باید در مدیریت کلان کشور ازجمله وزارت جهادکشاورزی، مدیریت تهران نشین بانک کشاورزی و دیگر دستگاه های مرتبط جستجو کرد که بدون مطالعه و باسیاسی کاری سرنوشت صنایع مهم و تأثیر گذر کشور را بدست کسانی می دهند که هیچ گونه تخصص مرتبطی با تولید شکر و صنایع عریض و طویل آن ندارند و دراین میان حق و حقوق هزاران خانواده کارگراست که به ناحق دستمایه و بازیچه این تسویه حساب ها  می شوند. آنچه در پی خواهد آمد راندمان تولید شکر سفید از سال1376 تاکنون است.

راندمان تولید شکر سفید از سال زراعی 76 تا کنون

24/10/1376  لغایت 16/8/84	جلال رسول اف مدیرعامل اسبق بانک کشاورزی
16/8/1384   لغایت 17/9/86	سید حسن نوربخش مدیرعامل اسبق بانک کشاورزی
17/9/1386    لغایت ادامه دارد	محمد طالبی مدیر عامل فعلی بانک کشاورزی

سال بهره برداری	میزان تولید شکر سفید (هزار تن)
1376 - 1377	107
1377 - 1378	131
1378 - 1379	131
1379 - 1380	151
1380 - 1381	133
1381 - 1382	160
1382 - 1383	168
1383 - 1384	134
1384 - 1385	133
1385 - 1386	54
1386 - 1387	72
1387 - 1388	54
1388 - 1389	82
1389 - 1390	134
1390 - 1391	89
1391 - 1392	77
1392 - 1393	در حال تولید