"المحاسن" از بهترین کتابهای روایی شیعه به شمار میآید و برخی اهمیت و اعتبار این کتاب را در ردیف کتب اربعه دانستهاند. این اثر یکی از منابع مهم و مورد توجه ثقه الاسلام کلینی در نگارش کتاب کافی است.
"محاسن" از بابهای متعددی از جمله الاشکال والقرائن، وصایای پیامبر و اهل بیت(ع)، ثواب الاعمال (که شامل روایاتی است درباره اجر و پاداش انواع اعمال خیر)، عقاب الاعمال (که حاوی روایاتی است درباره گناه و مجازات اعمال ناپسند)، النور و الرحمه (شامل روایاتی درباره مقام و منزلت رسول خدا(ص)، اهل بیت(ع) و شیعیان آنان)، مصابیح الظلم (در بردارنده مباحث شناخت و معرفت حق)، العلل (شامل علل احکام شرعی)، السفر (شامل احکام و روایاتی درباره سفر)، المآکل (درباره احکام خوردنیها و آشامیدنیها)، الماء (شامل احکام آبها)، المنافع (شامل احکام استخاره و مشورت)، المرافق (شامل احکام منزل و نظافت و وسایل رفت و آمد) تشکیل شده است.
شیخ صدوق در آغاز کتاب من لایحضره الفقیه میگوید: «من احادیث این کتاب را از منابع مطمئن، که در میان فقهای شیعه مشهور است و به آن استناد و مراجعه میکنند، گرفتهام؛ مانند المحاسن، نوشته احمد بن ابوعبدالله برقی. این کتاب از اصول اولیه شیعه و از کتابهایی است که سند من به آنها معروف است».
"کشف الغُمَّة فی معرفة الائمة" نیز کتابی است نوشته ابوالحسن علی بن عیسی بن ابی الفتح اربلی. وی از ادیبان شیعی قرن هفتم هجری است که در شهر اربل، در شمال عراق به دنیا آمد و در سال 693 هجری در بغداد بدرود حیات گفت. صاحب "امل الامل" از وی به عظمت یاد کرده و نوشته است: «او دانشمند، فاضل، محدث، ثقه، شاعر، ادیب و نگارنده ومجمع فضائل بود» وی بخش آخر جزء سوم این اثر ارزشمند را به امام مهدی(ع) اختصاص داده و به مباحثی چون محل تولد ایشان، زمان تولد، نسب، پدر، مادر، اسم، کنیه و لقب ایشان پرداخته است.
ترتیب این کتاب بر طبق اسامی چهارده معصوم است. گردآورنده ابتدا به تحولات پیامبر اسلام و زندگینامه ایشان پرداخته، پس از آن زندگی بقیه چهارده معصوم را به ترتیب آورده و در ضمن اشارهای هم به حضرت خَدیجه دختر خویلد (68قه-3قه) نخستین همسر پیامبر(ص) و نخستین زن ایمان آورنده به اسلام کردهاست. وی درباره پیامبر اسلام و هر یک از امامان شیعه، ابتدا نام و ولادت آنها و بعد زندگینامه آنان را به تفصیل ذکر میکند. پس از آن، به بیان فضایل و معجزات و افتخارات آنان میپردازد و فرزندان، اولاد و نسب آنها را ذکر میکند. وصیتنامهها و جریان شهادت و وفات آنان نیز قسمتی از عناوین کتاب را تشکیل دادهاند.
کتاب منع تدوین حدیث به موضوع منع کتابت حدیث که از سابقه طولانی در تاریخ اسلام برخوردار است و دانشمندان فرق اسلامی از شیعه و سنّی، در باره ی آن کتاب ها و تحقیقات فراوانی انجام داده اند میپردازد. موضوع بحث این است که آیا در قرآن، سیره و سخنان پیامبر اسلام(ص) نسبت نگارش، ضبط و جمع آوری حدیث منع و جلوگیری صورت گرفته است یا خیر؟ عدهای از مسلمانان(اهل سنت) معتقدند منع وجود دارد و دلائل و شواهدی بر آن میآورند... . ولی در مقابل شیعیان و پیروان اهل بیت(ع) معتقدند نه تنها منعی وجود ندارد، بلکه تشویق، ترغیب و دستور به کتابت و ضبط و حفظ احادیث هم وجود دارد و صحابه راستین مانند: امام علی بن ابی طالب(ع)، فاطمه زهرا(س)، معاذ بن جبل، ابیِ بن کعب، عبد الله بن مسعود، انس بن مالک، ابوذر غفاری، سلملن فارسی، ابو سعید خدری و... احادیث نبوی(ص) را ثبت، ضبط و برای دیگران نقل و به آن احتجاج میکردند.
مهمترین مباحث کتاب عبارتند از: عوامل جلوگیری از تدوین سنت پیامبر(ص)، دو مکتب و خط مشی پس از رحلت پیامبر(ص)، بحرانها و برون رفتها، نمونههایی از مبانی و گستره ی دو مکتب، حاکمان و روند عادیسازی فقه حکومتی، مراحل سه گانه جلوگیری از تدوین حدیث، مراحل منع کتابت و نقل حدیث، تثبیت دو روش در دوره امویان، چهار صد اصل و بهرهگیری شیعه اثنی عشری از آن، نمونههای تطبیقی فقه دو مکتب، انگیزههای تحریف و انحراف و نتیجه گیری... .