کارشناسان حوزه انرژی معتقدند گرچه تسهیل قانونیکردن انشعابات حاشیهنشینان اقدامی مثبت است، اما تمرکز صرف بر جمعآوری انشعابهای غیرمجاز و غفلت از اصلاح شبکه فرسوده، مشکل قطعیها و افت ولتاژ شدید در گرمای بالای ۵۰ درجه را حل نخواهد کرد.
محمد فراتی مدیرعامل شرکت توزیع برق اهواز اخیراً با اشاره به نیاز مصرف ۳۵۰۰ مگاواتی و تشبیه برق به «اکسیژن» در خوزستان، انشعابات غیرمجاز در مناطق حاشیهای و دشواری تأمین ترانسفورماتورهای ویژه شبکه ۳۳ کیلوولت را از مهمترین چالشهای این شرکت عنوان کرد. با این حال، بررسیهای فنی نشان میدهد نگاه به معضل هدررفت برق در اهواز نیازمند تغییر ریل اساسی است.
قفلشدن روی انشعاب غیرمجاز و فراموشی شبکه فرسوده
عنوان طرح «مهتاب»، مدیریت هوشمند تلفات برق است؛ اما در عمل تمام تمرکز آن روی تبدیل اشتراکهای غیرمجاز به مجاز در مناطق محروم خلاصه شده است. کارشناسان برق تأکید میکنند هدررفت انرژی در اهواز فقط ناشی از برق غیرمجاز نیست. در گرمای سوزان تابستان، بخش عظیمی از برق تولیدی در سیمهای قدیمی، کابلهای غیراستاندارد و ترانسهای داغشده هدر میرود.وقتی سیمهای کوچه و خیابان فرسوده باشند و خازنگذاری مناسبی برای تقویت توان شبکه انجام نشود، حتی اگر همه مردم هم کنتور داشته باشند، افت ولتاژ شدید وسایل برقی منازل را میسوزاند و بار شبکه کم نمیشود.
توجیه شبکه ۳۳ کیلوولت؛ چالش همیشگی یا ضعف در تأمین؟
یکی از نکات مطرحشده در سخنان مدیرعامل برق اهواز، خاص بودن شبکه برق خوزستان (۳۳ کیلوولت) و سختی تأمین ترانسفورماتورهای آن است. کارشناسان یادآور میشوند که سطح ولتاژ ۳۳ کیلوولت ویژگی جدیدی نیست و دهههاست استاندارد شبکه خوزستان محسوب میشود.این ویژگی اتفاقاً از نظر علمی یک مزیت برای کاهش تلفات خطوط است؛ بنابراین کمبود یا سختی تأمین این ترانسها بیشتر به ضعف در برنامهریزی و سفارشگذاری بهموقع تجهیزات بومی مربوط میشود تا یک مانع فنی غیرقابلحل.
نصب کنتور پایان کار نیست، فکری به حال مصرف کولرها کنید
اقدام شرکت توزیع در بردن میز خدمت به مساجد و تقسیط هزینهها برای مردم مناطق کمبرخوردار گامی مثبت و قابل تقدیر است؛ اما تبدیل یک انشعاب قلاب به کنتور رسمی، مصرف برق خانه را کم نمیکند. کولرهای گازی فرسوده و پرمصرف، چه با کنتور و چه بیکنتور، فشاری خردکننده به ترانسهای محلات وارد میکنند.مردم و کارشناسان انتظار دارند شرکت توزیع برق اهواز به جای اکتفا به مانورهای مقطعی، سراغ طرحهای عملیاتی مثل نوسازی خطوط انتقال محلات، اصلاح ولتاژ انتهای کوچهها و ارائه تسهیلات برای بهینهسازی کولرهای گازی برود تا افت ولتاژ تابستانه اهواز یک بار برای همیشه درمان شود.