عرق بابونه برای چی خوبه؟ خواص، نحوه عرق‌گیری و طریقه مصرف آن

اگر تا به حال نام عرق بابونه را شنیده‌اید و به دنبال پاسخ این پرسش هستید که عرق بابونه برای چی خوبه؟، در این مطلب با خواص این عرق گیاهی، طرز تهیه عرق بابونه در منزل و روش صحیح مصرف آن آشنا می‌شوید. عرق بابونه یکی از عرقیات گیاهی پرطرفدار ایرانی است که هم در طب سنتی و هم در پزشکی نوین مورد توجه قرار گرفته و به دلیل طعم ملایم و خواص آرامش‌بخش، جایگاه ثابتی در آشپزخانه بسیاری از خانواده‌ها دارد.

بابونه چیست و طبع آن کدام است؟

بابونه گیاهی معطر و کوچک با گل‌های سفید و مرکز زردرنگ است که بیشتر در چمنزارها و زمین‌های شنی رشد می‌کند. این گیاه دو نوع اصلی دارد: بابونه آلمانی و بابونه رومی (انگلیسی). بابونه آلمانی به دلیل داشتن ماده‌ای به نام کامازولن، رایحه قوی‌تری دارد و بیشتر برای تهیه دمنوش و عرق استفاده می‌شود؛ به همین دلیل، زمانی که این پرسش مطرح می‌شود که کدام بابونه بهتر است، معمولاً بابونه آلمانی گزینه پیشنهادی متخصصان طب گیاهی است.

از نظر طب سنتی، طبع عرق بابونه گرم و خشک شناخته می‌شود. به همین دلیل در بیشتر منابع، مصرف آن برای افرادی با مزاج سرد توصیه شده و افراد با مزاج گرم بهتر است در مصرف آن زیاده‌روی نکنند.

فرق عرق بابونه با دمنوش بابونه چیست؟

دمنوش بابونه از دم‌کردن گل خشک بابونه در آب داغ به دست می‌آید، اما عرق بابونه به وسیله دستگاه تقطیر بخار گیاه تهیه می‌شود. در فرآیند تقطیر، ترکیبات فرار و اسانس‌های گیاه همراه بخار آب جدا شده و پس از خنک شدن، به مایعی به نام عرق تبدیل می‌شوند. عرق بابونه معمولاً غلظت پایین‌تری از ترکیبات مؤثره نسبت به عصاره یا اسانس دارد، اما به همین دلیل مصرف آن برای بدن ملایم‌تر و آسان‌تر است و می‌تواند جایگزین مناسبی برای افرادی باشد که طعم دمنوش را نمی‌پسندند.

عرق بابونه برای چه چیزی مفید است؟ خواص عرق بابونه

اکنون به بخش اصلی موضوع می‌رسیم؛ خواص عرق بابونه طیف گسترده‌ای از مشکلات جسمی و روانی را پوشش می‌دهد. در ادامه مهم‌ترین فواید عرق بابونه را مرور می‌کنیم.

عرق بابونه برای معده

یکی از شناخته‌شده‌ترین کاربردهای عرق بابونه، اثر آن بر دستگاه گوارش است. عرق بابونه برای معده به‌عنوان ضداسپاسم عضلات گوارشی عمل می‌کند و به تقویت معده، تسکین درد معده، کمک به هضم غذا و بهبود ورم و زخم معده کمک می‌کند. بسیاری از افراد برای کاهش نفخ و دل‌درد، یک استکان عرق بابونه را پیش از غذا مصرف می‌کنند.

خواص عرق بابونه برای زنان

خواص عرق بابونه برای زنان بیشتر در زمینه تنظیم قاعدگی مطرح می‌شود. این عرق با کاهش تولید پروستاگلاندین، به کاهش گرفتگی‌های رحمی و دردهای دوران پریود کمک می‌کند و در برخی موارد، برای کاهش اضطراب و نوسانات خلقی پیش از قاعدگی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

خواص عرق بابونه برای پوست

عرق بابونه برای پوست نیز گزینه مناسبی است؛ آنتی‌اکسیدان‌های موجود در بابونه به روشن شدن پوست، کاهش جوش، کم شدن چین‌وچروک، تسکین آفتاب‌سوختگی و کمک به ترمیم زخم‌های سطحی پوست کمک می‌کنند. بسیاری از افراد از عرق بابونه به‌عنوان تونر طبیعی صورت استفاده می‌کنند.

عرق بابونه و آرامش اعصاب

یکی دیگر از خواص عرق بابونه، اثر آرام‌بخش آن بر سیستم عصبی است. نوشیدن یک لیوان عرق بابونه پیش از خواب می‌تواند به کاهش استرس، تسکین اضطراب و بهبود کیفیت خواب کمک کند.

عرق بابونه برای سرماخوردگی

عرق بابونه به دلیل خاصیت ضدالتهابی و ضدباکتریایی، در تسکین علائم سرماخوردگی مانند گرفتگی بینی و گلودرد نیز مؤثر است و می‌تواند به‌عنوان مکملی در کنار درمان‌های سرماخوردگی استفاده شود.

عرق بابونه برای لاغری

فایده عرق بابونه برای لاغری از طریق کاهش اشتها و بهبود عملکرد گوارش است. مصرف منظم این عرق پیش از وعده‌های غذایی می‌تواند به کنترل میزان غذای مصرفی کمک کند، هرچند نباید آن را جایگزین یک رژیم غذایی اصولی دانست.

عرق بابونه برای یبوست

عرق بابونه خاصیت ملین ملایمی دارد و می‌تواند به تنظیم دفع و کاهش یبوست کمک کند؛ به همین دلیل برای افرادی که در هضم غذا مشکل دارند نیز توصیه می‌شود.

نحوه عرق‌گیری بابونه؛ آموزش طرز تهیه عرق بابونه در منزل

برای افرادی که به دنبال نحوه عرق‌گیری بابونه هستند، دو روش اصلی وجود دارد: عرق‌گیری سنتی با قابلمه (بدون دستگاه) و عرق‌گیری با دستگاه عرق‌گیر خانگی. هر دو روش را در ادامه توضیح می‌دهیم.

روش اول: عرق‌گیری در منزل بدون دستگاه

اگر دستگاه عرق‌گیر در اختیار ندارید، می‌توانید با وسایل ساده‌ای که در آشپزخانه موجود است عرق بابونه تهیه کنید:

• ابتدا گل‌های بابونه (تازه یا خشک) را با آب سرد بشویید تا گردوغبار احتمالی از بین برود.
• یک قابلمه بزرگ و دردار انتخاب کنید و گل‌های بابونه را کف آن بریزید.
• یک ظرف کوچک‌تر، مانند کاسه استیل، را وسط قابلمه و روی گل‌ها قرار دهید؛ این ظرف عرق تقطیرشده را جمع می‌کند.
• به اندازه‌ای آب اضافه کنید که روی گل‌ها را بگیرد، اما وارد ظرف کوچک نشود.
• درب قابلمه را برعکس بگذارید، به‌گونه‌ای که قسمت گود درب رو به بالا باشد، و روی آن چند تکه یخ بریزید.
• شعله را کم کنید تا آب به‌آرامی بجوشد؛ بخار حاصل به درب سرد برخورد کرده و به شکل قطرات عرق در ظرف وسط جمع می‌شود.
• هر چند دقیقه یک‌بار یخ‌های آب‌شده روی درب را با یخ تازه جایگزین کنید تا فرآیند تقطیر ادامه پیدا کند.
• پس از حدود ۴۵ دقیقه تا یک ساعت، عرق جمع‌شده در ظرف کوچک را برداشته و در بطری‌های تمیز و دردار نگهداری کنید.

این روش برای عرق‌گیری در منزل بدون دستگاه ساده است، اما بازدهی پایینی دارد و بیشتر برای مصرف خانگی و مقدار کم مناسب است.

روش دوم: عرق‌گیری بابونه با دستگاه عرق‌گیر

اگر قصد تهیه عرق بابونه به مقدار بیشتر و با کیفیت بالاتر را دارید، استفاده از دستگاه عرق‌گیر خانگی یا نیمه‌صنعتی گزینه بهتری است. مراحل کار به این صورت است:

• گل بابونه را تمیز کرده و داخل مخزن دستگاه بریزید.
• به ازای هر کیلوگرم گل بابونه، حدود ۲ تا ۳ برابر وزن آن آب اضافه کنید؛ مخزن نباید کاملاً پر شود.
• درب دستگاه را محکم ببندید تا بخار از جایی خارج نشود.
• کندانسور دستگاه را روشن کرده و به آب سرد وصل کنید.
• حرارت زیر مخزن را روشن کنید تا آب و گیاه به‌آرامی به جوش بیاید؛ بخار حاصل با عبور از کندانسور به عرق تبدیل شده و از خروجی دستگاه جمع می‌شود.
• عرق به‌دست‌آمده را از صافی یا پارچه نازک عبور دهید تا کاملاً شفاف شود.

عرق‌گیری با دستگاه، هم بازدهی بالاتری دارد و هم عرق خالص‌تر و باکیفیت‌تری تولید می‌کند. اگر به دنبال تهیه یا خرید دستگاه عرق‌گیر خانگی و نیمه‌صنعتی برای عرق‌گیری بابونه یا سایر گیاهان دارویی هستید، می‌توانید مدل‌های مختلف دستگاه‌های عرق‌گیر گام صنعت را بررسی کنید؛ این مجموعه در تولید انواع دستگاه‌های عرق‌گیری خانگی و صنعتی فعالیت دارد و می‌تواند گزینه مناسبی برای افرادی باشد که می‌خواهند عرق‌گیری را در مقیاس بزرگ‌تر و با کیفیت بهتر انجام دهند.

طریقه و زمان مصرف عرق بابونه

برای استفاده از خواص عرق بابونه، بهتر است به نکات زیر توجه کنید:

• مقدار مصرف عرق بابونه: معمولاً روزی یک تا دو استکان، هر بار حدود ۳۰ تا ۵۰ میلی‌لیتر، کافی است.
• بهترین زمان مصرف عرق بابونه: برای مشکلات معده، نیم ساعت پیش از غذا؛ برای آرامش اعصاب و بهبود خواب، حدود نیم ساعت پیش از خواب.
• می‌توانید عرق بابونه را به‌صورت خالص یا رقیق‌شده با کمی آب ولرم مصرف کنید.
• در صورت تمایل، می‌توان با کمی عسل طعم آن را بهتر کرد.

مضرات و عوارض عرق بابونه

در کنار همه فوایدی که گفته شد، عرق بابونه نیز مانند هر گیاه دارویی دیگری، محدودیت‌ها و عوارضی دارد:

• افرادی که داروهای ضدانعقاد خون مانند وارفارین یا بنزودیازپین مصرف می‌کنند، بهتر است بدون مشورت پزشک از عرق بابونه استفاده نکنند.
• مصرف زیاد آن ممکن است برای افراد مبتلا به بیماری‌های کلیوی و کبدی مناسب نباشد.
• در دوران بارداری و شیردهی، مصرف عرق بابونه باید با نظر پزشک انجام شود.
• در برخی افراد ممکن است واکنش‌های آلرژیک مانند خارش یا کهیر ایجاد کند؛ به‌ویژه افرادی که به گیاهان خانواده کاسنی حساسیت دارند.
• زیاده‌روی در مصرف می‌تواند باعث دل‌درد یا حالت تهوع خفیف شود.

نحوه نگهداری عرق بابونه

برای اینکه عرق بابونه خاصیت خود را از دست ندهد، بهتر است آن را در بطری شیشه‌ای تیره‌رنگ و دردار، دور از نور مستقیم آفتاب و در دمای خنک نگهداری کنید. برخی افراد ترجیح می‌دهند بطری را داخل یخچال قرار دهند تا ماندگاری آن بیشتر شود.