خوزستان چگونه میتواند تامینکننده ورزش قهرمانی و الگوی مدیریت استعدادهای ورزشی باشد؟
یک کارشناس ورزش با بیان اینکه هدف اصلی استعدادیابی در نگاه علمی امروز، «انتخاب بهترینها» نیست، بلکه ایجاد فرصت برابر برای شکوفایی حداکثری استعدادهای بالقوه است، اگر این نگاه در خوزستان نهادینه شود، این استان میتواند نهتنها تأمینکننده ورزش قهرمانی ایران باشد، بلکه به یک الگوی ملی در مدیریت استعدادهای ورزشی تبدیل شود.
دکتر محمدامین سواری در گفت و گو با ایسنا، اظهارکرد: همانطور که میدانید، استان خوزستان در ادبیات ورزش ایران، یک «زیستبوم استعدادی» محسوب میشود؛ به این معنا که مجموعهای از عوامل ژنتیکی، فرهنگی، اقلیمی و اجتماعی در کنار هم شرایطی را ایجاد کردهاند که این استان را به یکی از مهمترین خاستگاههای ورزش قهرمانی کشور تبدیل کرده است.
او بیان کرد: حضور گسترده ورزشکاران خوزستانی در تیمهای ملی، بهویژه در رشتههایی پرطرفداری مانند فوتبال، کشتی، وزنهبرداری و دوومیدانی، نشاندهنده ظرفیت بالای این منطقه در تولید استعداد است. با این حال، در رویکرد علمی جدید، صرف داشتن استعداد طبیعی کافی نیست؛ آنچه اهمیت دارد وجود یک سیستم توسعه استعداد است. در مدلهای نوین نیز تاکید اصلی بر این است که استعداد باید در یک مسیر پیوسته از «کشف تا شکوفایی» مدیریت شود، نه صرفاً در یک نقطه شناسایی گردد.
مشاور آموزش، پژوهش و استعدادیابی مدیرکل ورزش و جوانان خوزستان در استان خوزستان ادامه داد: مهمترین چالش نه کمبود استعداد، بلکه نبود یک نظام یکپارچه و دادهمحور استعدادیابی و استعدادیپروری است. در بسیاری از موارد، شناساییها به صورت مقطعی، غیرسیستمی و وابسته به عملکردهای کوتاهمدت انجام میشود؛ در حالی که علم روز ورزش تاکید دارد که باید ورزشکاران از سنین پایه در قالب پایش طولی تحت ارزیابی مستمر قرار گیرند.
او عنوان کرد: از منظر علمی، استعداد ورزشی یک مفهوم چندعاملی است و شامل مؤلفههای جسمانی، فیزیولوژیکی، روانی، شناختی و محیطی میشود. بنابراین، هرگونه نظام استعدادیابی موفق در خوزستان باید از نگاه صرفاً آزمونهای آمادگی جسمانی فاصله گرفته و به سمت ارزیابی ترکیبی و عملکردمحور حرکت کند.
سواری در ادامه خاطرنشان کرد: نکته مهم دیگر در خوزستان، ضرورت توجه به مسئله سن نسبی و تفاوتهای بلوغ زیستی است؛ موضوعی که در بسیاری از سیستمهای استعدادیابی دنیا باعث خطای انتخاب اولیه میشود. در نتیجه، طراحی مدلهای انتخاب باید انعطافپذیر و مبتنی بر رشد فردی باشد، نه صرفاً نتیجهگرایی مقطعی.
او با بیان این که در برنامهریزی جدید ورزش خوزستان، رویکرد ما باید بر چند محور کلیدی استوار باشد، گفت: ایجاد بانک جامع اطلاعات ورزشکاران پایه در سطح مدارس، هیئتها و باشگاهها، استانداردسازی فرآیند استعدادیابی در رشتههای مختلف ورزشی، توسعه نظام پایش و ارزیابی دورهای ورزشکاران، توانمندسازی مربیان و استعدادیابها بر اساس دانش روز مدیریت استعداد و اتصال نظام استعدادیابی به مسیر مشخص رشد تا سطح قهرمانی باید محورهای کلیدی برنامهریزی جدید ورزش استان باشند.
