تاریخ انتشار: ۰۶ فروردين ۱۴۰۵ - ۰۰:۳۰
کد خبر: ۳۲۸۳۷۷
نسخه چاپی ارسال به دوستان ذخیره
محمدامین حیات مقدم:

سیری در تاریخ / میراث چنگیزخان؛ تحلیلی بر ساختار اولوس‌های چهارگانه و ظهور ایلخانان

سیری در تاریخ /  میراث چنگیزخان؛ تحلیلی بر ساختار اولوس‌های چهارگانه و ظهور ایلخانان
محمدامین حیات مقدم:
اولوس در نظام سیاسی مغول به معنای ایل یا سرزمین‌هایی بود که خان بزرگ به فرزندان خویش واگذار می‌کرد. پس از فتوحات چنگیزخان، این قلمروها به چهار بخش تقسیم شدند که به اولوس‌های چهارگانه معروف گشتند؛ هرچند در زمان حیات وی، تصرف کامل ایران و چین هنوز محقق نشده بود. این مناطق همگی به عنوان زیرمجموعه حکومت مرکزی شناخته می‌شدند و اداره آن‌ها بر اساس مجموعه قوانین سخت‌گیرانه موسوم به «یاسا» صورت می‌گرفت تا نظم و انضباط نظامی و مدنی در سراسر قلمرو وسیع مغولان حفظ گردد.

اولوس جوجی شامل مناطق گسترده‌ای از کاشغر تا حوالی بلغار و نواحی روسیه جنوبی بود که به فرزند چنگیز تعلق داشت. جوجی یک سال پیش از پدر درگذشت و پس از او، پسر ارشدش «باتو» جانشین وی شد و توانست بخش‌هایی از روسیه را تحت فرمان خود درآورد. باتو علی‌رغم پیروی از آیین شمنی، در مسائل مذهبی و قومی تعصب خاصی از خود نشان نمی‌داد. این رویکرد منعطف در اداره امور، به او کمک کرد تا اقوام مختلف ساکن در قلمرو وسیع خود را بدون درگیری‌های عقیدتی و با ثبات نسبی مدیریت نماید.

در بخش دیگری از تقسیمات کشوری، اولوس جغتای تمامی شهرهای فتح‌شده در منطقه ماوراءالنهر را شامل می‌شد و خود جغتای نیز بر آیین شمنی باقی مانده بود. طبق تدبیر چنگیز، ابتدا «اوگتای» در رأس هرم قدرت قرار گرفت، اما در ادامه تحولات سیاسی، مرکزیت سلطنت از خاندان اوگتای به خاندان «تولوی» انتقال یافت. این جابه‌جایی در ساختار قدرت، بر نحوه تعامل و اداره اولوس‌های مختلف تأثیرگذار بود و باعث شد تا توازن قوا میان نوادگان چنگیز در مناطق مختلف امپراتوری دچار تغییرات اساسی و ساختاری گردد.

هلاکوخان با تصرف کامل ایران و فتح بغداد، حاکمیت ایلخانان را تثبیت کرد و در دوران او، دمشق توسط فرمانده‌اش «کیتوبوقا» به مدت هفت ماه اشغال شد. هلاکو در سال ۶۶۳ هجری درگذشت و پس از وی، فرزندش «اباقاخان» به عنوان دومین ایلخان بر تخت نشست و نبرد در نواحی مصر و شامات را ادامه داد تا میراث پدر را حفظ کند. این دوران نشان‌دهنده تداوم سیاست‌های نظامی ایلخانان در غرب آسیا بود که با هدف گسترش مرزها و تثبیت قدرت در برابر رقبای منطقه‌ای علی‌الخصوص در جبهه شام دنبال می‌شد.

برچسب ها: پژوهشگر سیاسی ، محمدامین حیات مقدم ، حیات مقدم ، پژوهشگر تاریخ ، محمد امین حیات مقدم ، تاریخ ، دانستنی های تاریخی ، محمدامین ، هلاکوخان ، چنگیز خان ، ایلخانان ، خلیفه عباسی ، اباقاخان ، غازان خان ، دین اسلام ، بسم الله الرحمن الرحیم ، مغول ، رمالی ، فالگیری ، سعدی ، خواجه نصیرالدین طوسی ، محمد جواد مشکور ، تاریخ ایران ، چین ، دکتر محمد جواد مشکور ، کتاب تاریخ ایران زمین ، زردپوستان ، تاتار ، کوهستان ، سیبری ، مغولستان ، خوارزمشاه ، نظامی ، قتل عام ، بخارا ، سمرقند ، ماورا النهر ، دریاچه بایکال ، خوارزم ، منجنیق ، بودایی ، پادشاه ، محمد امین ، پژوهشگر ، محمدامین حیات مقدم پژوهشگر سیاسی ، تحلیلگر سیاسی ، محمدامین حیات مقدم تحلیلگر سیاسی ، محمد امین حیات مقدم ، سیری در تاریخ ،  محمدامین حیات مقدم تحلیلگرسیاسی ، محمدامین حیات مقدم تحلیلگرسیاسی ، کتاب ، تاریخ ایران زمین ، برج طغرل ، غزنویان ، طغرل ، سلطان محمود غزنوی ، حکومت سامانیان ، سلجوقی ، سلجوقیان ، جیحون ، سواحل دریای خزر ، خزر ، ترکمانان ، سلجوقیان از آغاز تا فرجام ، خوارزمشاهی ، آسیا ، امپراتوری مغول ، بیانی ، حکومت ایلخانی ، الموت ، امپراتور ، هلاکو ، تولوی ، جغتای ، اگتای ، چنگیز ، رصدخانه نجوم ، خلافت عباسی ، تصرف ایران ، منگوقاآن ، سلاطین مغول ، ایلخانی ، خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی ، اولوس جوجی ، کاشغر ، تفسیر قرآن ، اولجایتو ، اسماعیلیان ، تاریخ مغول ، جامع التواریخ ، فرمانده نظامی ، هلاکوخان مغول ، ماوراءالنهر ، خان مغول ، اولوس ، اوگتای ، کیتوبوقا
captcha
آخرین اخبار