امیر زیستی نژاد بیان کرد: بیمه محصولات کشاورزی بهعنوان یکی از ابزارهای اصلی مدیریت ریسک، باید نقش موثری در حمایت از کشاورزان زراعی در برابر حوادث طبیعی ایفا کند.
وی با بیان اینکه در سالهای اخیر، افزایش و فراوانی وقایعی مانند سرمازدگی زمستان، گرمازدگی، تگرگ و سیل، اهمیت این نقش را دوچندان کرده است، افزود: عملکرد بیمه محصولات کشاورزی در بخش زراعت با این حال با نارضایتی گسترده بهرهبرداران مواجه شده است.
افزایش خسارات آشکار و پنهان ناشی از حوادث طبیعی
رئیس اتحادیه زراعت دزفول تصریح کرد: سرمازدگی زمستان میتواند به بذر، گیاهچه و مراحل اولیه رشد آسیب وارد کند؛ موجهای گرمای شدید و تنشهای حرارتی نیز در مراحل حساس رشد، موجب اختلال در فتوسنتز، کاهش تشکیل دانه و افت عملکرد میشوند.
وی با تاکید بر اینکه وقوع تگرگ و سیلابهای ناگهانی، خسارات مستقیم و غیرمستقیمی به مزارع زراعی وارد میکنند، افزود: بخش مهمی از خسارات ناشی از این حوادث، خسارات پنهان است.
زیستی نژاد اضافه کرد: این خسارات در زمان وقوع حادثه بهطور واضح قابل مشاهده نیستند ولی در زمان برداشت محصول، خود را بهصورت کاهش عملکرد، افت وزن دانه و کاهش کیفیت محصول نشان میدهند؛ این در حالی است که این نوع خسارات در نظام کارشناسی بیمهای فعلی، اغلب نادیده گرفته میشوند.
وی یکی از اصلیترین دلایل بیاعتمادی کشاورزان زراعی به بیمه را برآورد حداقلی خسارت توسط کارشناسان بیمه دانست و افزود: اغلب کارشناسیها در زمان وقوع حادثه یا مدت کوتاهی پس از آن انجام میشود در حالی که آثار واقعی بسیاری از تنشهای دمایی و اقلیمی، تنها در پایان فصل رشد و زمان برداشت مشخص میشود.
رییس اتاق اصناف کشاورزی دزفول گفت: خسارات پنهان ناشی از سرمازدگی، گرمازدگی، تگرگ و حتی سیل در محاسبات بیمهای لحاظ نشده و غرامت پرداختی فاصله قابلتوجهی با خسارت واقعی دارد این مسئله باعث شده است که کشاورزان بیمه را فاقد کارایی اقتصادی بدانند.
محدود بودن گزینهها و حذف حق انتخاب کشاورزان
زیستی نژاد اظهارکرد: در سالهای گذشته، کشاورزان زراعی امکان انتخاب گزینههای مختلف بیمهای را داشتند و میتوانستند سطح پوشش متناسب با شرایط و میزان ریسک خود را تعیین کنند اما با حذف این گزینهها، دامنه انتخاب کشاورزان بهشدت محدود شده و پوششهای یکسان و غیرمنعطف جایگزین آن شده است؛ پوششهایی که خسارات واقعی و بهویژه خسارات پنهان را پوشش نمیدهند.
وی افزود: کشاورزان علاوه بر محدود بودن گزینهها و انتخابها، هیچگونه اطلاعات شفاف و کافی درباره همین گزینههای موجود، نحوه کارشناسی خسارت و چگونگی پرداخت غرامت در زمان وقوع خسارت در اختیار ندارند؛ نبود شفافیت باعث شده است که انتظارات کشاورزان با واقعیت عملکرد بیمه همخوانی نداشته باشد و نارضایتی افزایش یابد.
نائب رئیس اتاق اصناف کشاورزی دزفول گفت: تداوم این وضعیت، موجب کاهش تمایل کشاورزان زراعی به بیمهکردن محصولات، انتقال کامل ریسک تولید به تولیدکننده، افزایش آسیبپذیری زراعت در برابر حوادث طبیعی و درنهایت تهدید پایداری تولید و امنیت غذایی کشور میشود.
وی افزود: در شرایطی که حوادث طبیعی مانند سرمازدگی، گرمازدگی، تگرگ و سیل، علاوه بر خسارات آشکار، خسارات پنهان و عملکردی به زراعت کشور وارد میکنند، بیمه محصولات کشاورزی نیازمند اصلاحات اساسی است.
زیستی نژاد اظهارکرد: شناسایی و لحاظ کردن خسارات پنهان، اصلاح فرآیند کارشناسی، بازنگری در پوشش حوادث طبیعی، افزایش شفافیت و اطلاعرسانی و بازگرداندن حق انتخاب به کشاورزان، پیششرط احیای اعتماد و کارآمدی نظام بیمهای کشور است.
وی تاکید کرد: بدون این اصلاحات، بیمه محصولات کشاورزی نمیتواند نقش واقعی خود را در پایداری تولید و امنیت غذایی ایفا کند.
سالانه افزون بر ۲.۵ میلیون تن انواع محصولات زراعی و باغی در دزفول تولید میشود که در سالهای اخیر عوامل طبیعی مانند سرمازدگی و گرمازدگی خسارتهای زیادی به این محصولات وارد کرده است.