روش‌های غیرسازه‌ای، اولویت اول مقابله با فرسایش خاک
محقق حوزه کشاورزی و منابع طبیعی بر لزوم اولویت‌دهی به روش‌های غیرسازه‌ای برای حفاظت خاک و مقابله با فرسایش تاکید کرد و گفت: این روش‌ها به دلیل تنوع بیشتر و هزینه کمتر، گزینه‌ای مناسب‌تر برای کشور به شمار می‌روند.
حمزه سعیدیان اظهار کرد: غفلت از مقابله با فرسایش خاک می‌تواند پیامدهای خطرناکی مانند سیلاب‌های مخرب و کاهش امنیت غذایی به دنبال داشته باشد.
وی با اشاره به سابقه طولانی مبارزه با فرسایش در ایران که در سازه‌های تاریخی مانند تراس‌ها و بندهای قدیمی نمود یافته، افزود: امروزه باید از تجربیات گذشته و فناوری‌های نوین برای حفظ این سرمایه ملی بهره برد.
این محقق خوزستانی روش‌های غیرسازه‌ای متعددی را به‌عنوان راهکارهای موثر و کم‌هزینه برشمرد که از جمله آن‌ها می‌توان به «کشاورزی حفاظتی»، «کشاورزی بدون خاکورزی»، «استفاده از گیاهان پوششی»، «کشت روی خطوط تراز (کانتور)»، «تناوب و چندکشتی»، «اصلاح روش‌های آبیاری»، «احیای پوشش گیاهی و مراتع» و «مدیریت جامع حوزه‌های آبخیز» اشاره کرد.
سعیدیان توضیح داد: برای نمونه در سیستم خاکورزی حفاظتی، حداقل ۳۰ درصد سطح خاک با بقایای گیاهی پوشیده می‌ماند که این امر فرسایش را به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای کاهش می‌دهد.
وی ادامه داد: روش‌هایی مانند کشت کانتور با هدایت و کند کردن جریان آب، از فرسایش در زمین‌های شیب‌دار جلوگیری می‌کند.
وی همچنین بر اهمیت «آگروفارستری» (ترکیب کشاورزی با درختکاری و دامداری)، «تلفیق دام و گیاه»، «استفاده از مالچ‌های آلی» و «احیای تالاب‌ها» به‌عنوان سیستم‌های پایدار و چندمنظوره تاکید کرد.
این پژوهشگر با بیان اینکه مراتع و جنگل‌های کشور به‌دلیل چرای بی‌رویه، تغییر کاربری و آتش‌سوزی در معرض تخریب هستند، خواستار توجه جدی به احیا و حفاظت از این عرصه‌های طبیعی شد.
سعیدیان با اشاره به نقش کلیدی نهادهای متولی مانند وزارت جهاد کشاورزی و سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری و سازمان حفاظت محیط زیست تصریح کرد: وجود ساختار مدیریتی منسجم، نگرش صحیح و تأمین امکانات و نیروی انسانی متخصص در این نهادها، شرط ضروری برای موفقیت در کاهش فرسایش خاک و تداوم این روند است.
وی عنوان کرد: با توجه به تعداد زیاد، اثربخشی و مقرون‌به‌صرفه بودن روش‌های غیرسازه‌ای، ضروری است این روش‌ها در اولویت برنامه‌های ملی حفاظت خاک و مقابله با فرسایش قرار گیرند.
