محقق کشاورزی: رفتارهای نادرست خاک را ضعیف کرده است
سیدرضا اشرفی‌زاده روز شنبه در همایش آموزشی "منع آتش زدن بقایای گیاهی" که در سالن اجتماعات مرکز فرهنگی دفاع مقدس دزفول برگزار شد، اظهار کرد: برخی رفتارهای کشاورزان، هرچند با نیت خیر، در کنار یکدیگر منجر به تضعیف خاک کشاورزی شده‌اند، به‌طوری‌که با وجود استفاده از آب، علف‌کش، آفت‌کش، بذر و کود فراوان و گران‌قیمت، محصول نهایی از کیفیت و بازده مطلوب برخوردار نیست.
وی با بیان اینکه باید نتایج علمی به شکل عملیاتی در مزارع پیاده‌سازی شود، افزود: همه می‌دانیم آتش زدن بقایای گیاهی خاک را نابود می‌کند و آثار مخرب و جبران‌ناپذیری بر محیط زیست و سلامت خاک دارد، اما هنوز اقدامی جدی برای مقابله با آن صورت نگرفته است؛ اگر اکنون این رویه کنار گذاشته نشود، در آینده با شرایط بدتری مواجه خواهیم شد.
این عضو هیأت علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی صفی‌آباد دزفول ادامه داد: خاک روز به روز ضعیف‌تر شده و مواد آلی و معدنی خود را از دست می‌دهد؛ در نتیجه، جوانه‌زنی گیاهان با مشکل مواجه شده و خاکی که به آجر تبدیل شده، دیگر قابلیت کشت نخواهد داشت.
اشرفی‌زاده تأکید کرد: آتش زدن بقایای گیاهی موجب از بین رفتن سرمایه می‌شود و استفاده از گاوآهن برگرداندار نیز باعث تبخیر کربن خاک و نابودی زمین خواهد شد.
وی توصیه کرد: کشاورزان تا پیش از آغاز فصل کشت از دیسک، گاوآهن و ریپر استفاده نکنند و اجازه دهند خاک در شرایط طبیعی و بسته باقی بماند تا توان خود را حفظ کند.
این محقق کشاورزی با تأکید بر لزوم جایگزینی روش‌های تخریبی گفت: استفاده از ساقه‌خردکن باید جایگزین آتش زدن شود تا خاک دست‌نخورده و حاصلخیز باقی بماند.
وی با اشاره به کمبود تجهیزات در منطقه افزود: دستگاه‌های موردنیاز برای بسته‌بندی کلش در منطقه بسیار محدود هستند و مدیریت جهاد کشاورزی باید در این زمینه همراهی کند تا کاه و کلش باقی‌مانده به دام‌ها اختصاص یابد.
اشرفی‌زاده افزود: تمام اقدامات باید در چارچوب کشت حفاظتی انجام شود. آتش نزدن بقایا و استفاده نکردن از گاوآهن برگرداندار ضروری است. سال‌هاست کشت مستقیم گندم در مزارع انجام می‌شود، اما در فصل تابستان نیز باید ذرت، لوبیا، ماش، کنجد و سویا کاشت تا خاک حفظ شود.
مدیر جهاد کشاورزی دزفول نیز گفت: زمین نیز یک موجود زنده است که باید از آن نگهداری کرد؛ در واقع، استفاده بدون نگهداری موجب زوال زمین می‌شود و حاصلخیزی خود را از دست خواهد داد.
بهروز قمرزاده افزود: زمین یک سرمایه است و کشاورزان با زمین شریک هستند و اگر سهم زمین را ندهند و ۵۰ درصد بقایای کشت به خاک برنگردد رو به زوال خواهد رفت.
وی به کشاورزان توصیه کرد به جای آتش زدن کاه و کلش از دستگاه‌های کاه خردکن استفاده کنند تا کاه و کلش به زمین برگردد.
مدیرجهاد کشاورزی دزفول به اهمیت حفظ سلامت محیط زیست تاکید و اظهارکرد: بخشی از کاه و کلش را می‌توان برای قارچ و صنایع دیگر به سایر استانها منتقل کرد.
معاون فنی جهاد کشاورزی دزفول نیز در این نشست گفت: اگر به تاریخچه کشاورزی دزفول توجه شود به عظمت دانش کشاورزان پی خواهیم برد زیرا قبل از طراحی شبکه آبیاری مدرن دز با یکی از شاهکارهای آبیاری مواجه خواهیم شد که آبیاری توسط ۱۴ نهر و ۶ قنات با طول ۷۰ کیلومتر انجام شده است با این وجود می‌توانیم به سمتی پیش برویم که هیچ مزرعه‌ای سوزانده نشود.
علی کرمی افزود: سال ۳۷ که مطالعات شبکه آبیاری دز انجام شد در یک طرح آزمایشی، ۲۰ هزار هکتار از اراضی کشاورزی دزفول زیر شبکه رفت و در سال ۵۶ تکمیل شد.
وی ادامه داد: ۱۳۰ هزار هکتار از ۴۷۶ هزار هکتار وسعت شهرستان دزفول دشت است که ۹۰ هزار هکتار آن کشت می‌شود.
کرمی به تولید بالای سه میلیون تن محصول توسط ۲۳ هزار بهره بردار اشاره و بیان کرد: اکنون به کشاورزی منطقه می‌بالیم ولی تهدیدها و آسیب‌هایی نیز جلوی راه کشاورزان قرار دارد که یکی از این چالش‌ها، مسائل زیست محیطی است.
معاون فنی جهاد کشاورزی دزفول تاکید کرد: امکان دارد در آینده برای حفظ محیط زیست از کشاورزی اجتناب و شرایط را برای زندگی در سال‌های آینده حفظ کنیم.
وی ادامه داد: ارزش کشاورزی کشور ۳۸ میلیارد دلار و ارزش کشاورزی شهرستان دزفول ۳۰۰ میلیون دلار است که ارزش ریالی آن با ارزش محیط زیست قابل قیاس نیست.
تعریف درستی از توسعه پایدار روستایی داشته باشیم
کرمی تصریح کرد: باید تعریف درستی از توسعه روستایی داشته باشیم که امنیت مسایل اجتماعی و فرهنگی را به همراه داشته باشد؛ اگر نتایج علمی در کشاورزی پیاده سازی شود در دراز مدت برنده خواهیم بود.
در پایان این همایش از زحمات ۲ دهه فعالیت سیدرضا اشرفی زاده محقق کشاورزی دزفول در راستای ترویج کشت حفاظتی تجلیل به عمل آمد.
