حساسیت بیماران به محصولات بی حسی (مناسب دندانپزشکان)

حساسیت به معنای واکنش غیرعادی سیستم ایمنی بدن به یک سری مواد بی‌ضرر است. وقتی شما به چیزی حساسیت داشته باشید، سیستم ایمنی بدن در مقابل ورود آن ماده خاص به بدن واکنش نشان می‌دهد. برخی افراد به گرد و خاک نیز حساسیت دارند، برخی به مواد غذایی خاص و برخی هم به مواد دندانپزشکی. ما در این مقاله به حساسیت بیماران به محصولات بی حسی خواهیم پرداخت.

حساسیت های مختلف در دندانپزشکی

احتمال بروز آلرژی و حساسیت به مواد دندانپزشکی بسیار کم است و در صورت بروز نیز، علائم افراد یکسان نخواهد بود. شدیدترین نوع حساسیت، شوک آنافیلاکسی است که عوارض بسیار خطرناکی به همراه دارد و اگر کنترل نشود ممکن است منجر به مرگ شود. البته در نظر داشته باشید که این نوع واکنش آلرژیک بسیار نادر است و جای هیچ نگرانی نیست. برخی از مهم ترین نشانه های حساسیت در درمان های دندانپزشکی که لازم است به دندانپزشک اطلاع دهید عبارتند از:

• تورم، قرمزی و خارش در صورت یا سایر نقاط بدن بلافاصله بعد از بازگشت از مطب دندانپزشکی
• تغییر ریتم ضربان قلب و تنفس
• ورم گلو و دهان
• مشکل در بلع و صحبت کردن
• احساس سرگیجه و ضعف
• درد شکم، حالت تهوع و استفراغ
• ایجاد ضایعات پوستی که قابل توجیه نباشند.

انواع مختلف حساسیت مربوط به دندانپزشکی

گاهی بیماران به دلیل حساسیت به محصولات بی حسی دندانپزشکی با ترس به دندانپزشکی مراجعه می کنند. این افراد ممکن است در حین حضور در دندانپزشکی یک واکنش آلرژیک یا حساسیت به موادی را تجربه کنند. حساسیت به آمپول بی حسی، حساسیت به لیدوکائین، آلرژی به لاتکس، حساسیت به روکش دندان، حساسیت به دندان مصنوعی و بریج دندان برخی از شایع‌ترین این حساسیت‌ها می باشند. در ادامه به برخی از مهم‌ترین انواع حساسیت در دندان پزشکی اشاره خواهیم کرد:

1- علائم حساسیت به آمپول بی­ حسی دندان

حساسیت به داروی بی حسی موضعی یکی از رایج‌ترین آلرژی های مربوط به دندانپزشکی است. علائمی که پس از استفاده از بی‌حس کننده‌ های موضعی رخ می‌دهد، ممکن است ناشی از اضطراب و عوارض جانبی اپی نفرین یا همان آدرنالین باشد. اپی نفرین اغلب به بی‌حس‌کننده‌های موضعی اضافه می‌شود تا اثر بی‌حسی طولانی‌تر بر روی دندان باقی بماند تا بیمار درد کمتری حس کند. علاوه‌بر این مورد، نگهدارنده‌های ترکیبی که به بی‌حس‌کننده‌های موضعی اضافه می شود مانند متیل پارابن هم ممکن است در ایجاد این حساسیت ها دخیل باشند. از علائم حساسیت به بی حسی دندان می‌توان به تپش قلب، سرفه کردن، خارش پوست دست، کاهش فشار خون، مشکلات خفیف تنفسی، کهیر، تورم در چشم‌ها اشاره کرد. در چنین شرایطی دندانپزشک برای درمان حساسیت به آمپول بی حسی، از لیدوکایین استفاده می‌کند. در موارد نادر ممکن است افراد به لیدوکایین هم آلرژی داشته باشند که جایگزین لیدوکایین در دندانپزشکی، سایر مواد بی حسی با اثرات کمتر می باشد.

بهترین راه برای افراد این چنینی این است که از بی حسی دندانپزشکی استفاده نکنند و قبل از درمان، شرایط خود را با دندانپزشک در میان بگذارند. همچنین بهتر است افرادی که دچار بیماری قلبی هستند و یا فشار خون دارند یا سابقه سکته داشتند و یا افرادی که به انواع مواد بیهوشی، حساسیت داشته اند و یا افرادی که دچار نارسایی قلبی، کبدی و ریوی می باشند از آمپول بی حسی استفاده نکنند و از مواد بی حسی با اثرات کمتر برای این افراد استفاده کنند.

2- حساسیت به لاتکس

از دیگر حساسیت های مربوط به دندانپزشکی، حساسیت به لاتکس است. بسیاری از محصولات پلاستیکی دندانپزشکی از جنس لاتکس ساخته می‌شوند که معمولا در محصولات بهداشتی مانند دستکش معاینه نیز وجود دارند. برخی از افراد ممکن است به لاتکس حساسیت داشته باشند و در معرض قرار گرفتن آن، واکنش‌های آلرژیک مانند کهیر، خارش، گرفتگی گلو، خس‌خس سینه، تهوع، مشکلات در تنفس و آنافیلاکسی از خود نشان دهند. 

3- درماتیت تماسی 

مواد شیمیایی زیادی در دندانپزشکی استفاده می‌شود که می‌توانند باعث درماتیت تماسی اطراف دهان و همچنین تحریک لثه گردد. ترکیبات موجود در آمالگام دندانی و باندینگ می‌توانند منجر به قرمزی، تورم و تحریک لثه‌ها شوند. عوارض این نوع حساسیت شامل تاول پوست، پوسته پوسته شدن آن، ایجاد جوش قرمز، خارش شدید و تورم در اطراف دهان می باشد.

4- رزین ها

رزین ها برای اهداف مختلفی در دندانپزشکی مورد استفاده قرار می گیرد. متاسفانه، برخی از مواد شیمیایی موجود در رزین‌ها می‌توانند برای بیماران مشکل‌ساز باشند. اگر متوجه شدید که با پر کردن دندان یا یک قطعه خاص از دندانپزشکی مشکل دارید، حتما به دندانپزشک خود اطلاع دهید. زمانی که آنها بدانند، می توانند به شما در یافتن راه حل جایگزین کمک کنند و با شما همکاری کنند تا از بروز مشکل در آینده جلوگیری شود.

5- فلزات

ممکن است جیوه، مس و کروم در برخی از افراد، مشکلاتی ایجاد کند. از این فلزات برای پرکردن دندان و انواع دیگر اقدامات دندانپزشکی استفاده می شود. این مسئله در خصوص ایمپلنت دندان هم صدق می کند. بیشتر ایمپلنت های دندانی از تیتانیوم ساخته شده اند و حساسیت به تیتانیوم هم ممکن است در برخی افراد وجود داشته باشد.

6- مسکن‌ها

از دیگر حساسیت های مربوط به دندانپزشکی، حساسیت به مسکن­‌هایی مانند داروهای ضد التهابی و غیر استروئیدی است که در افراد مختلف به شکل های مختلف بروز می کند:

در بیماران مبتلا به آسم، احتمال سخت­‌تر شدن تنفس وجود دارد.

 در افراد مبتلا به پولیپ بینی مزمن، احتمال آلرژی به این داروها افزایش می­‌یابد.

 در کسانی که سابقه خونریزی از معده، روده یا مری دارند،هم خطر خونریزی‌های مکرر افزایش می‌یابد.

و بسیاری از واکنش‌های دیگر که تا تهدید زندگی فرد گزارش شده‌اند؛ اما شایع‌ترین واکنش‌ها عبارتند از علائم پوستی مانند تاول و تورم، علائم تنفسی مانند رینیت و علائم آسم.

7- آنتی بیوتیک ها

اگر دندان شما آبسه و عفونت داشته باشد دندانپزشک، قبل از درمان، برایتان آنتی بیوتیک تزریق می کند که ممکن است در فرد ایجاد حساسیت کند. اگر تا به حال تزریق پنی سیلین انجام نداده اید، حتما تست آلرژی بگیرید. همچنین اگر در طول دوره مصرف آنتی بیوتیک علائم مشکوکی مثل کهیر، خس خس سینه، سرفه و تنفس دشوار مشاهده کردید، حتما به دندان‌پزشکتان اطلاع دهید تا در صورت لزوم، آنتی بیوتیک دیگری را جایگزین نماید.