كاريكاتور خوزستان؛ گوزن زردی كه پا نگرفته بسمل شد!
حمايت ها خطي صورت مي گرفت / كاريكاتور استان وضعيت خيلي بدي دارد / از كاريكاتوريست به مثابه ابزار استفاده مي‌كنند / فضاي هنري بسته است / فضار را از آدم دلسوز خالي مي‌بينيم / در خوزستان خيلي حساسيت‌هاي بي‌مورد وجود دارد / عده‌اي ادعاي پدرسالاري دارند /
امين آقايي و امين روشن‌پور دو كاريكاتوريست خوزستاني‌اند كه اكنون ساكن تهران هستند كه درد دل و گله‌‌گي فراوان از وضعيت كنوني هنر و هنرمندان كاريكاتور خوزستان دارند. به دعوت ايسناي خوزستان نشستي با اين دو هنرمند برگزار شد تا بحث‌هاي مربوط به كاريكاتور خوزستان از آغاز تاكنون (از زمان تشكيل گروه "گوزن زرد")، وضعيت كاريكاتوريست‌هاي خوزستاني، موضوعات جشنواره‌ها، نبود حمايت مسؤولان از كاريكاتور، جايگاه و تاثير كاريكاتور در مطبوعات و جامعه مورد نقد و بررسي قرار گيرند.
در ابتداي اين نشست امين آقايي يادآوري كرد: ما عملاً در استان خوزستان خانه كاريكاتور نداشتيم بلكه يك گروه خودجوش در نيمه دوم دهه 70 تشكيل داديم. در آن زمان من و امين روشن‌پور در مطبوعات استان فعاليت مي‌كرديم. كم‌كم عده‌اي از هنرمندان نمايشگاهي از آثار كاريكاتور با موضوع عشق برپا كردند. پس از آن هنرمندان كاريكاتور بيشتر از قبل گردهم آمدند و گروه "گوزن زرد" را تشكيل دادند.
حمايت‌ها خطي صورت مي‌گرفت
وي، با بيان اين كه موافق اين نام براي گروه نبوده است، افزود: ما هيچ گاه انجمن كاريكاتور در استان نداشتيم زيرا هر گاه مي‌خواست انجمني تشكيل شود با مشكلاتي مواجه مي‌شديم. من در گروه "گوزن زرد" بودم و به يك‌سري چيزها معترض بودم. در آن زمان چند كلاس براي مدتي كوتاه برگزار شد و برپايي چند نمايشگاه ضمن فعاليت‌هاي اين گروه بود. پس از آن چند سي دي مولتي مديا توليد شد. با اين كه اين سي‌دي‌ها با هزينه شخصي اعضاي گروه و با علاقه‌اي كه به اين هنر داشتند توليد شده بود اما در كل فعاليت خاصي نداشت.
اين كاريكاتوريست خاطرنشان كرد: در آن زمان حمايت‌ها خطي صورت مي‌گرفت و بيشتر از افراد به خصوصي حمايت مي‌شد تا از يك گروه. اين گروه كم‌كم فعاليت بيشتري انجام داد اما من هيچ وقت خودم را به عنوان عضوي از اين گروه نمي‌دانم.
او ادامه داد: هر چه سن آدم بالا مي‌رود دغدغه و درگيري او هم بيشتر مي‌شود. 70 يا 80 درصد آن هنرمندان هم درگير فضاي روزمره‌گي و امرار معاش شدند و هم‌اكنون عملاً كاريكاتوري در استان خوزستان نداريم با اين كه در حال حاضر تعدادي از آن هنرمندان در استان حضور دارند.
آقايي، درباره وضعيت كنوني كاريكاتور استان خوزستان، بيان كرد: ما در استان غير از سجاد رافعي عملاً كاريكاتوريست فعالي نداريم. خيلي از كاريكاتوريست‌ها اين هنر را كنار گذاشته‌اند و حتي اگر بخواهند كار كنند كار آن‌ها در سطح ملي نخواهد بود.
كاريكاتور استان وضعيت خيلي بدي دارد
وي تصريح كرد: زماني اهواز قطب كاريكاتور كشور بود اما اكنون تعداد آثار هنرمندان قديمي حتي از تعداد آثار هنرمندان جوان هم كمتر است. من هم به عنوان داور و هم به عنوان مدرس در ورك شاپ‌ها حضور دارم و مي‌بينم كه تنها آقاي رافعي از هنرمندان اهوازي آثاري دارد. كاريكاتور استان وضعيت خيلي بدي دارد و همه درگير گرافيك هستند. آن هم بيشتر گرافيك تجاري نه گرافيك هنري.
از كاريكاتوريست به مثابه ابزار استفاده مي‌كنند
او، در خصوص جايگاه كاريكاتور در كشور، بيان كرد: كاريكاتور يا از سوي مسؤولان جدي گرفته نميشود يا اگر هم كاري با اين هنر داشته باشند از آن استفاده ابزاري مي‌كنند. يعني اين كه تا موضوعي پيش مي‌آيد سراغ اين هنر مي‌آيند و حتي پول هم مي‌دهند. يعني از كاريكاتوريست به عنوان يك ابزار براي رسيدن به مقاصد خودشان استفاده مي‌كنند.
هيچ جشنواره‌اي موضوع هنري ندارد
آقايي، با بيان اين كه در خارج از كشور هم اين اتفاق مي‌افتد اما به اين شكل نيست، اظهار كرد: وضعيت اين جا خيلي بد است. اكنون وضعيت اكثر جشنواره‌هاي كاريكاتور را ببنيد؛ اكثر موضوعات سياسي و خط‌دار هستند. تمام موضوعات جشنواره‌ها خطي هستند و هيچ جشنواره‌اي موضوع هنري ندارد و اگر بخواهند شاهكار بكنند يك موضوع اجتماعي مانند آلودگي هوا را انتخاب مي‌كنند.
ما دنبال زدن حرفهاي گنده و عملاً نزدن حرف‌ها هستيم
وي خاطرنشان كرد: اگر به موضوعات ديگر جشنواره‌ها غير از جشنواره‌هاي كاريكاتور هم نگاهي بكنيم مي‌بينيم كه موضوعاتي با واژه‌هاي قلبمه سلمبه انتخاب مي‌كنند. نمي‌توانند يك نام راحت بگذارند چون مي‌خواهند بگويند من در يك جشنواره تمام اهدافم را بيان كردم. ما دنبال زدن حرفهاي گنده و عملاً نزدن حرف‌ها هستيم!
كاريكاتور در مطبوعات جايگاهي ندارد
امين روشن‌پور هم درباره موضوعات جشنواره‌ها گفت: بخشي از اين موضوع بحث سياسي است و بخشي ديگر خود هنر كاريكاتور است. نه تنها در كشور ما بكله در ديگر كشورها كاريكاتور هنري است كه شكل ديگر هنرها را ندارد. كاريكاتور مانند عكاسي نيست كه در گالري‌هاي ديده شود، چكش بخورد و فروش كند. كاريكاتور حالت مطبوعات را دارد و دلايل آن هم خيلي چيزها مي‌تواند باشد.
وي افزود: با اين كه در كشورهاي ديگر اين مشكلات تا حدي وجود دارد نه مانند اين جا. اكنون اين مشكلات بيش از حد شده‌اند. موضوعي را مي‌دهند و مي‌گويند در اين خط يا با اين موضوع كار كنيد. جاي كاريكاتور در مطبوعات است حال آن كه هم‌اكنون كاريكاتور در مطبوعات جايگاهي ندارد.
فضاي هنري بسته است
او ادامه مي‌دهد: فضاي هنري اين جا بسته است. من و امين آقايي آثارمان را در فرانسه به نمايش گذاشته بوديم. 15 اثر از من و 15 اثر از امين آقايي و از 20 كشور ديگر هم آثاري وجود داشت. نظر تمام مخاطبان و بازديدكنندگان درباره آثار ما اين بود كه آثار شما چه قدر سخت‌اند، نوشته ندارد، خيلي عجيب و غريب هستند و با ديگر آثار تفاوت دارند.
اين كاريكاتوريست بيان كرد: ما هم به اين موضوع فكر كرديم كه چرا كارهاي ما شرح ندارند بعد ديديم آثار ما نمي‌تواند نوشته داشته باشد. كارهاي ما آن قدر عميق هستند كه بدون نوشته حرف‌شان را مي‌زنيم ولي با اين شرايط اين گونه نميشود كاركرد. ما بايد بتوانيم صريح و واضح منظورمان را برسانيم.
مطبوعات به كاريكاتور به عنوان يك هنر تزييني نگاه مي‌كنند
امين آقايي درباره جايگاه كاريكاتور در مطبوعات گفت: كاريكاتور هنوز براي مطبوعات ما جانيفتاده است. مطبوعات به كاريكاتور به عنوان يك هنر تزييني نگاه مي‌كند كه اگر وجود نداشت هم مشكلي پيش نمي‌آيد.
وي افزود: مردم در مطبوعات ابتدا تصوير را مي‌بينند سپس تيترها را مي‌خوانند و در آخر اگر دل‌شان خواست سراغ خواندن متن خبر مي‌روند. مردم ما خيلي كم روزنامه مي‌خرند و مي‌خوانند. به همين دليل در كشور ما مجلات و نشريات هنري هم با مشكل مواجه مي‌شوند.
او ادامه داد: در چنين فضايي كاريكاتور هم قدرتمند است و هم حرف را سريع‌تر منتقل مي‌كند و هم تاثيرگذار است. بيشتر وقت‌ها كاريكاتور هدف خود را از يك مطلب و نوشته بهتر منتقل مي‌كند. گاهي وقت‌ها يك تصوير از صد شماره يك نشريه بهتر مطلب را منتقل و مطالب انتقادي را بيان مي‌كند. مطلبي كه نمي‌توانيم آن را در قالب كلمات بيان كنيم، در قالب كاريكاتور راحت‌تر بيان مي‌شود.
امين روشن‌پور در اين باره توضيح داد: در مواقعي مانند سقوط هواپيما نمي‌توان مطالب زيادي نوشت چراكه عده‌اي كشته شده‌اند. جاي نوشتن ندارد اما با كاريكاتوري كه كشيده مي‌شود خيلي از حرف‌ها زده مي‌شوند.
فضار را از آدم دلسوز خالي مي‌بينيم
امين آقايي، درباره انتقال هنر كاريكاتور به نسل‌هاي بعد، گفت: براي انتقال اين هنر يك آدم دلسوز نياز است. آدمي كه دلسوز باشد و قلبش براي كايكاتور بتپد. در حال حاضر كه نگاه مي‌كنيم كسي را نمي‌بينيم و فضار را از آدم دلسوز خالي مي‌بينيم. حتي هنرهاي ديگر مانند هنرهاي تجسمي هم وضعيت مناسبي ندارد.
وي، با بيان اين كه هنرمندان مطرح ملي در شهر يا استان خودمان شناخته شده نيستند، افزود: چه قدر بد است كه آثار هنرمندي در كشورهاي خارجي به نمايش گذاشته مي‌شود و خريداري مي‌شوند و جزو هنرمندان مطرح دنيا است اما در شهر خودش كسي او را نمي‌شناسد با اين كه سال‌ها در اين شهر زندگي كرده است.
امين روشن‌پور بيان كرد: هنرمنداني مانند صادق تيرافكن يا آرمان استپانيان آدم‌هاي بزرگي هستند و هر كار آن‌ها 10 يا 12 ميليون دلار فروخته مي‌شود اما متاسفانه كسي آن‌ها را نمي‌شناسد.
بودجه مناسبي براي جشنواره كاريكاتور شهري در نظر نگرفته‌اند
آقايي، درباره برگزاري جشنواره كاريكاتور شهري شهرداري اهواز، گفت: برگزاركنندگان اين جشنواره آن را خيلي ناآگاهانه برگزار كردند. به غير از ناآگاهي بودجه مناسبي براي اين جشنواره هم در نظر نگرفته‌اند. اگر برگزاري جشنواره به هر قيمتي باشد مي‌توان با يك كاغذ هم جشنواره برگزار كرد. به نظر من بودجه‌اي كه براي جشنواره كاريكاتور شهري در نظر گرفتند به اندازه يك ـ دهم بودجه يك جشنواره در شهر اهواز نبود.
امين روشن‌پور، هم درباره اين جشنواره، گفت: تعداد شركت‌كنندگان خيلي كم بود و از هنرمندان مطرح كاريكاتور استان كسي شركت نكرده بود. بايد همان روز اول يك يا دو كاريكاتوريست كاربلد را مي‌آوردند و با آن‌ها مشاوره مي‌كردند. بايد با متخصصان اين امر مشاوره مي‌كردند.
آقايي، با بيان اين كه هيچ كس با او و روشن‌پور براي برگزاري اين جشنواره مشورت نكرد، ادامه داد: فقط فراخواني را در اختيار ما قرار دادند و با چونه‌اي كه با آن‌ها زديم مبالغ جوايز جشنواره را كه خيلي كم بود افزايش داديم.
وي افزود: با اين شرايط اگر اين جشنواره در هر شهر ديگري غير از اهواز برگزار مي‌شد داوري آن را قبول نمي‌كردم اما فقط و فقط چون شهر اهواز است داوري آن را قبول كردم.
او تصريح كرد: مكان اين جشنواره بسيار نامناسب بود و نمايشگاهي براي اين جشنواره برپا نشد. مبالغ جوايز آن هم بسيار پايين بود.
اين كاريكاتوريست اظهار كرد: همان طور كه از نام آن برمي‌آيد يك جشنواره است و بايد مانند يك جشن باشد و مردم را در آن سهيم كرد. مي‌دانيد اگر مردم به سمت هنر گرايش پيدا كنند چه قدر از بروز خلاف مي‌توان جلوگيري كرد.
آقايي بيان كرد: شهرداري اهواز يك گالري براي برپايي نمايشگاه دارد اما مكان آن بسيار نامناسب و بد است. اين گالري از لحاظ ساخت مي‌توانست خيلي بهتر باشد. به طور مثال قسمتي را به رنگ قرمز كار كرده‌اند كه در هيچ جاي دنيا آن رنگ قرمز ديده نميشود. گالري نبايد بزك باشد بلكه بايد ساده باشد.
وي افزود: براي احداث گالري بايد يك كارشناس بياورند و با او مشورت كنند. اين گالري ريل ندارد و بايد تابلوها را با ميخ به ديوار زد. يك يا دو بار يك ميخ را به ديوار بزنيد ديوار از بين مي‌رود.
اين كاريكاتوريست خاطرنشان كرد: جالب است شهرداري اهواز كتاب‌‌ها و كاتالوگ‌هايش را جهت چاپ به هنرمندان تهراني مي‌دهد در حالي كه پتانسيل آن در اين شهر خيلي بهتر و بالاتر وجود دارد. چرا اين گونه كارها را به هنرمند تهراني مي‌دهيد؟
در خوزستان خيلي حساسيت‌هاي بي‌مورد وجود دارد
آقايي، درباره برپايي نمايشگاه در خوزستان، گفت: خيلي حساسيت‌هاي بي‌موردي در خوزستان وجود دارد در حالي كه در تهران هيچ مانعي براي برپايي نمايشگاه وجود ندارد. حساسيت‌هاي بي‌موردي در اهواز وجود دارد كه من آن‌ها را درك نمي‌كنم. در كل سياست‌گذاري اشتباه است و به نظر من بايد تغيير كند.
روشن‌پور يادآوري كرد: كاريكاتوريست‌هاي مطرح استان پنج يا شش سال است كه ديگر كار نمي‌كنند. هنرمندان اهوازي همگي شايد در طول پنج سال پنج اثر هم نكشيده باشند. فقط يك چيز مي‌تواند رغبت و علاقه كاريكاتوريست‌ها را بيشتر كند و آن برپايي نمايشگاهي بزرگ در اهواز است و از هنرمندان كاريكاتوريست حرفهاي و بين‌المللي براي ارايه آثار دعوت شود تا هنرمندان اين شهر فعال شوند.
وي افزود: بايد براي هنرمند هزينه شود و براي آثار او كتاب چاپ كنند. موزه هنرهاي معاصر وظيفه و بودجه‌اي دارد تا هر ساله آثار هنرمندان استان را خريداري و كتاب چاپ كند.
عده‌اي ادعاي پدرسالاري دارند
آقايي اظهار كرد: مقصر قسمتي از اين كم‌كاري‌ها دولت است و قسمتي از آن به خود كاريكاتوريست‌ها برمي‌گردد. عده‌اي در اين شهر هستند كه ادعاي پدرسالاري دارند و اين خيلي بد است. عده‌اي از هنرمنداني كه كار كرده‌اند و زحمت كشيده‌اند براي چه كنار مي‌كشند اما در مواقعي كه حمايت صورت مي‌گيرد ادعاي كاريكاتوريست بودن مي‌كنند!؟
او ادامه داد: چرا ما نبايد انجمن كاريكاتور در اهواز داشته باشيم؟ خروجي آن همه زحمتي كه آن سال‌ها كشيده شد كجا است؟ آن كاريكاتوريست‌هايي كه آن سال‌ها تربيت شده‌اند كجا هستند؟
كاريكاتور مطبوعاتي عمر دارد
آقايي، درباره آثاري كه در مطبوعات چاپ مي‌شوند، بيان كرد: آثار كاريكاتور مطبوعاتي عمر و تاريخ مصرف دارند و هر اثر فقط براي همان روز است. به طور مثال اگر كاريكاتوري براي 11 سپتامبر كشيده شده الان ديگر به درد نمي‌خورد. اما كارهاي نمايشگاهي و جشنواره‌اي هنري‌تر و ماندگارتر هستند.
روشن‌پور ادامه داد: در حال حاضر كاريكاتوري در استان خوزستان وجود ندارد و چند سالي است كه از بين رفته و نمي‌توانيم آن را از زير خاك دربياوريم. چيزي در كاريكاتور خوزستان نيست و آن را نمي‌توان احيا كرد و از دست ما هم كاري ساخته نيست.
وي افزود: زماني عده‌اي جوان بوديم كه با عشق و علاقه كار مي‌كرديم اما الان سن آن‌ها بالا رفته و مجبورند به هر شكلي پول دربياورند ولي چون در هنر پولي نيست سمت آن نمي‌آيند.
موثرترين راه مبارزه هنر است
امين آقايي، در خصوص تاثير هنر، گفت: امروزه ديگر جنگ با خمپاره نيست چراكه موثرترين راه مبارزه هنر است.
در ابتداي اين نشست امين آقايي يادآوري كرد: ما عملاً در استان خوزستان خانه كاريكاتور نداشتيم بلكه يك گروه خودجوش در نيمه دوم دهه 70 تشكيل داديم. در آن زمان من و امين روشن‌پور در مطبوعات استان فعاليت مي‌كرديم. كم‌كم عده‌اي از هنرمندان نمايشگاهي از آثار كاريكاتور با موضوع عشق برپا كردند. پس از آن هنرمندان كاريكاتور بيشتر از قبل گردهم آمدند و گروه "گوزن زرد" را تشكيل دادند.
حمايت‌ها خطي صورت مي‌گرفت
وي، با بيان اين كه موافق اين نام براي گروه نبوده است، افزود: ما هيچ گاه انجمن كاريكاتور در استان نداشتيم زيرا هر گاه مي‌خواست انجمني تشكيل شود با مشكلاتي مواجه مي‌شديم. من در گروه "گوزن زرد" بودم و به يك‌سري چيزها معترض بودم. در آن زمان چند كلاس براي مدتي كوتاه برگزار شد و برپايي چند نمايشگاه ضمن فعاليت‌هاي اين گروه بود. پس از آن چند سي دي مولتي مديا توليد شد. با اين كه اين سي‌دي‌ها با هزينه شخصي اعضاي گروه و با علاقه‌اي كه به اين هنر داشتند توليد شده بود اما در كل فعاليت خاصي نداشت.
اين كاريكاتوريست خاطرنشان كرد: در آن زمان حمايت‌ها خطي صورت مي‌گرفت و بيشتر از افراد به خصوصي حمايت مي‌شد تا از يك گروه. اين گروه كم‌كم فعاليت بيشتري انجام داد اما من هيچ وقت خودم را به عنوان عضوي از اين گروه نمي‌دانم.
او ادامه داد: هر چه سن آدم بالا مي‌رود دغدغه و درگيري او هم بيشتر مي‌شود. 70 يا 80 درصد آن هنرمندان هم درگير فضاي روزمره‌گي و امرار معاش شدند و هم‌اكنون عملاً كاريكاتوري در استان خوزستان نداريم با اين كه در حال حاضر تعدادي از آن هنرمندان در استان حضور دارند.
آقايي، درباره وضعيت كنوني كاريكاتور استان خوزستان، بيان كرد: ما در استان غير از سجاد رافعي عملاً كاريكاتوريست فعالي نداريم. خيلي از كاريكاتوريست‌ها اين هنر را كنار گذاشته‌اند و حتي اگر بخواهند كار كنند كار آن‌ها در سطح ملي نخواهد بود.
كاريكاتور استان وضعيت خيلي بدي دارد
وي تصريح كرد: زماني اهواز قطب كاريكاتور كشور بود اما اكنون تعداد آثار هنرمندان قديمي حتي از تعداد آثار هنرمندان جوان هم كمتر است. من هم به عنوان داور و هم به عنوان مدرس در ورك شاپ‌ها حضور دارم و مي‌بينم كه تنها آقاي رافعي از هنرمندان اهوازي آثاري دارد. كاريكاتور استان وضعيت خيلي بدي دارد و همه درگير گرافيك هستند. آن هم بيشتر گرافيك تجاري نه گرافيك هنري.
از كاريكاتوريست به مثابه ابزار استفاده مي‌كنند
او، در خصوص جايگاه كاريكاتور در كشور، بيان كرد: كاريكاتور يا از سوي مسؤولان جدي گرفته نميشود يا اگر هم كاري با اين هنر داشته باشند از آن استفاده ابزاري مي‌كنند. يعني اين كه تا موضوعي پيش مي‌آيد سراغ اين هنر مي‌آيند و حتي پول هم مي‌دهند. يعني از كاريكاتوريست به عنوان يك ابزار براي رسيدن به مقاصد خودشان استفاده مي‌كنند.
هيچ جشنواره‌اي موضوع هنري ندارد
آقايي، با بيان اين كه در خارج از كشور هم اين اتفاق مي‌افتد اما به اين شكل نيست، اظهار كرد: وضعيت اين جا خيلي بد است. اكنون وضعيت اكثر جشنواره‌هاي كاريكاتور را ببنيد؛ اكثر موضوعات سياسي و خط‌دار هستند. تمام موضوعات جشنواره‌ها خطي هستند و هيچ جشنواره‌اي موضوع هنري ندارد و اگر بخواهند شاهكار بكنند يك موضوع اجتماعي مانند آلودگي هوا را انتخاب مي‌كنند.
ما دنبال زدن حرفهاي گنده و عملاً نزدن حرف‌ها هستيم
وي خاطرنشان كرد: اگر به موضوعات ديگر جشنواره‌ها غير از جشنواره‌هاي كاريكاتور هم نگاهي بكنيم مي‌بينيم كه موضوعاتي با واژه‌هاي قلبمه سلمبه انتخاب مي‌كنند. نمي‌توانند يك نام راحت بگذارند چون مي‌خواهند بگويند من در يك جشنواره تمام اهدافم را بيان كردم. ما دنبال زدن حرفهاي گنده و عملاً نزدن حرف‌ها هستيم!
كاريكاتور در مطبوعات جايگاهي ندارد
امين روشن‌پور هم درباره موضوعات جشنواره‌ها گفت: بخشي از اين موضوع بحث سياسي است و بخشي ديگر خود هنر كاريكاتور است. نه تنها در كشور ما بكله در ديگر كشورها كاريكاتور هنري است كه شكل ديگر هنرها را ندارد. كاريكاتور مانند عكاسي نيست كه در گالري‌هاي ديده شود، چكش بخورد و فروش كند. كاريكاتور حالت مطبوعات را دارد و دلايل آن هم خيلي چيزها مي‌تواند باشد.
وي افزود: با اين كه در كشورهاي ديگر اين مشكلات تا حدي وجود دارد نه مانند اين جا. اكنون اين مشكلات بيش از حد شده‌اند. موضوعي را مي‌دهند و مي‌گويند در اين خط يا با اين موضوع كار كنيد. جاي كاريكاتور در مطبوعات است حال آن كه هم‌اكنون كاريكاتور در مطبوعات جايگاهي ندارد.
فضاي هنري بسته است
او ادامه مي‌دهد: فضاي هنري اين جا بسته است. من و امين آقايي آثارمان را در فرانسه به نمايش گذاشته بوديم. 15 اثر از من و 15 اثر از امين آقايي و از 20 كشور ديگر هم آثاري وجود داشت. نظر تمام مخاطبان و بازديدكنندگان درباره آثار ما اين بود كه آثار شما چه قدر سخت‌اند، نوشته ندارد، خيلي عجيب و غريب هستند و با ديگر آثار تفاوت دارند.
اين كاريكاتوريست بيان كرد: ما هم به اين موضوع فكر كرديم كه چرا كارهاي ما شرح ندارند بعد ديديم آثار ما نمي‌تواند نوشته داشته باشد. كارهاي ما آن قدر عميق هستند كه بدون نوشته حرف‌شان را مي‌زنيم ولي با اين شرايط اين گونه نميشود كاركرد. ما بايد بتوانيم صريح و واضح منظورمان را برسانيم.
مطبوعات به كاريكاتور به عنوان يك هنر تزييني نگاه مي‌كنند
امين آقايي درباره جايگاه كاريكاتور در مطبوعات گفت: كاريكاتور هنوز براي مطبوعات ما جانيفتاده است. مطبوعات به كاريكاتور به عنوان يك هنر تزييني نگاه مي‌كند كه اگر وجود نداشت هم مشكلي پيش نمي‌آيد.
وي افزود: مردم در مطبوعات ابتدا تصوير را مي‌بينند سپس تيترها را مي‌خوانند و در آخر اگر دل‌شان خواست سراغ خواندن متن خبر مي‌روند. مردم ما خيلي كم روزنامه مي‌خرند و مي‌خوانند. به همين دليل در كشور ما مجلات و نشريات هنري هم با مشكل مواجه مي‌شوند.
او ادامه داد: در چنين فضايي كاريكاتور هم قدرتمند است و هم حرف را سريع‌تر منتقل مي‌كند و هم تاثيرگذار است. بيشتر وقت‌ها كاريكاتور هدف خود را از يك مطلب و نوشته بهتر منتقل مي‌كند. گاهي وقت‌ها يك تصوير از صد شماره يك نشريه بهتر مطلب را منتقل و مطالب انتقادي را بيان مي‌كند. مطلبي كه نمي‌توانيم آن را در قالب كلمات بيان كنيم، در قالب كاريكاتور راحت‌تر بيان مي‌شود.
امين روشن‌پور در اين باره توضيح داد: در مواقعي مانند سقوط هواپيما نمي‌توان مطالب زيادي نوشت چراكه عده‌اي كشته شده‌اند. جاي نوشتن ندارد اما با كاريكاتوري كه كشيده مي‌شود خيلي از حرف‌ها زده مي‌شوند.
فضار را از آدم دلسوز خالي مي‌بينيم
امين آقايي، درباره انتقال هنر كاريكاتور به نسل‌هاي بعد، گفت: براي انتقال اين هنر يك آدم دلسوز نياز است. آدمي كه دلسوز باشد و قلبش براي كايكاتور بتپد. در حال حاضر كه نگاه مي‌كنيم كسي را نمي‌بينيم و فضار را از آدم دلسوز خالي مي‌بينيم. حتي هنرهاي ديگر مانند هنرهاي تجسمي هم وضعيت مناسبي ندارد.
وي، با بيان اين كه هنرمندان مطرح ملي در شهر يا استان خودمان شناخته شده نيستند، افزود: چه قدر بد است كه آثار هنرمندي در كشورهاي خارجي به نمايش گذاشته مي‌شود و خريداري مي‌شوند و جزو هنرمندان مطرح دنيا است اما در شهر خودش كسي او را نمي‌شناسد با اين كه سال‌ها در اين شهر زندگي كرده است.
امين روشن‌پور بيان كرد: هنرمنداني مانند صادق تيرافكن يا آرمان استپانيان آدم‌هاي بزرگي هستند و هر كار آن‌ها 10 يا 12 ميليون دلار فروخته مي‌شود اما متاسفانه كسي آن‌ها را نمي‌شناسد.
بودجه مناسبي براي جشنواره كاريكاتور شهري در نظر نگرفته‌اند
آقايي، درباره برگزاري جشنواره كاريكاتور شهري شهرداري اهواز، گفت: برگزاركنندگان اين جشنواره آن را خيلي ناآگاهانه برگزار كردند. به غير از ناآگاهي بودجه مناسبي براي اين جشنواره هم در نظر نگرفته‌اند. اگر برگزاري جشنواره به هر قيمتي باشد مي‌توان با يك كاغذ هم جشنواره برگزار كرد. به نظر من بودجه‌اي كه براي جشنواره كاريكاتور شهري در نظر گرفتند به اندازه يك ـ دهم بودجه يك جشنواره در شهر اهواز نبود.
امين روشن‌پور، هم درباره اين جشنواره، گفت: تعداد شركت‌كنندگان خيلي كم بود و از هنرمندان مطرح كاريكاتور استان كسي شركت نكرده بود. بايد همان روز اول يك يا دو كاريكاتوريست كاربلد را مي‌آوردند و با آن‌ها مشاوره مي‌كردند. بايد با متخصصان اين امر مشاوره مي‌كردند.
آقايي، با بيان اين كه هيچ كس با او و روشن‌پور براي برگزاري اين جشنواره مشورت نكرد، ادامه داد: فقط فراخواني را در اختيار ما قرار دادند و با چونه‌اي كه با آن‌ها زديم مبالغ جوايز جشنواره را كه خيلي كم بود افزايش داديم.
وي افزود: با اين شرايط اگر اين جشنواره در هر شهر ديگري غير از اهواز برگزار مي‌شد داوري آن را قبول نمي‌كردم اما فقط و فقط چون شهر اهواز است داوري آن را قبول كردم.
او تصريح كرد: مكان اين جشنواره بسيار نامناسب بود و نمايشگاهي براي اين جشنواره برپا نشد. مبالغ جوايز آن هم بسيار پايين بود.
اين كاريكاتوريست اظهار كرد: همان طور كه از نام آن برمي‌آيد يك جشنواره است و بايد مانند يك جشن باشد و مردم را در آن سهيم كرد. مي‌دانيد اگر مردم به سمت هنر گرايش پيدا كنند چه قدر از بروز خلاف مي‌توان جلوگيري كرد.
آقايي بيان كرد: شهرداري اهواز يك گالري براي برپايي نمايشگاه دارد اما مكان آن بسيار نامناسب و بد است. اين گالري از لحاظ ساخت مي‌توانست خيلي بهتر باشد. به طور مثال قسمتي را به رنگ قرمز كار كرده‌اند كه در هيچ جاي دنيا آن رنگ قرمز ديده نميشود. گالري نبايد بزك باشد بلكه بايد ساده باشد.
وي افزود: براي احداث گالري بايد يك كارشناس بياورند و با او مشورت كنند. اين گالري ريل ندارد و بايد تابلوها را با ميخ به ديوار زد. يك يا دو بار يك ميخ را به ديوار بزنيد ديوار از بين مي‌رود.
اين كاريكاتوريست خاطرنشان كرد: جالب است شهرداري اهواز كتاب‌‌ها و كاتالوگ‌هايش را جهت چاپ به هنرمندان تهراني مي‌دهد در حالي كه پتانسيل آن در اين شهر خيلي بهتر و بالاتر وجود دارد. چرا اين گونه كارها را به هنرمند تهراني مي‌دهيد؟
در خوزستان خيلي حساسيت‌هاي بي‌مورد وجود دارد
آقايي، درباره برپايي نمايشگاه در خوزستان، گفت: خيلي حساسيت‌هاي بي‌موردي در خوزستان وجود دارد در حالي كه در تهران هيچ مانعي براي برپايي نمايشگاه وجود ندارد. حساسيت‌هاي بي‌موردي در اهواز وجود دارد كه من آن‌ها را درك نمي‌كنم. در كل سياست‌گذاري اشتباه است و به نظر من بايد تغيير كند.
روشن‌پور يادآوري كرد: كاريكاتوريست‌هاي مطرح استان پنج يا شش سال است كه ديگر كار نمي‌كنند. هنرمندان اهوازي همگي شايد در طول پنج سال پنج اثر هم نكشيده باشند. فقط يك چيز مي‌تواند رغبت و علاقه كاريكاتوريست‌ها را بيشتر كند و آن برپايي نمايشگاهي بزرگ در اهواز است و از هنرمندان كاريكاتوريست حرفهاي و بين‌المللي براي ارايه آثار دعوت شود تا هنرمندان اين شهر فعال شوند.
وي افزود: بايد براي هنرمند هزينه شود و براي آثار او كتاب چاپ كنند. موزه هنرهاي معاصر وظيفه و بودجه‌اي دارد تا هر ساله آثار هنرمندان استان را خريداري و كتاب چاپ كند.
عده‌اي ادعاي پدرسالاري دارند
آقايي اظهار كرد: مقصر قسمتي از اين كم‌كاري‌ها دولت است و قسمتي از آن به خود كاريكاتوريست‌ها برمي‌گردد. عده‌اي در اين شهر هستند كه ادعاي پدرسالاري دارند و اين خيلي بد است. عده‌اي از هنرمنداني كه كار كرده‌اند و زحمت كشيده‌اند براي چه كنار مي‌كشند اما در مواقعي كه حمايت صورت مي‌گيرد ادعاي كاريكاتوريست بودن مي‌كنند!؟
او ادامه داد: چرا ما نبايد انجمن كاريكاتور در اهواز داشته باشيم؟ خروجي آن همه زحمتي كه آن سال‌ها كشيده شد كجا است؟ آن كاريكاتوريست‌هايي كه آن سال‌ها تربيت شده‌اند كجا هستند؟
كاريكاتور مطبوعاتي عمر دارد
آقايي، درباره آثاري كه در مطبوعات چاپ مي‌شوند، بيان كرد: آثار كاريكاتور مطبوعاتي عمر و تاريخ مصرف دارند و هر اثر فقط براي همان روز است. به طور مثال اگر كاريكاتوري براي 11 سپتامبر كشيده شده الان ديگر به درد نمي‌خورد. اما كارهاي نمايشگاهي و جشنواره‌اي هنري‌تر و ماندگارتر هستند.
روشن‌پور ادامه داد: در حال حاضر كاريكاتوري در استان خوزستان وجود ندارد و چند سالي است كه از بين رفته و نمي‌توانيم آن را از زير خاك دربياوريم. چيزي در كاريكاتور خوزستان نيست و آن را نمي‌توان احيا كرد و از دست ما هم كاري ساخته نيست.
وي افزود: زماني عده‌اي جوان بوديم كه با عشق و علاقه كار مي‌كرديم اما الان سن آن‌ها بالا رفته و مجبورند به هر شكلي پول دربياورند ولي چون در هنر پولي نيست سمت آن نمي‌آيند.
موثرترين راه مبارزه هنر است
امين آقايي، در خصوص تاثير هنر، گفت: امروزه ديگر جنگ با خمپاره نيست چراكه موثرترين راه مبارزه هنر است.
مرجع / ایسنا
ایمیل مستقیم: info@khouznews.ir
پیامک: 5000205020
آخرین اخبار
