سنج و دمام تداعی‌کننده حماسه عاشورا / سوگواری اقوام مختلف در آبادان
یکی از سنت‌های عزاداری در آبادان و خرمشهر سنج و دمام است که تداعی‌کننده حماسه عاشوراست.
یکی از سنت‌های زیبایی که در نواحی جنوب غرب کشور در ماه محرم برگزار می‌شود و از سبقه تاریخی نسبتاً طولانی برخوردار است نواختن سنج و دمام است.
سنج نمادی از صدای شمشیر، دمام نماد صدای پای سم اسبان جنگی و بوق نیز نمادی از ندای جبرئیل محسوب می‌شود.
نواختن سنج، دمام و بوق، آهنگی حماسی ایجاد کرده و عزاداران را به سوی محل برپایی هیئت‌های عزادار فرا می‌خواند.
نواختن سنج و دمام همچنین انسجامی خاص را در حرکت دستههای عزاداری و سینه‌زنی ایجاد می‌کند.
شاید دلیل عمده استفاده از سنج و دمام و بوق عدم بهره‌مندی از وسایل اطلاع‌رسانی در گذشته بوده که بیشتر به منظور آگاهی‌دهی به دیگران نواخته می‌شد.
این سنت کهن نسل به نسل منتقل شده و امروز جوانان خرمشهری و آبادانی در ایام محرم به شکل باشکوهی آن را انجام می‌دهند.
از روزها قبل از شروع ماه محرم دستههای دمام زن در نقاط مختلف و عمدتاً فضاهای باز رفته و به تمرین می‌پردازند.
همزمان با آغاز محرم و به ویژه در پنج شب دوم دهه نخست محرم دستههای دمام‌زنی در این شهرها به حرکت در می‌آیند.
این دسته‌ها هم‌نوا با حرکت مواکب بوده و به مواکب شوری حماسی، انسجامی خاص و جلوه‌ای ویژه می‌بخشد.
نوازندگان دمام شامل گروه‌هایی بین 5 تا 9 نفره هستند که یک نفر آنها به عنوان "اشکون" در ابتدای گروه قرار گرفته و مابقی نیز با ترتیبی خاص در طرفین وی قرار می‌گیرند.
آیین دمام زنی ابتدا با نواختن بوق مخصوص آغاز می شود و پس از لحظاتی سنج و دمام نیز نواخته و صدای بوق قطع می‌شود.
در طول برگزاری دمام‌زنی نیز سنج و دمام به طور مداوم نواخته و بوق نیز هم‌ریتم با گروه و در لحظات لازم به صدا در می‌آورد.
علاوه بر شب‌های ماه محرم دمام‌زنی یکی از سنت‌هایی است که در ظهر روز عاشورا نیز به شکل باشکوهی نواخته می‌شود.
در پایان نیز ابتدا مجدداً صدای بوق نواخته و آرام آرام سنج‌زنان و در نهایت دمام‌زنان کار خود را به پایان می‌رسانند.
برگزاری مراسم سوگواری و عزاداری محرم در حسینیه‌های مختلف آبادان
نظیر بلوچ‌ها، اصفهانی‌ها و دوانی‌ها به محرم هر سال این منطقه حال و هوایی
بی‌نظیر می‌بخشد.
با وجود اینکه ماه محرم در همه شهرهای ایران با حال و هوای بسیار خاصی برگزار می‌شود اما با سفری کوتاه به شهرهای جنوبی به‌راحتی می‌توان عطر شهادت کربلا و کربلاییان را در این مناطق استشمام و به دیگران نیز انتقال داد.
صدای سنجه دمامی که خبر از آغاز مراسم سینه‌زنی می‌دهد، صدای نوحه خوانانی که با لهجه زیبا و رسای جنوبی سوگواران و عزاداران را به صف‌هایی منظم و گرد هدایت کرده و نوعی از سینه‌زنی مخصوص این منطقه را نمایان می‌کنند و ...
با اینکه مراسم زنجیرزنی در شهر ما آبادان کمتر به چشم می‌خورد اما سینه‌زنی‌ها در هر حسینیه با توجه به قومیت‌های موجود در آن محل رنگ و لعابی خاص دارد.
برخی مساجد این شهرستان عبارتند از مسجد نو یا قائم در منطقه امیری، مسجد موسی‌بن جعفر در خیابان زند یا طالقانی، مسجد ابوالفضل در منطقه فیه، مسجد الزهرا در خیابان 15، مسجد الغدیر در بریم، مسجد امام حسن عسکری در خیابان کریمی، مسجد امام حسن مجتبی در میدان طیب، مسجد امام حسین در شهرک قائم، مسجد امام رضا و مسجد حجت در منطقه سده، مسجد امام صادق در کوی قدس، مسجد امام موسی بن جعفر(ع)، مسجد جامع امام خمینی جنب مصلی، مسجد جامع در شطیط، مسجد چهارده معصوم در خیابان پارک، مسجد حجت در خیابان یک احمد آباد، مسجد حضرت زینب در 300 واحدی، مسجد سجادیه در شاملو، سده، مسجد شهید بهشتی در میدان طیب، مسجد صاحب الزمان و مسجد علی‌بن موسی الرضا در ذوالفقاری، مسجد منزوی در احمد آباد و ...
برخی مساجد واقع در حومه آبادان شامل مسجد امام حسن مجتبی و مسجد الرسول در چوئبده، مسجد امیر المؤمنین، مسجد امام خمینی و مسجد الزهرا در منیوحی، مسجد امام حسن عسکری، مسجد امیرالمؤمنین و مسجد حسنین در اروند کنار، مسجد سید الشهدا در روستای تنگه، مسجد سید الشهدا واقع در روستای طره بخاح و مسجد فاطمه الزهرا در روستای خضر می‌شوند.
حسینیه و مساجد لاری‌ها، بلوچ‌ها، زنگویی‌ها، بوشهری‌ها، عرب‌ها، اصفهانی‌ها، دوانی‌ها، بختیاری‌ها نیز از این جمله‌اند که به‌مناسبت‌های مختلف به‌ویژه در ماه محرم، این ماه خون بر شمشیر مراسم‌های خاصی به خود اختصاص می‌دهند.
در این اماکن مقدس و مذهبی هر شب مراسم سینه‌زنی و نوحه خوانی محرم برپا بوده و اقوام مختلف به عزاداری اباعبدالله‌الحسین و خانواده بزرگوار ایشان می‌پردازند؛ با وجود اینکه هر قومیت در حسینیه مختص به خود مراسم‌های ویژه‌ای را برگزار می‌کند اما همه در بطن سوگواری و هدفی که برای آن گردهم آمده مشترک و یک‌دلند و این همان نقطه اتحاد و انسجامی‌ست که اهل بیت در سرتاسر عمر پربارشان درصدد تبیین و انتقال آن به مردم بودند.
هر حسینیه با لهجه و گویش خاص خود عزاداری را انجام داده و با پذیرایی از سوگواران اباعبدالله‌الحسین مراسم را حداکثر تا 11 شب به سرانجام رسانده و تمام می‌کنند.
مساجد شهرستان در دهه نخست محرم، هر شب از ساعت 10 با نواختن سنجه دمام، عزاداران حسینی را به مراسم سینه‌زنی دعوت می‌کنند؛ معمولاً این نوع مراسم از زمان جمع شدن مردم، تشکل صف سینه‌زنان و نوحه خوانی و سوگواری یک ساعت و نیم به طول می‌انجامد.
مراسم‌های دهه نخست در شهرستان معمولاً پررنگ‌تر بوده و بسیاری نیز نذور خود را در این روزها و شب‌ها با توزیع چای، شیر، شله زرد، آش رشته و انواع غذاهای محلی و غیر محلی ادا می‌کنند.
در دو روز تاسوعا و عاشورا نیز مراسم‌هایی همراه با تعزیه و نمایش عاشورایی در اماکن مختلف برگزار می‌شود که در نهایت همه این دستههای عزاداری تا روز عاشورا و آتش زدن خیمه‌های ایجاد شده کربلاییان در منطقه ذوالفقاری منتهی می‌شود.
این روزها صدای بلندگوها تنها و تنها نام شهدای کربلا و رشادت‌های آنان را فریاد می‌کند، می‌گوید از عصیان و خونین سرنوشتی که بر حسین(ع) و خانواده‌اش روا شد و می‌گوید از افشاگری‌های زینبی که عصیان‌گران را با سخنانی گرانبهاتر از در و تیزتر و برنده‌تر از برق شمشیر بر خاک نشاند.
این روزها محرم در آبادان و خرمشهر رنگ و بوی دیگری است.
سنج و دمام و عزاداری سنتی اصالتا بوشهری است و بعد از مدتی استان های همجوار نظیر خوزستان و هرمزگان به تقلید از مردم بوشهر به این نوع عزاداری پرداختند. 
اقا سلام من یک دانشجو هستم که دنبال همین دمام و سنچ زنی هستم ولی هرچقدر میگردم صوتی این پیدا نمیکنم ممنون میشم که این صوتی رو برای دانلود برای ما بگذارید 
آقا مهدی بوشهری اصل ساز دمام از کشورهای آفریقایی وارد مناطق بندری جنوب کشور شده.پس اصل این ساز بوشهری نیست.و همزمانی که وارد بوشهر شده، وارد دیگر مناطق بندری جنوب کشور شد. آقا مهدی بوشهری اصل ساز دمام از کشورهای آفریقایی وارد مناطق بندری جنوب کشور شده.پس اصل این ساز بوشهری نیست.و همزمانی که وارد بوشهر شده، وارد دیگر مناطق بندری جنوب کشور شد. 
