قضات تا حد امكان استفاده از ابزار زندان را به حداقل برسانند

رئيس‌كل دادگستري خوزستان گفت: با توجه به تراكم موجود در زندان‌ها، قضات بايد توجه داشته باشند كه تنها در صورت ضرورت و در مواردي كه مجرم ناگزير بايد به زندان منتقل شود، از مجازات حبس استفاده كنند.

محمدباقر الفت در بازديد از زندان كارون اهواز  اظهار كرد: بازديد قضات و مسئولان قضايي استان از زندان اقدامي نو و بي‌سابقه در كشور است كه هم موجب قوت قلب مديران زندان‌ها مي‌شود و هم موجب شناسايي وضعيت ناهنجار زندان‌ها مي‌شود.

وي افزود: اعزام زنداني‌ها و بازداشت‌شدگان به چنين فضايي امر بسيار خطرناكي است؛ اگرچه قضات در استفاده از ابزار عدالت كيفري همه جوانب را رعايت مي‌كنند، ولي بايد تا حد امكان استفاده از ابزار زندان به حداقل برسد و جريمه حبس، به صورت منطقي و متناسب با شخصيت مجرمان تعيين شود.

الفت با تاكيد بر لزوم استفاده از ابزار كيفري در جهت آزادسازي زندانيان، تصريح كرد: هدف از حبس كردن افراد مجرم، اصلاح و تربيت آنها است و اگر قضات در مورد پرونده‌اي به اين نتيجه مي‌رسند كه انتقال مجرم به فضاي پرتراكم زندان موجب اصلاح و تربيت وي مي‌شود، از اين ابزار استفاده كنند؛ ولي اگر قضات احساس مي‌كنند كه حبس طولاني‌مدت زائد بر جرم مجرم است، قلم عدالت‌گستر خود را به حركت درآورند و با تعديل احكام، متناسب با ظرفيت و توان زندان‌ها از مجازات حبس استفاده كنند.

رئيس‌كل دادگستري خوزستان خاطرنشان كرد: ضرورتي وجود ندارد كه منحصرا از ابزار حبس استفاده شود و تنها در مورد مجرماني كه ناگزير بايد روانه زندان شوند بايد از ابزار زندان استفاده و زمينه اصلاح و تربيت آنها در محيط زندان فراهم شود.

رضا پوستچي، مديركل زندان‌هاي خوزستان نيز در جريان بازديد رئيس‌كل و قضات دادگستري خوزستان از زندان كارون اهواز گفت: ظرفيت زندان‌هاي خوزستان حدود پنج تا شش هزار نفر است، ولي در حال حاضر حدود 15 هزار نفر در زندان‌هاي استان محبوس هستند.

وي با بيان اينكه اقدامات فرهنگي و قرآني در دو بند از زندان كارون تقريبا در حد استاندارد انجام مي‌شود، افزود: زيرساخت‌هاي بسيار ضعيف، يكي از مهم‌ترين مشكلات موجود در زندان‌ها است؛ در استان خوزستان با وجود 32 حوزه قضايي و تعداد زيادي شهرستان، تنها هشت زندان وجود دارد و در بسياري از زندان‌هاي استان علاوه بر كمبود فضا با مشكل فرسودگي هم مواجه هستيم.

پوستچي تصريح كرد: زندان آبادان بيش از 70 سال سابقه دارد و در سال‌هاي پس از انقلاب حتي يك زندان جديد ساخته نشده است. در فضاي موجود و با وجود فشردگي در زندان‌ها، بخشي از زندانيان به صورت شبانه‌روز در هواخوري‌ها و در گرماي 55 درجه سپري مي‌كنند و اگر نسبت به مباحث مديريتي و آرامش رواني زندانيان توجه نمي‌شد، مشكلات در زندان‌ها خيلي بيش از اين بود. در صورت وجود فضاي كافي در زندان‌ها مي‌توان مديريت خوبي نيز اعمال كرد.

مديركل زندان‌هاي خوزستان خاطرنشان كرد: در سال گذشته زندانيان خوزستان در چندين بخش توانستند در كشور مقام نخست را كسب كنند، ولي چنين مواردي به دليل فرسودگي زندان‌ها و وضعيت نامناسب آنها نمود پيدا نمي‌كند. اگر در 25 شهرستان استان 25 زندان وجود داشت، زندانيان در شهرستان‌ها تقسيم مي‌شدند و در نتيجه تراكم در زندان‌ها كاهش مي‌يافت. در صورتي كه در زندان‌ها فضاي كافي در اختيار داشته باشيم مي‌توان در جهت اصاح و تربيت زندانيان اقدامات موثرتري انجام داد.

وي ادامه داد: در صورتي كه در زندان‌ها كار اصلاح و تربيت انجام نشود، جامعه دچار بحران مي‌شود. در شرايطي كه در زندان‌ها با كمبود فضا مواجه باشيم و زندانيان به صورت كتابي كنار هم قرار گيرند، اصلاح و تربيت آنها نيز با مشكل مواجه مي‌شود.
پوستچي با اشاره به وضعيت زندان‌هاي استان كرمانشاه، گفت: در گذشته وضعيت زندان‌هاي اين استان بسيار نامناسب بود، ولي با اقداماتي كه در زمينه مشاوره و روان‌درماني انجام شد، وضعيت زندان‌هاي اين استان بسيار بهبود يافت. در 20 سال گذشته خودزني و آسيب در زندان‌ها بسيار مشاهده مي‌شد، ولي اكنون وضعيت بهبود يافته است و اين نشان مي‌دهد زماني كه علم و تحول وارد زندان‌ها شود، وضعيت بسيار تغيير مي‌كند.

وي با بيان اينكه ميانگين بازگشت به زندان‌ها، پس از آزادي در كشور 20 تا 25 درصد است، افزود: اين ميزان در استان خوزستان 35 تا 40 درصد است كه اين آمار نشان مي‌دهد در اين زمينه كار فرهنگي خوبي انجام نشده است.

مديركل زندان‌هاي خوزستان تصريح كرد: عمليات اجرايي ساخت زندان آبادان پس از 10 سال فعال شد و اكنون فاز نخست اين پروژه در حال اجرا است. مجوز زندان شوشتر نيز اخذ شده و زندان بهبهان نيز در مرحله مناقصه قرار دارد. بحث انتقال زندان كارون اهواز به فضايي مناسب‌تر نيز در اولويت كاري قرار گرفته و براي ساخت زندان جديد اعتباري به ميزان دو ميليارد تومان از استانداري اخذ شده است.

پوستچي تصريح كرد: چهار هزار زنداني در زندان‌هاي اهواز محبوس هستند كه با توجه به گرماي شهر اهواز، لازم است شرايط مناسب‌تري براي زندان‌هاي اين شهر ايجاد شود. حداقل امكاناتي كه بايد در يك زندان ايجاد شود، فضايي مناسب براي پرداختن به موضوع تربيت و اصلاح زنداني است.