پشت پرده اخراج دیپلمات های سوریه

برخی كشورهای غربی و چند كشور دیگر در اقدامی هماهنگ و همزمان دیپلمات های سوری را اخراج كردند.

گرچه اخراج این دیپلمات ها با مقابله به مثل سوریه مواجه شد، اما چرایی آن به بررسی عمیق تر عوامل موثر در آن نیاز دارد.

جمعه هفته گذشته فاجعه هولناك قتل عام بیش از 100 نفر از شهروندان روستای 'تلدو' از منطقه 'الحوله' از توابع استان 'حمص' رخ داد تا بهانه ای برای اعمال فشارهای همه جانبه علیه سوریه باشد.

مخالفان مسلح دولت سوریه و دولت های حامی آنها كه با گذشت 15 ماه از بحران و به رغم هزینه های هنگفت و به كارگیری سلاح و بهره مندی از غول های رسانه ای و مراكز اطلاع رسانی نتوانسته اند ساختار سیاسی، امنیتی و حتی اقتصادی سوریه را بر هم زنند، به منظور ایجاد تحول و تسریع در دستیابی به اهداف خود، شعار 'هدف وسیله را توجیه می كند' را عملا پیاده كردند.

دولت های حامی مخالفان مسلح سوری چند ماه پیش از این می توانستند 'اهرم فشار' اخراج دیپلمات ها را به كار گیرند، اما ترجیح می دادند نیروهای مخالف با فشار نظامی و اشغال شهرها كار را یكسره كنند.

اشغال چند روزه شهر باباعمرو در استان حمص در چهار ماه قبل، تعقیب و گریز در شهرهای دیگر از استان های 'ریف دمشق'، حمص و ادلب و وعده ورود محموله هایی از انواع سلاح های پیشرفته از طریق لبنان و بهره گیری از نیروهای عرب غیر سوری و كارشناسان تخریب و به راه انداختن سلسله انفجارهای مهیب در حلب و دمشق نتوانست خواسته مخالفان را تامین كند.

'ریاض الاسعد' فرمانده تشكل موسوم به 'ارتش آزاد سوریه' كه اقداماتش به بن بست رسیده بود، وعده برهم زدن توازن قوا را داده بود تا از این طریق اوضاع را از كنترل دولت خارج كند و رخداد پنجشنبه سیاه دمشق در سه هفته قبل و دو روز پس از اظهارات وی در همین راستا ارزیابی می شود.

غرب از سوی دیگر و در فاز سیاسی دو سیاست 'اعلامی' و 'اعمالی' در پیش گرفت. از یكسو حمایت خود را از طرح كوفی عنان فرستاده سازمان ملل برای حل بحران سوریه اعلام كرد و از سوی دیگر تلاش كرده است تا این طرح را دور بزند و عملا با شكست مواجه كند.

غرب می خواهد این طرح را كه به رغم نواقص عمده آن، طرح نسبتا خوبی است و بر راه حل سیاسی تاكید می كند، از محتوا تهی سازد و آن را به مثابه زمینه ساز دخالت نظامی جامعه بین الملل تلقی كند تا از این طریق نظام را براندازد.

با توجه به سابقه غرب و عوامل منطقه ای آن در شرارت علیه نظام سوریه، بسیاری از تحلیلگران معتقدند كه كشتار روستای تلدو در منطقه الحوله برنامه ای از پیش برنامه ریزی شده بود، به ویژه اینكه قربانیان این فاجعه از طایفه مشخصی بودند (برخی گفته اند شیعی) و به گفته 'جهاد مقدسی' سخنگوی وزارت خارجه سوریه، تروریست ها در نظر داشتند در روستای مجاور دیگری كه از طایفه دیگری هستند كشتار مشابهی به راه اندازند تا سناریوی 'جنگ خانگی' به خوبی اجرا شود.

اخراج دیپلمات های سوری همانگونه كه گفته شد به بهانه كشتار الحوله صورت گرفت تا جنایتكاران تبرئه و سران دولت سوریه تحت عناوینی بزرگ از قبیل: 'نقض حقوق بشر'، 'جنایت جنگی'، 'تهدید صلح و ثبات بین المللی' و ...محاكمه شوند.

به نظر می رسد غرب و برخی كشورهای دیگر با اخراج دیپلمات های سوری می خواستنند مانور و گرد و خاك به راه اندازند تا هم چهره نظام سوریه را در افكار عمومی خدشه دار كنند و هم میزان انفعال سران این كشور را بسنجند و در عین حال مخالفان را كه با گذشت 15 ماه از بحران نه تنها به وحدت نرسیده اند بلكه شكاف های عمیقی در آنها ایجاد شده، با این ادعا كه نظام در آستانه فروپاشی است به یكپارچگی فراخوانند.

غرب در حقیقت از پراكندگی مخالفان به شدت نگران است و همه اقدامات آن برای وحدت بخشیدن به آنها به نتیجه نرسیده است؛ اقداماتی از قبیل به رسمیت شناختن تشكل موسوم به 'شورای ملی سوریه' به عنوان سخنگوی مردم سوریه، تعیین چارت تشكیلاتی برای ارتش آزاد سوریه و پرداخت حقوق ماهانه، وارد كردن القاعده به سوریه به عنوان عامل تسریع در وحدت مخالفان، برگزاری نشست های مختلف، به كارگیری اتحادیه عرب و... از این رو سناریوی 'فاجعه های مهیب انسانی' را به راه انداخت تا شوك دیگری به آنها وارد شود.

ذكر این نكته نیز حائز اهمیت است كه به رغم اخراج دیپلمات های سوریه كه به قول سخنگوی وزارت خارجه این كشور برخی از آنها اساسا ماموریت آنها به پایان رسیده بود، اما هیچ یك از این كشورها از قطع روابط با سوریه و یا بستن سفارتخانه سخنی به میان نیاورده اند و آمال و آرزوهای مخالفان و به ویژه شورای ملی سوریه در تحویل گرفتن سفارتخانه های این كشور را نیز محقق نكرده اند.

اخراج دیپلمات ها در حقیقت هیاهوی تبلیغاتی بیش نیست و در قالب 'جنگ روانی' علیه سوریه می گنجد.

اخراج دیپلمات ها در عین حال كه شوكی برای مخالفان است، شوكی برای دولت های متخاصم با سوریه نیز هست تا به صورتی هماهنگ عمل كنند.

هدف دیگری كه غرب از اخراج دیپلمات ها پیگیری می كرد این است كه سوریه نتواند از فاجعه الحوله علیه مخالفان و گروه های تروریستی استفاده كند.

غرب در عین حال با این اقدام خود می خواهد به هم پیمانان سوریه نیز فشار آورد تا آنها را از حمایت نظام سوریه باز دارد.

هدف غایی از اقدامات دیپلماتیك غرب علیه سوریه این است كه با بسته شدن یكی از راه های عمده گفت و گوی سیاسی، زمینه دخالت نظامی از طریق طرح عنان كه بر راه حل سیاسی تاكید می كند، فراهم شود.

غرب برای فراهم كردن زمینه نظامی گری در سوریه احتمالا از شورای امنیت سازمان ملل درخواست كند كه تعداد ناظران بین المللی را در این كشور از 300 نفر كنونی به بیش از دو هزار نفر و با تجهیزات كامل افزایش دهد. در این صورت گرچه از بند هفتم منشور سازمان ملل (دخالت نظامی) سخنی به میان نمی آید اما عملا همان اقدام صورت خواهد گرفت كه البته این امر مستلزم هوشیاری مسكو و پكن است تا چنین درخواستی را وتو كنند.

به رغم تلاش روزافزون غرب و ایادی آن در منطقه برای منزوی كردن سوریه و ناچار كردن آن به پذیرش خواسته های آنها، اما بسیاری از ناظران بعید می دانند سران این كشور با افزایش نیروها و یا تجهیز آنها به سلاح موافقت كنند.