ششمین جشنواره فیلم کوتاه خوزستان از نگاه منتقدان

قطار جشنواره فیلم کوتاه خوزستانی در حالی روی ریل افتاد که از آخرین برگزاری آن پنج سال می‌گذرد و فیلمسازان جوان خوزستانی بازگشت آن را به عرصه فعالیت های هنری خوزستان به فال نیک نیک گرفتند.

در طول این پنج سال فیلمسازان خوزستانی همچنان منتظر برگزاری این جشنواره در استان بودند تا تولیدات خود را در معرض نمایش، نقد و بررسی قرار دهند.

اکنون در ششمین دور جشنواره فیلم کوتاه خوزستان فیلم سازان جوان و پیشکسوت‌ در سینما هلال اهواز در کنار هم با شور و نشاط به تماشای فیلم‌ها پرداختند.

تقریبا اغلب فیلم سازان با این که از این وقفه طولانی همچنان گلایه می‌کردند اما درعین حال از شرایط فعلی برگزاری آن راضی بودند و آن را رضایت بخش اعلام کردند.

به این جشنواره 55 اثر راه یافت که 26 فیلم در بخش فیلم کوتاه داستانی، 17 فیلم در بخش مستند، هفت فیلم در بخش فیلم‌ تجربی و پنج فیلم در بخش پویانمایی شرکت کردند.

همچنین در کنار پخش فیلم نشستهای نقد و بررسی فیلم با حضور منتقدان برگزار شد.

درباره این جشنواره با چند تن از منتقدان و فیلم سازان به گفت‌گو نشستیم .

*فاصله زیاد بین جشنواره‌ها موجب رخوت در هنرمندان می‌شود

سیامک عباس پور از منتقدان هنری و یکی از اهضای هیات انتخاب فیلم این جشنواره اظهار کرد: فاصله جشنواره فیلم کوتاه خوزستان با جشنواره قبلی بسیار زیاد است که همین امر موجب ایجاد رخوتی میان هنرمندان می‌شود.

وی بیان کرد: وقتی پس از گذشت پنج سال جشنواره برگزار می‌شود فیلم‌هایی که در این دوره شرکت می‌کنند در واقع از همان سال 90 تولید شده‌اند و حتی خود فیلمساز نیز حس نزدیکی نسبت به فیلم ندارد یا این که فیلم بعدی خود را تولید کرده در نتیجه رغبت زیادی به فضای گفت و گو درباره فیلمش ندارد.

این منتقد تاکید کرد: هزینه‌های فیلم کوتاه به نسبت فیلم‌های بلند کمتر است و این امکان را دارد تا مسئولان با برنامه‌ریزی فاصله جشنواره های فیلم کوتاه را کمتر کنند تا فضای جشنواره طراوت لازم را داشته باشد.

وی توضیح داد: مساله کیفیت فیلم‌ها مثل همه جشنواره ها مربوط به فیلمسازانی است که در جشنواره شرکت می‌کنند در این جشنواره نیز مثل دیگر جشنواره‌ها هم فیلم سازان با تجربه‌ای که به جشنواره وزن و عیار می‌دهند حضور داشتند و هم فیلم سازان تازه کار.

عباس‌پور بیان کرد: در میان کسانی که با فیلم‌های اول یا دوم خود شرکت کرده بودند فیلم‌های خوبی را شاهد بودیم به طوری که بعضی از آن‌ها شانس بردن جایزه جشنواره را هم دارند.

وی ادامه داد: مستندسازان خوزستانی در کشور از ظرفیت بالایی برخوردار هستند و کیفیت فیلم‌های مستند خوزستان در سطح جشنواره‌های کشوری وضعیت خوبی دارد مثلا مستند 'پل سیاه' ساخته رضا مروانی‌پور توانست جایزه جشنواره زنده رود اصفهان را دریافت کند یا مستندهای بسیاری از خوزستان در سینما حقیقت موفق به کسب جایزه شدند.

این منتقد توضیح داد: عیار فیلم مستند در این جشنواره بالا است اما در فیلم داستانی اوضاع متفاوت است و فیلم‌های داستانی استان از سینمای کشور عقب تر است زیرا در این بخش کار پیچیده تر است.

وی با اشاره به دلایل قوی بودن خوزستان در فیلم‌های مستند اظهار کرد: خوزستان دارای یک عقبه تاریخی است و موقعیت، فضا و جغرافیا در این استان به گونه‌ای است که ظرفیت بالایی در مستند سازی دارد همچنین تاریخ فیلم سازی خوزستان نشان می‌دهد که مستند از دهه 40 رونق بیشتری در این استان داشته است.

عباس‌پور ادامه داد: عقب بودن فیلم داستانی نیز به خاطر پروسه تولید آن نیست بلکه فیلم های داستانی از لحاظ شرایط ساخت نیاز به پشتوانه فنی قوی تری نسبت به فیلم مستند دارند در یک فیلم داستانی نکته مهم این است که فیلم ساز ایده خودش را با عواملی که دارد بتواند به خوبی پرداخت کند.

وی گفت: برای اینکه یک فیلم داستانی موفق داشته باشیم احتیاج به مجموعه‌ای از عوامل کار است در حالی که در فیلم مستند با یک یا 2 نفر نیز می‌توان به نتیجه رسید برای همین پیشرفت در سینمای داستانی سخت‌تر است.

این منتقد هنری با اشاره به آثار راه یافته در بخش فیلم تجربی و انیمیشن گفت: آثار رسیده در این بخش‌ها مانند دیگر جشنواره ها کمتر بود و از بین فیلم های تجربی چند فیلم قابل قبول دیده شد.
وی با بیان این که تولید انیمشن شرایط ویژه ای می خواهد بیان کرد: در ساخت یک انیمیشن، بحث تکنیکی و داشتن انیماتور خوب نقش خاص خودش را دارد.

عباس پور توضیح داد: تعداد انیماتورهای خوزستان کم است و اگر بخواهیم انیمشن خوب داشته باشیم باید بحث آموزش آن را جدی تر گرفته شود.

*فیلمسازن داستانی محافظه کار شده اند

فرهاد پروین یکی از مدرسان فیلمنامه نویسی و منتقد سینما در این باره گفت: یکی از مشکلات فیلم ها داستانی در جشنواره مشکل فیلم نامه بود با این وجود که فیلم سازان در بخش های فنی پیشرفت کرده‌اند اماهمچنان در بخش فیلم نامه مشکلات اولیه به چشم می‌خورد

وی افزود: به اندازه ای که به جنبه‌های سینما مثل تصویر، صدا و تدوین توجه شده است به فیلم نامه توجه نشده است.

این منتقد با بیان این که ایده‌ها در فیلم‌ها تبدیل به فیلم نامه نشده و پرداختی بر آن‌ها صورت نگرفته است توضیح داد: به نظر می‌رسد که ایده ها همان طور که به ذهن نویسنده رسیده تبدیل به فیلم شده و فرم قابل قبولی نگرفته است و در مرحله تبدیل ایده به فیلم نامه ضعف های جدی دیده شده است.

وی بیان کرد: اما نقطه قوت در بخش مستند را می‌توان جسارت آن‌ها عنوان کرد در حالی که فیلم‌های داستانی محافظه کاتر ظاهر شدند و جسارت لازم را برای تبدیل ایده به داستان نداشتند.
پروین تاکید کرد: نکته مهم در فیلم‌های مستند، ضعف پژوهش در آن‌ها است می‌توان گفت ازاین لحاظ فیلم‌های مستند نکته خاصی به مخاطب نمی‌داد.

وی با اشاره به دلایل محافظه کار شدن فیلم سازان داستانی خوزستان گفت: به نظر من ابتدا فیلم سازان داستان‌گویی را خیلی ساده گرفته اند و سپس نیز توان بهتر کار کردن را ندارند و بیشتر به جنبه‌های فنی توجه میکنند.

این منتقد اظهار کرد: فیلم برای فیلم سازها تبدیل شده به محملی برای نمایش تکنیکی آن‌ها شده است و به جای اینکه تلاش کند داستان تعریف کند و مخاطب را با خودش همراه کند در حال نمایش دادن تکنیک هستند.

وی با اشاره به برگزاری ششمین جشنواره فیلم کوتاه خوزستان توضیح داد: استقبال از جشنواره خوب بود و به عنوان یک مخاطب انتظار چنین استقبالی را نداشتم.

پروین تصریح کرد: به نظر می‌رسد مردم با سینما آشتی کرده اند و نسبت به سال های گذشته بیشتر به سینما می روند و دوباره سینما رفتن دوباره به تفریح تبدیل شده است.

*وضعیت آموزش و تولید فیلم درخوزستان ضعیف است

حمید آل حمودی فیلم ساز و دبیر اجرایی ششمین جشنواره فیلم کوتاه خوزستان اظهار کرد: برگزار نشدن جشنواره در طول این سالها نشانه‌ای از ضعف مدیریت فرهنگی در استان خوزستان است چراکه این جشنواره باید هر ساله برگزار می‌شد.

وی بیان کرد: وقتی یک جشنواره پس از گذشت پنج سال برگزار می‌شود فیلم‌هایی که به جشنواره می‌رسند از نظر کمی امار بالایی دارند.

این فیلم سازادامه داد: انتظار می‌رفت آثار راه یافته با توجه به تعدادشان از لحاظ کیفی نیز قابل توجه باشند اما فقط یکی یا 2 فیلم در هر بخش آن هم با اغماض مورد قبول بود که به عقیده من این اتفاق هشداری است که نشان می دهد وضعیت آموزش و تولید در استان ما دچار ضعف است.

وی گفت: سینما هنری هزینه بر است که عمده مشکلات آن را باید در نبود حمایت مالی مسئولان از فیلم سازان دید چراکه در آموزش و تولید حمایت چشم گیری نمی‌شود.

آل حمودی ادامه داد: خوشبختانه رییس انجمن سینمای جوان اهواز از جنس هنرجویان و هنرمندان است و مدیری پاره وقت نیست برای همین امور مربوط به فیلم سازان جوان را با دلسوزی خاصی پیش می‌برد.

وی بیان کرد: به طور کلی یکی از مزیت های خوب جشنواره پس از گذشت چند سال جمع شدن دوباره فیلم سازان و تبادل تجربه آن ها به ویژه در نشستهای نقد و بررسی است.

این منتقد تاکید کرد: به گذشته فکر نمی‌کنیم و با امید به اینده امیدواریم که از تولیدات فیلم سازان خوزستانی حمایت شود و بحث آموزش به شکل جدی مورد توجه قرار گیرد.

*فیلمهای جشنواره تفاوت چندانی با فیلم های جشنواره های کشوری نداشتند

امیرعلی میردریکوند یکی از فیلم سازان جوان خوزستانی شرکت کنند در این جشنواره که با دو فیلم کوتاه 'چهار دقیقه سکوت' در بخش مستند و 'رهایی' در بخش تجربی به جشنواره آمده بود اظهار کرد: خیلی خوشحالیم که جشنواره پس از گذشت چند سال دوباره برگزار شد امیدواریم که سال‌های بعد نیز تداوم داشته باشد.

وی با تاکید بر این که طی روزهای برگزاری جشنواره روند اجرایی آن بسیار خوب بود توضیح داد: سینمای خوزستان سینمای شناخته شده‌ای است و تاثیر آن در سینمای کشور دیده شده است.

این فیلمساز گفت: فیلم سازان و هنرمندان مطرحی در سطح کشور از خوزستان وجود دارد که کارهای فاخر و حتی در حد جهانی را ارایه کرده‌اند.

وی ادامه داد: همه فیلم‌های جشنواره را دیده‌ام و در نشستهای نقد و بررسی آن ها نیز شرکت کردم به نظر من از لحاظ کیفی تفاوت چندانی با جشنواره های ملی نداشتند.

میردریکوند با اشاره به این که استعدادهای خوبی در زمینه فیلم سازی در خوزستان وجود دارد گفت: فیلمسازان خوزستانی در زمینه ساخت فیلم مستند قوی تر هستند و دلیل آن نیز به فضای خوزستان و سوژه های موجود در فرهنگ های مختلف آن برمی‌گردد.

*توقع از فیلم خوزستان بالا است

همچنی عباس سام دیگر فیلم ساز جوان که فیلمش با نام 'پژواک' به این جشنواره راه یافته گفت: با اینکه جشنواره فیلم کوتاه خوزستان پس از گذشت پنج سال برگزار شد اما از سطح مطلوبی برخوردار است و به عقیده من در مقایسه با جشنواره های ملی چیزی کم نداشت.

وی درباره کیفیت فیلم‌های راه یافته به این جشنواره توضیح داد: از استان خوزستان فیلم سازان بسیار مطرحی مانند ناصر تقوایی، کیانوش عیاری و... برخاسته است برای همین توقع ما از فیلم خوزستان همیشه بالا است.

وی ادامه داد: در جشنواره امسال فیلم‌هایی که به بخش مستند راه یافتند از کیفیت بالایی برخوردار بودند اما در بخش داستانی کمی وضعیت متفاوت‌تر است چراکه ساخت فیلم داستانی پیچیده‌تر است و لوازم فنی و لجستیکی بیشتری لازم دارد لذا سطح تولید فیلم داستانی بالا نیست.

وی بیان کرد: جشنواره در سطح خوبی برگزار شد اما از لحاظ فنی نیاز با امکانات بیشتر دارد تا مانند فستیوال‌های خارجی استانداردهای آن رعایت شود.

جشنواره فیلم کوتاه خوزستان پنجم تا هفتم بهمن در سینما هلال اهواز برگزارشد.