حمل و نقل عمومی شهر اهواز تابع چه قانونی است؟ / تاکسیرانان خود مختار اهواز

خوزنیوز: سیستم حمل و نقل شهری و ازدحام های ترافیکی ناشی از آن یکی از مهمترین چالش های حال حاضر مدیریت شهری در کلانشهرها است و به سبب اهمیت این مساله در میان افکار عمومی و طبقه متوسط جامعه ، می بایست در راس برنامه ریزی های مدیران قرار گیرد. گسترش حمل و نقل عمومی کارآمد یکی از شاخصه های رسیدن به توسعه پایدار شهری و راهکاری برای مدیریت ترافیک شهری و آلودگی های ناشی از آن است. از این رو پایه ریزی فرهنگ و سیستم حمل و نقل کارآمد در کلانشهری همچون اهواز پیامدهای بزرگی را در دیگر زمینه های توسعه شهری به دنبال خواهد داشت.

یکی از مشکلات شهر اهواز ناشی از بی نظمی و بی قانونی درسیستم حمل و نقل عمومی و تاکسیرانی این کلانشهر است.

هر چند که مسوولان شهر اهواز امتیازات ترافیکی خاصی را در هسته مرکزی شهر برای سیستم های حمل و نقل عمومی قایل شده اند اما همین امتیازات در برخی موارد امکان تخلف را برای رانندگان ایجاد کرده است. برای مثال فضای انحصاری و اختصاصی در خیابان سلمان فارسی برای برخی از تاکسی های عمومی پارکینگی شده است تا سر حوصله مسافر دربستی خود را سوار و درآمد بالاتری کسب کنند.

سید کورش حسینی زاده مدیرعامل سازمانی تاکسیرانی اهواز در گفت و گو با خبرنگار خوزنیوز و در توضیح این مساله گفت: عوامل و ناظران سازمان تاکسیرانی اهواز به صورت پیوسته در حال پایش تاکسی ها و تخلفات احتمالی آنان هستند. علت توقف تاکسی ها در برخی نقاط خیابان سلمان فارسی مساله ی دیگری است. در گذشته و پیش از اجرای طرح های ترافیکی نیز به دلیل تجمع مراکز پزشکی و خرید در خیابان سلمان فارسی این مساله وجود داشته است. در واقع تاکسی هایی که در کنار خیابان نادری توقف کرده اند منتظر مسافران و یا بیمارانی هستند که برای مراجعه به مراکز پزشکی و یا خرید، تاکسی را ترک کرده اند و قصد بازگشت دارند.

تاکسی های شهری، مانعی در برابر رهگذران

در نمایی دیگر تاکسی های خدمت رسان که برچسب تاکسی رانی را نیز با خود به همراه دارند با سد معبر و داد و فریاد های بی مورد خود به معظلی برای شهروندان مبدل شده اند. هرچند که پروژه ساخت قطار شهری اهواز مدت ها است که از حرکت ایستاده است اما رانندگان این شهر از حرکت دست نکشیده اند و تاکسی های خود را در مسیر تردد شهروندان آنچنان به یکدیگر نزدیک می کنند که گویا قطار شهری در کنار خیابان توقف کرده است. عابران هم که حق اعتراضی ندارند و باید طول این قطار را همراه با فریادهای رانندگان ادامه بدهند تا راه عبور و گریزی پیدا کنند. انتظار می رود که این مساله با نظارت و برخورد جدی تر راهنمایی و رانندگی از ایستگاه های تاکسی برطرف شود و سوء استفاده تاکسی رانان از امتیازات ترافیکی، جای خود را به خدمت رسانی و قانون مداری بدهد.

حسینی زاده در این باره گفت: یکی از بزرگترین مشکلات شهر اهواز مسافربران شخصی هستند که آبروی کاری تاکسیرانی را نیز زیر سوال برده اند. مسافربرهای شخصی با قرق کردن ایستگاه ها، باعث هرج و مرج و به خطر افتادن معیشت تاکسی های شهر اهواز شده اند. از آنجایی که عوامل سازمان تاکسیرانی از قدرت قضایی برخوردار نیستند توانایی مقابله با این رانندگان متخلف را نیز ندارند. از همین رو بارها از نیروی انتظامی درخواست مقابله با این مساله را داشته ایم که متاسفانه همکاری موثری مشاهده نشده است.

وی ادامه داد: سازمان تاکسیرانی در جهت همکاری با مسافربران شخصی چندین بار فراخوان داده است تا با ساماندهی و سازماندهی های لازم ، این رانندگان از حمایت ها، آموزش ها و خدمات تاکسیرانی برخوردار شوند و همچنین با درج برند تاکسیرانی اهواز اطمینان و اعتماد لازم شهروندان را جلب کنند.

وی افزود: از نگاه ما تاکسی ها سفیران فرهنگی تاکسیرانی هستند و در امر خدمت رسانی باید الگو باشند. در حوزه برنامه ریزی موضوعات فرهنگی و آموزشی رانندگان نیز پیگیری شده است. در همین باره اولین دوره آموزشی را در مورد اخلاق حرفه ای، قوانین  و مقررات راهنمایی و رانندگی و موضوعات مراقبتی و پزشکی را در سال 94 برای 600 تن از رانندگان برگزار کرده ایم. با توجه به اهمیت و رشد گردشگری در استان و افزایش تعداد گردشگران به دنبال برپایی کلاس های آموزشی در این حوزه برای تاکسیرانان اهوازی هستیم.

در حالی که بسیاری از شهر‌های پیشرفته دنیا به سوی تاکسی‌متر پیش رفته‌اند تاکسی های خصوصی و شهری اهواز فاقد تاکسی متر هستند و نرخ تاکسیرانی معمولا سلیقه ای و یا توافقی محاسبه می شود. در صورتی که با اجباری و نهادینه کردن استفاده از تاکسی‌متر به راحتی می توان این مشکلات را مدیریت کرد تا حقوق مسافر و راننده در کنار یکدیگر رعایت شود. در حال حاضر مردم در مسیر‌های طولانی یا با مسافت کم به یک میزان کرایه پرداخت می‌کنند. حال آنکه عامل زمان و مسافت طی شده در تاکسی‌متر لحاظ می‌شود و مسافران کرایه‌های خود را به منظور استفاده از تاکسی بر مبنای این دو عامل پرداخت می‌کنند.

همچنین با راه اندازی و بهره گیری از تاکسی متر چالش‌های بین مردم و تاکسی رانان کاسته می شود. این سیستم موجب نظارت بیشتر سازمان تاکسیرانی و مردم، برای جلوگیری از افزایش و مطالبه غیر قانونی کرایه ها خواهد شد.

مدیرعامل سازمان تاکسیرانی شهرداری اهواز در پاسخ به این مساله گفت: الگوی استفاده از تاکسی‌متر در شهر اهواز حدود 8 سال پیش کلید خورد اما به دلیل مهیا نبودن برخی زیرساخت ها از قبیل مسایل فرهنگی این طرح از گردونه خارج شد. هم اکنون حدود 300 هزار کارت شهروندی هوشمند در اختیار شهروندان اهوازی است . از همین رو سازمان تاکسیرانی طرح دیگری را در دست بررسی دارد که با مجهز کردن تاکسی ها به GPS، کارتخوان هوشمند و پرینتر، تاکسی های اهواز را به قابلیت پرداخت از طریق این کارت ها مجهز کند. در همین راستا از پیمانکاران نیز خواسته شده است تا این سیستم را طوری طراحی کنند که علاوه بر کارت های بانکی قابلیت خدمات دهی به شهروند کارت را نیز داشته باشند. طرح مذکور در صورت تصویب به صورت پلکانی در شهر اهواز به اجرا گذاشته خواهد شد.

خلاقیت رانندگان در دور زدن تاکسیرانی و مسافران

حضور گه گاه بی تاثیر بازرسان تاکسیرانی در پایانه های مرکز شهر باعث شده است که رانندگان دست به تخلف بزنند و سلیقه خود را در انتخاب مسیر و میزان کرایه اعمال کنند. هر چند که در پایانه های تاکسی شهر اهواز نرخ های قانونی نصب و اطلاع رسانی شده است اما رانندگان راه گریزی را برای این موضوع یافته اند و برای تمامی مسیرها کرایه دورترین مقصد را مطالبه می کنند در حالی که نه برچسب آن مسیر را بر روی خودرو خود دارند و نه مسافر را تا آن مقصد می برند. با این خلاقیت جای اعتراضی نه برای مسافر خواهد ماند و نه برای بازرسان سازمان تاکسیرانی شهرداری.

حسین زاده با تاکید بر نظارت مستمر تاکسیرانی اهواز بر نرخ های مصوب گفت: در شهر اهواز 118 خط سفر در حال فعالیت هستند و نرخ تمامی این خطوط پس از بررسی در شورای شهر تصویب و با تایید و ابلاغ فرمانداری اهواز به همراه مسیر سفر تاکسی ها بر روی خودروها نصب شده اند. این نرخ ها همچنین در تابلوهای نصب شده در ایستگاه‌های تاکسی نیز قرار گرفته اند. همچنین بازرسان تاکسیرانی در دو شیفت صبح و بعدازظهر به صورت محسوس و نامحسوس بر اعمال نرخ ها نظارت می کنند. شهروندان نیز در صورت مشاهده می توانند مراتب تخلف و کد تاکسی مورد نظر را از طریق سامانه 137 شهرداری و سامانه پیامکی آنلاین 30008778 به سازمان تاکسیرانی شهر اهواز اطلاع دهند.

فلسفه وجودی ون های شهری چیست؟

یکی دیگر از اجزای ناوگان حمل نقل عمومی شهر اهواز ون های سبز رنگی هست که به در مسیرهای محدود و با مجوز سازمان تاکسیرانی در حال فعالیت هستند. با اینکه هدف سازمان تاکسیرانی از مجوز دادن به این ون ها، کاهش ترافیک و نیز به صرفه تر شدن سفرهای درون شهری است اما شاهد هستیم که کرایه ون ها با تاکسی ها برابری می کند. فلسفه‌ی وجودی این ون ها جای سوال دارد. چرا که مسافران با استفاده از تاکسی و با همان میزان کرایه می توانند سریع تر و راحت تر به مقصد خود برسند.

این ون ها در میان راه ایستگاه تعریف شده ای ندارند و از زمانبندی حرکت خاصی تبعیت نمی کنند. تنها ملاک حرکت ون های سبز تکمیل مسافر است. ون ها به کولر مجهز نیستند و مسافرانی که این وسایل را برای تردد انتخاب کرده اند هم باید وقت خود را برای تکمیل، سوار و پیاده شدن مسافران در میان راه از دست بدهند و هم گرما را به جان بخرند.

برخلاف بسیاری از کلانشهرهای کشور، ون های اهواز به سیستم کارت پرداخت هوشمند نیز مجهز نیستند. واضح است که با بهره گیری از سیستم شهروند کارت می توان فارغ از هرگونه دغدغه برای پول خرد، کرایه هایی بسیار دقیق وضع کرد. در کنار آن تاکسیرانی اهواز می تواند نظارتی دقیق بر روی کرایه مسیرهای مختلف شهری داشته باشد و رانندگان و مسافران را از دردسرهای پول خرد و اتلاف وقت نجات دهد.

در همین باره مدیرعامل سازمان تاکسیرانی شهرداری اهواز گفت: برای شهر اهواز 70 دستگاه ون خریداری شده بود که از این میان تنها 45 دستگاه فعال هستند. در سال های گذشته و با بررسی های انجام گرفته تصمیم بر آن شد که این ون ها در مسیر کیانپارس به چهارراه نادری تردد کنند. ون ها تنها در صورت تکمیل مسافر در مبدا اقدام به حرکت می کردند و از آنجایی که ون ها به کولر مجهز نیستند و کرایه انها نیز با تاکسی برابری می کند مسافران برای استفاده از این وسایل کم رغبت هستند. از همین رو و برای تقویت معیشت انها ما پیشنهاد دادیم که در هشت ماه فعالیت مدارس از ون ها برای سرویس مدارس استفاده شود و همچنین با ایجاد پراکندگی مسیر تردد و گذری سوار کردن مسافران درامد خود را افزایش دهند.

خودروهای پلاک اروندی؛ تاکسی های جدید شهر اهواز

حسینی زاده با اشاره به مشکلات و کمبودهای موجود در تاکسیرانی اهواز گفت: هم اکنون حدود 7 هزار دستگاه تحت نظارت سازمان تاکسیرانی اهواز در حال فعالیت هستند. از این میزان سه هزار و 800 تاکسی زرد هستند که 903 دستگاه آن از رده خارج شده اند. گفتنی است که طی چهار سال اخیر به هیچ یک از شهرها تاکسی جدید داده نشده است. متاسفانه به دلیل اقساط بالا و سود زیاد تسهیلات ارایه شده برای تاکسی ها استقبال خوبی در این باره صورت نگرفته است و تنها 170 نفر برای خرید تاکسی اقدام به ثبت نام کرده اند.

وی ادامه داد: بر اساس استانداردها می بایست به ازای هر 130 نفر یک تاکسی در نظر گرفته شود. با این حساب شهر اهواز هم اکنون به هزار دستگاه تاکسی بیشتر نیاز دارد. از همین رو شهردار اهواز پیگیری های مستمر خود را از طریق استانداری انجام داده است تا در سیستم تاکسیرانی اهواز از خودروهای پلاک اروندی استفاده شود که در صورت تامین شدن تاکسی های مورد نیاز انقلابی در خدمات رسانی تاکسیرانی و حمل و نقل شهری ایجاد خواهد شد.

خوزنیوز: امید است که سازمان های مسوول حمل و نقل عمومی شهر اهواز با تغییر نگاه و رویکرد خود در پی رفع معضلات این شهر بر آیند و با اعمال مدیریت صحیح ،ساماندهی و نظارت بر سیستم حمل و نقل عمومی ، راه های توسعه پایدار را به سوی این کلانشهر یک به یک باز کنند.