یک وکیل: داوری، جانشین مناسبی برای قضاوت است

يك وكيل پايه يك دادگستري گفت: سرعت در حل و فصل دعاوي حقوقي و اعتماد طرفين به راي قاضي از جمله مزاياي داوري است.

دكتر منصور عطاشنه اظهار كرد: داوري در دعاوي حقوقي يك روش بسيار مقرون به صرفه و در عين حال داراي ضمانت اجرايي قوي است و مي​تواند جانشين بسيار مناسبي براي قضاوت باشد و از جهاتي از قضاوت نيز بهتر است.

وي با اشاره به جهات برتري داوري نسبت به قضاوت عنوان كرد: يكي از مزاياي داوري، سرعت در حل و فصل دعاوي حقوقي است؛ معمولا رسيدگي محاكم، چند مرحله​اي و هر مرحله مستلزم رعايت تشريفات زياد و طولاني است. در حالي كه تسريع در رسيدگي به اختلاف و صدور راي توسط داور يا داوران، يكي از ويژگي​هاي مثبت از محاسن داوري است. با توجه به اين كه افراد، خودشان داور يا داوران مورد نظر براي حل دعاوي حقوقي خود را انتخاب مي​كنند و به آنها تحميل نمي​شود، این انتخاب موجب مورد قبول واقع شدن بيشتر راي صادره براي آنان باشد.

اين وكيل پايه يك دادگستري عنوان كرد: محرمانه بودن داوري يكي ديگر از مزاياي آن است. رسيدگي​هاي قضايي و دولتي غالبا علني است و اين علني بودن دادگاه​ها و مراجع رسيدگي كننده در بسياري از موارد براي طرفين دعوي، ضررهاي مادي و معنوي به دنبال دارد. از جمله در دعاوي بازرگاني، بسياري از اسرار تجاري معامله كه داراي اهميت زياد است، فاش مي​شود كه مي​تواند براي طرفين و حتي اقتصاد داخلي كشور زيان‌بار باشد.

وی در این زمینه ادامه داد: همچنين علني بودن دادرسي و حكم صادره از آن مي​تواند منجر به سوءاستفاده برخي افراد از حكم صادره عليه محكوم عليه و يا حتي محكوم له شود. همچنين براي بسیاری از مردم حضور در دادگاه و پاسخ به سوال‌های دادرسان، به دليل اين كه گاهي اوقات در بيان دفاعات باید به طرح مسائلي بپردازند كه از اسرار زندگي آنها است، ناگوار است. در حالي كه در حضور داور يا داوران مورد اعتماد كه به انتخاب خودشان هم بوده​اند، به راحتي مي​توانند همه ناگفتني​ها را بگويند، به خصوص اين كه اين مطالب برخلاف جلسات دادگاه​ها در جايي درج و ضبط نمي​شود.

اين مدرس دانشگاه شهيد چمران اهواز اظهار كرد: حل مسالمت​آميز اختلاف‌ها يكي ديگر از مزاياي داوري است. در رسيدگي دولتي معمولا از آنجا كه خوانده لزوما راضي به اقامه دعوي نيست و علاوه بر آنان هيچ يك از طرفين حق انتخاب قاضي را ندارند، صدور راي اگرچه ممكن است به معني الزام به پايان اختلاف باشد اما به معني پايان خصومت نيست. در حالي كه با رجوع به داوري، به دليل اين كه انتخاب داور و مقررات مربوط به آن با توافق طرفين است، بنابراين با رضايت بيشتري راي داور يا داوران منتخب خود را قبول خواهند كرد.

عطاشنه گفت: مزاياي داوري موجب گرايش روزافزون مردم به آن شده است، البته تاريخچه داوري در نظام حقوقي ايران جديد نيست و قدمت زيادي دارد.

وي افزود: جديدترين بحث در زمينه داوري كه مي​تواند كمك زيادي به حل و فصل اختلافات كند، مربوط به قانون پيش‌فروش آپارتمان است كه به تازگی با تصويب آيين​نامه مربوط به آن، لازم​الاجرا شده و در آن به لزوم داوري اجباري اشاره شده است كه اگر كسي درصدد پيش‌فروش كردن آپارتمان باشد بايد حتما معامله را به صورت رسمي انجام دهد و در غير اين صورت با مجازاتي مانند حبس مواجه خواهد شد. در واقع داوري توانسته بار زيادي را از دوش دادگستري بردارد.

عطاشنه با اشاره به لزوم بي​طرف بودن داوران انتخاب شده گفت: برخلاف برخي تصورات اشتباه؛ داور، وكيل شخصي نيست و حتما بايد مستقل بوده و در برد و باخت طرفين ذي​نفع نباشد زیرا در غير اين صورت راي داوري باطل اعلام خواهد شد.

اين مدرس دانشگاه شهید چمران اهواز افزود: البته داوري معايبي هم دارد اما با توجه به مزاياي زياد آن، اين شیوه مي​تواند نقشي موثر در سازمان​دهي، به نتيجه رساندن اختلافات و راضي نگه داشتن طرفين اختلاف و به ويژه جلوگيري از هدر رفتن وقت افراد داشته باشد.