بیماری هاری چیست؟

خوزنیوز: هاری یک بیماری ویروسی فوق العاده کشنده است که موجب عفونت دستگاه عصبی مرکزی می گردد. تمامی حیوانات خونگرم ممکن است به آن دچار شوند و بوسیله گازگرفتن توسط حیوانات هار بیماری انتقال می یابد.

اهمیت هاری از نظر بهداشت عمومی براساس تعداد موارد بیماری نبوده بلکه در رابطه با مرگ و میر شدید ناشی از بیماری (که عملاَ ۱۰۰% بیماران را در بر می گیرد) می باشد. برخورد فکری و احساسی، رنج و اضطراب افراد گازگرفته شده در ترس از ابتلا به بیماری نیز خالی از اهمیت نیست.

از مشخصات بیماری هاری انسانی جنون، تمایل حمله به دیگران و نهایتاَ  فلجی می باشد. ویروس از بزاق حیوان هار و محل گازگرفتگی وارد بدن شده، از طریق اعصاب ماهیچه های بدن وارد نخاع و مغز می گردد و شروع به تکثیر می‌نماید. دوره کمون این بیماری در انسان ۸-۲ هفته بوده و ممکن است ۱۰ روز تا ۸ ماه نیز بطول انجامد. طول دوره کمون به مقدار ویروس وارد شده بوسیله گازگرفتگی، محل گزش و شدت زخم بستگی دارد. هر چه محل زخم از سیستم اعصاب مرکزی (مغز و نخاع) دورتر باشد، دوره کمون طولانی تر است .بیماری با احساس اضطراب و نگرانی، سردرد، افزایش مختصر درجه حرارت بدن، بیقراری و تغییرات احساسی شروع می شود و شدت آن به محل زخم یا گازگرفتگی بستگی دارد. اغلب اوقات درد و خارش در محل زخم احساس می شود.

در مرحله بعدی حساسیت شدیدی نسبت به نور وصدا ایجاد گردیده و اتساع مردمک و افزایش بزاق مشاهده می گردد. در اکثر بیماران ترس از نوشیدن، ترس از آب، نور و هوا دیده می شود و هنگام مشاهده مایعات، انقباضات شدید حلقی- حنجره ای نشان داده و حتی از بلع بزاق خود امتناع می ورزند. همچنین ممکن است گرفتگی عضلات تنفسی و تشنجات عمومی نیز ایجاد شود و سرانجام بطور ناراحت کننده ای منجر به مرگ می شود.

ویروس هاری در حرارت ۵۰ درجه سانتی گراد در مدت ۱۵ دقیقه و در حرارت ۶۰ درجه در مدت ۳۵ ثانیه و در حرارت ۱۰۰ درجه سانتی گراد در مدت چند ثانیه از بین می‌رود. برای ضدعفونی وسایل آلوده کافی است چند دقیقه آنها را جوشاند یا با فنل و الکل شستشو داد.

منطقی ترین راه برای جلوگیری هاری انسان مشتمل بر کنترل و ریشه کنی عفونت در حیوانات اهلی و عمدتاً سگ می باشد که هدف کاهش جمعیت حیوانات حساس از طریق واکسیناسیون سگها و گربه های خانگی و صاحبدار و معدوم نمودن سگهای ولگرد خیابانی با روش مرگ آرام و ترحم آمیز را در بر می گیرد.

اقدامات درمانی لازم در مورد افراد حیوان گزیده قبل از ارجاع به مراکز بهداشت شامل شستشوی کامل محل زخم با آب و صابون(حداقل به مدت 5 تا 10 دقیقه و با استفاده از برس، ضد عفونی کردن محل زخم با الکل یا بتادین و مراجعه فوری به نزدیکترین مرکز بهداشتی درمانی و یا خانه بهداشت می باشد.

سیستم مراقبت بیماری هاری و حیوان گزیدگی توسط معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز به شکل فعال اجرا می گردد که با توجه به گزارشات مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، استان خوزستان یکی از استانهای با میزان بروز پائین در مورد بیماری حیوان گزیدگی در کشور بوده و نسبت به سایر استانها وضعیت قابل قبولی دارد.