مسابقه تسلیحاتی دوباره آمریکا و روسیه

طی هفته های اخیر اطلاعاتی جسته و گریخته در رسانه های غربی درباره برنامه های در حال بررسی واشنگتن برای استقرار موشک های بال دار و بالستیک در اروپا فاش شده است.

به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران،روزنامه السفیر در سرمقاله امروز خود نوشت:رسانه های غربی همچنین فاش کردند که آمریکا قصد دارد 5هزار نظامی خود که در شرق اروپا و کشورهای بالتیک مستقر هستند را به به سلاح های سنگین نظیر تانگ، زره پوش های ضد گلوله و جنگنده های«اف22» مجهز کند.بر اساس این اطلاعات فاش شده کشورهایی که کاندید استقرار این سلاح ها هستند عبارتند از:لیتوانی،لتونی،استونی،لهستان،رومانی،بلغارستان و مجارستان.این علاوه بر انتشار اطلاعاتی درباره احتمال استقرار سلاح های هسته ای آمریکا در انگلیس است.

انتشار این اطلاعات به مثابه «بالن های آزمایشی»برای مسکو است اما گمان بر این می رود که قصد و غرض انتشار این اطلاعات که طی مرحله آینده قابل اجراست برای فشار بیشتر بر کرملین در سایه تنش به دلیل بحران اوکراین است.

به همین دلیل می بینیم که «ولادیمیر پوتین»رئیس جمهوری روسیه در شانزدهم ژوئن جاری اعلام می کند که «نیروهای روسی سال جاری به بیش از 40 موشک بالستیک قاره پیمای جدید دست پیدا می کنند که قادر به عبور از هر گونه سیستم دفاعی مدرن هستند.»پوتین در سخنانش همچنین تاکید کرد که «سهم سلاح های مدرن در نیروهای مسلح روسیه باید تا سال 2020 به 70 درصد و انواع سلاح های دیگر باید 100 درصد برسد.»

«آناتولی آنتوف»معاون وزیر دفاع روسیه نیز تاکید کرد که کشورش در صورت استقرار سلاح های سنگین آمریکایی در اروپای شرقی به این اقدام واکنش مناسب نشان می دهد و این واکنش را از طریق تقویت نیروهایش در نوار مرزی با استقرار موشک های«اسکندر»و دیگر ابزارها نشان می دهد.آنتوف تاکید کرد که پیمان ناتو و واشنگتن تلاش می کنند که روسیه را تحریک به ورود به مسابقه تسلیحاتی جدیدی کنند.

نهادهای سیاسی و نظامی روسیه در اعتراض خود به قصد آمریکا و ناتو برای استقرار تسلیحات در شرق اروپا را به معنای دفن بند اصلی سند«روسیه-ناتو» در خاک می دانند که در سال 1997 میان دو طرف به امضا رسید.به موجب این سند ناتو تعهد کرد که نیروهای جنگی زیاد در کشورهای شرق اروپا به شکل دائمی مستقر نمی کند.درباره بهانه های آمریکا که «اطمینان بخشی به هم پیمانان اروپایی اش برای مقابله با تهدید های روسیه» را علم کرده است، وزارت خارجه روسیه واکنش نشان داده و تاکید کرد که «واشنگتن و دیگر پایتخت های اروپایی به خوبی می دانند که تهدید کشورهای اروپایی توسط روسیه دروغی بیش نیست که آن را برای تبلغات جهت سرپوش گذاشتن بر مسئولیت آمریکا در کودتا علیه قانون اساسی در اوکراین و عملکرد حاکمان کی یف که آماده توقف درگیری در منطقه«دونپاس»در جنوب شرق اوکراین نیستند،مورد استفاده قرار می دهند.»

روس ها بر این باور هستند که ایالات متحده آمریکا به گرایش های ضد روسیه نزد اروپایی ها برای بهره برداری از اوضاع جدید به منظور توسعه حضور نظامی  و نفوذش در قاره اروپا دامن می‌زند.

آنچه حدت و شدت تنش را میان مسکو و واشنگتن در این زمینه بیشتر می کند  این است که لهستان اخیرا از زبان«توماس شیمونیاک»وزیر دفاعش تاکید کرد که کشورش در عمل با آمریکا درباره احتمال انبار کردن سلاح های سنگین آمریکایی در اراضی لهستان رایزنی می کند.شیمونیاک اعلام کرد که این رایزنی ها بخشی از رایزنی ها درباره حضور نظامی آمریکا در کشورش و دیگر اعضای ناتو در شرق اروپا است.وزیر دفاع لهستان ابراز امیدواری کرد که این اقدام در صورتی که به اجرا در بیاید به مثابه نقض توافقنامه امضا شده با روسیه در سال 1997 نیست.

نکته جالب توجه  این است که دو طرف روسی و آمریکایی شب و روز تاکید می کنند که هرگز تمایل به ورود به مسابقه جدید تسلیحاتی ندارند.این گونه سخن گفتن نیز جدید نیست به طوری که در فوریه 2008 پوتین رئیس جمهوری روسیه تاکید کرد که کشورش سلاح های روسی مدرنی را برای رویارویی با چالش های آمریکا-ناتو  تولید می کند، بدون آنکه غرق در مسابقه تسلیحاتی شود.

ناظران روس بر این بارو هستند که کشورهای غربی در حال حاضر تلاش می کنند که بلایی که بر سر اتحاد جماهیر شوروی و طی جنگ سرد آوردند و باعث فرسایش دارایی ها و درآمدهایش بر سر رقابت تسلیحاتی شدند را می خواهند تکرار کنند.این رقابت باعث شد که بر اوضاع معیشتی و اقتصادی ملت شوروی در آن زمان تاثیر منفی بگذارد.به نظر می رسد که روس ها به این واقعیت کاملا آگاهی دارند به همین دلیل تاکید می کنند کشورشان به مسابقه تسلیحاتی جدید و جنگ سرد  جدید با غرب کشیده نمی شود.

از زمان آغاز بحران اوکراین و حتی چندین سال قبل از آن، تنش در روابط روسیه-آمریکا-ناتو در عرصه نظامی استراتژیک به ویژه درباره طرح های آمریکا و ناتو در رابطه با استقرار سپر موشکی در اروپا افزایش یافت.سپری که مسکو از قبل و همچنان آن را تهدیدی برای امنیت ملی و تضعیف توانش در بازدارندگی می داند.بی تردید بحران اوکراین و الحاق شبه جزیره«کریمه»به روسیه، آتش تنش میان دو طرف را با وضوح بیشتری شعله ور کرد.تمام این تحولات باعث می شود که دو طرف وارد مسابقه تسلیحاتی جدیدی شوند.واقعیت امر این را می گوید که کرملین مجبور می شود که همانند غرب عمل کند و هزینه های بیشتری برای مدرن سازی ارتش روسیه و تسلیحات آن -در سایه تفاوت امکانات و منابع مالی دو طرف- اختصاص دهد.به عبارتی دیگر مسکو به مسابقه تسلیحاتی جدید در سایه نزدیک شدن ناتو به مرزهایش ،استقرار سپر موشکی آمریکا در اروپا و افزایش حضور آمریکا-ناتو در برخی کشورهای شرق اروپا و سه کشور بالتیک که یک زمانی بخشی از اتحاد جماهیر شوروی بودند،وارد می شود.به نظر می رسد که رهبران روسیه به این نتیجه رسیده اند که در حال حاضر آمریکا و ناتو در حال محاصره روسیه از طریق شماری از پایگاه های نظامی هستند؛پایگاه هایی که در چندین مکان در پیرامون اراضی روسیه راه اندازی شده و چه بسا در سال های آینده به گرجستان و اوکراین برسد.

می توان گفت که مسابقه تسلیحاتی میان دو طرف عملا آغاز شده است و شبح جنگ سرد جدید بر فراز جهان در سایه نبود چشم اندازی در آینده به منظور حل بحران اوکراین و بهبود روابط روسیه و غرب،سایه افکنده است.همان طور که این سه کشور می گویند برخی کشورهای اروپای و سه کشور بالتیک یعنی لیتوانی،لتونی و استونی بیم آن دارند که  این شبح گرایش نظامی روسیه در محدوده شوروی سابق را افزایش دهد.البته این را نیز باید گفت که این وضع مانع همکاری روسیه با جبهه آمریکا-ناتو در حل برخی بحران ها در سطح جهانی نمی شود و وضعیت کنونی تا حدودی با وضعیت سابق که در زمان اتحاد جماهیر شوروی حاکم بود، شباهت دارد.