«ایذه» پایتخت نگارکنده‌های سنگی / تصاویر

ایذه جایی‌ است که در آن منگشت سر به آسمان می‌ساید و آفتاب بر ستیغ سترگ تنوش و منگشت، لبخند بر دشت می‌گشاید و سایبان پر از نسیم پلک‌های «کوهشور»، دامن سبز و یادگار کهن این‌دیار را نوازش می‌دهد.

سودای مرغزاران، خواب را از چشمان پرنده پرواز می‌دهد تا بانگ لطیف تبسم بهاری را به هیزم شکن دشت هدیه دهد.

تاریخ نهفته در کتیبه‌های چندهزار ساله دشت، سرود تمدنی را می‌خواند از روزهای دور و قدمت و باورهای مردمان دور را به تصویر می‌کشد.

تالاب ساکت و تکیه داده بر دامن زاگرس در کنار شمیم گندم‌زارها و بابونه‌های دشت تمدن‌ساز «آیاپیر» و چهره زیبا و پر از راز کتیبه‌های «کول فرخ» و «اشکفت سلمان» تا کتیبه‌های «خنگ اژدر و کمالوند» کشیده می‌شود.

آرام در پشت گورستان سرد و پر از خاطره شیرهای سنگی «شهسوار» به آسمان خیره می‌شویم و آفتاب که اینک بعد از ساعتی روایت دشت در سرازیری غروب گام بر می‌دارد را به نظاره می‌نشینیم.

با تابش نخستین نور بر پیکره «الهک» پایان روایتی هرچند ساده و کوتاه اما حاصل از گذشت روزگاران را بر دشت باستانی «آنزان» می‌بینیم و آفتاب آرام آرام در پشت درختان، سبزینه‌ها و کوه سترگ الهک محو می‌شود و شاید هم کمی آن‌طرف‌تر در دنیای باستانی و پر از راز «شمی»....

آرامش آغازین شب با درخشش اولین ستاره در آسمان دشت لمس می‌شود و حس شاعرانه بر جان می‌نشیند و در گوشه‌ای از ذهنمان، شعر «حافظ» که روزگاری او هم نیز شاید با هوای بهاری کوهساران این‌دیار به‌وجد آمده بود مرور می کنیم:

بعد از این نشکفت اگر با نکهت خلق خوشت       خیزد از صحرای ایذج نافه مشک ختن

و اینجاست که کلام جاری می‌شود و خاطرات دشت به زبان عکس و سخن برای همگان بازگو می‌شود.


*کولفرح بزرگترین موزه سنگی باستانی جهان

کولفرح و نیایشگاه نارسینا، نام منطقه‌ای است در هفت کیلومتری شمال شهر ایذه که وجود چندین کتیبه و سنگ نوشته مربوط به دوران عیلام باستان، آنرا به یکی از زیباترین اماکن باستانی در جهان تبدیل کرده است.


در این تنگه بیش از 400 سرباز به چشم می‌خورد که در حال عبادت، نیایش و قربانی کردن هستند.

«کول» به معنی دره و «فره» به معنی خوشحالی است، و وجود این نیایشگاه که محل عبادت یکی از شاهان عیلامی بوده و بنا به گفته کارشناسان در این تصاویر نخستین نگاه بشر به مذهب و آئین شکل گرفته است و حمل خدایان، قربانی کردن و اجرای موسیقی از دیگر صحنه‌های بکر این سنگ نگاره‌ها است.

این منطقه خاص گردشگری، به‌علت وجود این کتیبه‌ها و قرار داشتن بزرگترین کتیبه‌ سنگی جهان، سالانه محل بازدید هزاران نفر از مسافران و گردشگران داخلی و خارجی است و توجه به ساخت محل اسکان مناسب، ارائه خدمات و توجه شدن بیشتر به آن می‌تواند به یکی از قطب‌های جذب توریست و گردشگران خارجی تبدیل شود.

*اشکفت سلمان تنها کتیبه دارای نقش زن در ایران

اشکفت سلمان (نیایشگاه تاریشا) تنگه‌ای در سه کیلومتری جنوب شهر ایذه و واقع شده در دامنه کوه الهک، دارای چند اثر منحصر به فرد و بزرگترین کتیبه میخی مربوط به دوره عیلام نو در خود است.

این مکان محل عبادت «هانی» شاه آیاپیر بوده و چشمه دائمی جاری در آن مربوط به دوران باستان است.

در این مکان یک اثر وجود دارد که آن را از تمام آثار مربوط به تاریخ ایران باستان متمایز می‌کند، وجود نقش یک زن در کنار شوهر و فرزندش در حال عبادت، جز محدود نقوش زن به کار رفته در کنده‌کاری‌های تاریخ ایران به‌حساب می‌آید.

پوشش سرسبز اطراف تنگه با دورنمایی از شهر ایذه، زیبایی این مکان را برای گردشگران چند برابر می‌کند.



*تالاب میانگران ساکت نظاره‌گر دشت

تالاب میانگران یکی از تالاب‌های دائمی کشور واقع در نیم کیلومتری شمال شهر ایذه با وسعت بیش از 2 هزار و 500 هکتار، محل مهاجرت پرندگان زیادی از جمله پرندگان سیبری در فصول مختلف سال است.

اطراف این تالاب پوشیده از سبزه‌زاران و نیزارهای زیادی است، ولی به‌ دلیل اینکه به ترویج صنعت گردشگری در اطراف آن توجه زیادی نشده است، اطراف این مکان فاقد محل اسکان گردشگران، کم شدن آب تالاب در فصول گرم سال، ورود فاضلاب شهری به آن، باتلاقی بودن اطراف و نبود مکان مناسب و ایمن برای نزدیک شدن به تالاب و... بوده است.

دورنمای این مکان دیدنی از فراز تپه‌ها و کوه‌های اطراف شهر، چشم هر بیننده‌ای را نوازش می‌دهد.



*دامنه‌های الهک مکانی برای دوری از هیاهوی شهر

کوه و روستای الهک واقع در پنج کیلومتری غرب شهر ایذه، با داشتن چشمه و چند باغ در خود و وجود طبیعت بکر خدادادی، روزانه محل تفریح بسیاری از شهروندان ایذه‌ای و جوانان این شهرستان است.

در دامنه این کوه تا چند سال پیش آبشاری تقریبا فصلی جاری بود که به‌دلیل خشکسالی چند سالی است فقط در روزهای بارانی شاهد ریزش آب از دهانه آن خواهیم بود.

*تپه نورالشهدا نگین کامل نشده شهر ایذه

تپه نورالشهدا واقع در جنوب شرق شهر ایذه، محل دفن پنج شهید جاویدالاثر دوران جنگ تحمیلی بوده و روزانه محل حضور بسیاری از مردم شهرستان ایذه است.

این مکان به‌ دلیل قرار گرفتن روی بلندی‌های شهر ایذه، و داشتن فضای سبز و طبیعت زیبای اطراف، علاوه بر سیاحت گردشگران، مکانی برای انجام امورات مذهبی است و مردم شهرستان برای ادای احترام به این شهیدان والامقام در این محل حاضر می‌شوند.

عدم کامل شدن بارگاه و محیط این مکان یکی از گلایه‌های مردم بوده است و کامل شدن این محل می‌تواند به یکی از مناطق پربازدید شهر ایذه توسط مسافران تبدیل شود.


*بنای طاق تپوله معماری خاص دوره اتابکان

بنای بزرگ طاق تپوله (طاق تویله) یکی از آثار تاریخی شهر ایذه واقع در انتهای خیابان محمد رسول الله(ص) شهر ایذه است.

این ساختمان، یک دژ مربوط به دوره اتابکان لر بزرگ و در دوره پایتختی ایذه در آن دوران بوده و قدمت آن نزدیک به هزار سال می‌رسد. این مکان با ساختار خاص خود می‌تواند پذیرای مهمانانی باشد که علاقه‌مند به تاریخ و شناخت آن هستند.

*کوشک نورآباد با طاق‌های گرد و پیوسته‌اش

ساختمان کوشک نورآباد مربوط به‌دوره حکومت اتابکان لر بزرگ، واقع شده در محله نورآباد در پایین‌تر از دامنه‌های سرسبز کوه الهک است.

این مکان به‌صورت سنگی و با درب و پنجره‌های چوبی ساخته شده و از هر چهار جهت دارای درب و پنجره بوده و پله‌های پائین سکوی آن به باغ اطراف خود راه دارند و درون این بنا با گچ تزئین شده است.


شهرستان ایذه به‌ دلیل قرار گرفتن در منطقه خاص آب و هوایی بین چند استان سردسیر و گرمسیر، همواره دارای طبیعت متفاوت با استان‌ها و شهرهای مجاور خود بوده است.