خوردن ذرت بوداده در سالن تاریک سینما، لذتی که خوزستانی‌ها [دوستش] ندارند

خوزنیوز/ زینب جعفرزاده: با وجود اخبار نویدبخش از افزایش سینما رفتن امسال مردم در کشور، سینماهای خوزستان همچنان کم رونق اند و خطه ای که در سال های نه چندان دور در عرصه سینما جزو اولین ها بود، امروز بیشتر شهرهای آن سینما ندارد.

به گزارش خوزنیوز، با وجود آن که سینما در دوران پیشین بین مردم خوزستان رونق فراوانی داشته و یکی از سرگرمی های اصلی مردم در اوقات فراغت محسوب می شده است، امروز جزو گزینه های آخر خانواده ها برای سپری کردن روزهای تعطیل هم به حساب نمی آید. با وجود آن که در حوزه تولید فیلم وضعیت ایران در میان کشورهای جهان مناسب است، اما تعداد زیادی از خوزستانی ها از نعمت سالن سینما یا دسترسی به سالن خوب محرومند؛ ازسوی دیگر کسانی که تا رسیدن به سالن سینما مسیر زیادی درپیش ندارند، ازجمله بیشتر اهوازی ها، کمتر به فکر سینما رفتن می افتند. 

سحر کریم پور، روان شناس به خوزنیوز می گوید: سینما بستری مساعد برای ارتباط با فرزندان است و باید از این فرصت به دور از نصیحت و باید و نباید، برای ارتباط با کودکان بهره برد و یکی از مزایای سینما رفتن خانواده ها این است که افراد یک کار جمعی و گروهی را با خانواده خود انجام می دهند و هدفی خاص دارند. مشکل کنونی ما این است که خانواده ها وقت کمی را باهم می گذرانند و تعریف شدن خانواده به صورت گروهی با هدف مشترک مصداق چندانی ندارد، در حالی که اصل آن است که خانواده گروه باشد و دست کم در یک فعالیت به ماهیت گروه بودن خود نزدیک شود.

کریم پور با بیان این که سینما رفتن، فعالیت فرهنگی و دور هم جمع شدن خود امری مثبت است عنوان می کند: به طور کلی رفتن به سینما بستر بسیار مساعدی است که خانواده ها می توانند از آن استفاده کنند و همین فیلم دیدن و بحث و گفت و گوی پس از آن موقعیت ویژه ای برای برقراری تعامل محسوب می شود.

وی می افزاید: حتی اگر به فرض یک فیلم سینمایی از محتوای مناسبی برای کودکان برخوردار نبوده، پس از اتمام فیلم هنوز هم فرصت تعامل بعدی هست و می توانند با فرزندان خود درباره آن چه گذشت و نظرشان راجع به فیلم گفت و گو کنند؛ اما این صحبت ها نباید در قالب باید و نباید و نصیحت کردن باشد و اگر موضوعات به خوبی مطرح شوند کودکان آن را پذیرفته و نهادینه می کنند.

این روان شناس بااشاره به فیلم های کنونی سینماها می گوید: واقعیت این است که در کشور ما فیلم مخصوص کودکان بسیار کم است و معدود فیلم هایی مثل شهر موش ها و قبل از آن کلاه قرمزی و بچه ننه برای کودکان دهه شصت ساخته می شود نه کودکان فعلی؛ و اگر نگاه کنید موضوع دیگر مربوط به بچه ها نیست، بلکه مال آدم بزرگ هاست؛ با این وجود نمی توان کودکان را به طور کلی از فیلم دیدن منع کرد.

شهاب حسینی، بازیگر و کارگران سرشناس کشورمان نیز در گفت و گو با رسانه ها می گوید: حقیقت این است که از نظر من سینما -در ایران- مدت‌هاست از مخاطب عقب افتاده است. نسل امروز، وقتی به سینما می‌رود، اغلب اقناع نشده بیرون می‌آید. این سوال را باید مطرح کنیم سینما بر اساس چه نیازی برای بشریت به وجود آمد و چرا الان این قدر مهم شده است؟ هیچ هنری به اندازه سینما از اهمیت استراتژیک برخوردار نیست. سینما در روند زندگی شخص می تواند تاثیرگزار باشد. من به عنوان یک سینماگر فیلم هایی را دیده ام که یک کم کار یاد بگیرم اما با حیرت دیدم که من زندگی یاد گرفتم. فیلم و سینما رسول عصر نوین است. کمتر چیزی در این شرایط پیام آورتر از فیلم و سینما وجود دارد به همین دلیل مسئولیت بسیار سنگینی برعهده ما می گذارد.

تاثیری که سینما می تواند در زندگی تک تک ما بگذارد قابل چشم پوشی نیست؛ اما چرا خوزستانی ها به سینما نمی روند؟ آیا اگر مردم خود مشتاق تجربه حس منحصربفرد تماشای فیلم در سالن تاریک سینما با یک قوطی بزرگ ذرت بوداده در دست باشند، بازهم در کل استان پهناور خوزستان 11 سینما خواهیم داشت؟ اما در این میان، نقش اداره کل ارشاد استان ازلحاظ فرهنگ سازی و فراهم کردن زیرساخت برای سینمارو کردن خوزستانی ها چیست؟

همایون قنواتی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان سالن های سینمایی مرکز استان را  ازلحاظ تعداد و پراکندگی در سطح شهر کافی نمی داند و می گوید: آمار سینما رفتن مردم ما کم است که دلیل آن نیاز به بررسی های کارشناسی دارد؛ اما یکی از دلایل این امر، کمبود سالن های سینمایی در شهرک ها، مجتمع های مسکونی و فضاهای پرجمعیت است.

وی می افزاید: این موضوع در شهرسازی در نظر گرفته نمی شود، در حالی که هنگام توسعه شهری همانگونه که فضاهای آموزشی مانند مدارس درنظر گرفته می شود، سینما نیز باید قابل دسترسی باشد. باید این موضوع را در سیستم شهرسازی خود وارد کنیم و هر شهرک مسکونی یک سالن سینمایی حتی 50 نفره داشته باشد.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان هم چنین به اهمیت جذابیت فیلم ها در جذب مخاطب اشاره می کند و ادامه می دهد: سینما دارای مدیومی است که با دیگر رسانه های تصویری از جمله تلویزیون متفاوت است و اگر مخاطب تلویزیون همان قصه را در سینما ببیند جذابیتی برایش نخواهد داشت. فروش فیلم در اهواز و خوزستان نیز نشان داده که مردم از فیلم هایی باکیفیت استقبال می کنند و استقبال مردم از سینما رابطه مستقیمی با موضوع فیلم ها دارد.

قنواتی در رابطه با فقدان یک مجتمع سینمایی دارای سالن های سینمایی متعدد در کلان شهر اهواز تاکیدمی کند: حتما جای چنین مجموعه ای در اهواز خالی است.

وی به استانداردهای موجود اشاره کرده و می گوید: باید به ازای هر 100 نفر شهروند، یک صندلی در سینما وجود داشته باشد و بر این اساس شهر اهواز باید دارای 12 تا 13 هزار صندلی سینما باشد. درحال حاضر تمرکز اصلی ما در اداره ارشاد اسلامی استان این است که سالن هایی را که به هر دلیلی به حالت تعطیل درآمده اند را فعال کنیم و در یک دوره چند ساله بتوانیم بر تعداد سالن های سینمای استان بیفزاییم. کیفیت سالن های سینما نیز نقش مهمی در جذب مخاطبان به سینما دارد و خوشبختانه اکنون بیشتر سینماهای خوزستان مجهز به سیستم دیجیتال هستند و از این لحاظ و هم چنین از نظر نزدیکی زمان اکران فیلم ها به زمان اکران در پایتخت، نسبت به چندسال پیش وضعیت بسیار بهتری داریم.

قنواتی هم چنین با اشاره به نقش مطبوعات در کشاندن مردم به سالن سینما عنوان می کند: مطبوعات می توانند کمک زیادی به جذب مخاطب سینما نمایند و متاسفانه در مطبوعات خوزستان موردی را ندیدم که به نقد آثار سینمایی اکران شده در استان بپردازد و یا نظرات مردم راجع به این فیلم ها را منعکس نماید. شبکه های استانی نیز به این موضوع وارد نمی شوند و نسبت به انعکاس این نقد و نظرات درباره فیلم ها در صداوسیما و مطبوعات استان تلاش نمی شود؛ تنها چیزی که ما میبینیم در حد اطلاع رسانی از برگزاری یا پایان یک برنامه است.

قنواتی گفت: متاسفانه در خوزستان در حوزه سینما، تئاتر، کتاب، هنرهای تجسمی و این قبیل موارد خبرنگار حرفه ای کم داریم و مثلا آن قدر که به مسائل ورزشی پرداخته می شود، نسبت به مسائل هنری و فرهنگی و اجتماعی توجه نمی شود. 

اما مدير امور سينمايي حوزه هنري خوزستان نظر دیگری دارد ومشکل خلوت بودن سینماها را نه در کمبود سالن، بلکه در نبود پردیس سینمایی می داند؛ مجتبی کوچک زاده در گفت و گو با خوزنیوز می گوید: هنگامی که صحبت بر سر تعداد سینما در یک شهر باشد، دو موضوع مدنظر قرار می گیرد که یکی از آن ها استانداردها و تناسب جمعیت با تعداد سالن سینما و صندلی است و از این لحاظ می توانیم بگوییم که در اهواز کمبود داریم. اما زمانی من می گویم آیا همین پنج سالن سینمایی اهواز پر می شود، و آیا ما واقعا کمبود سینما داریم، یا بر اساس ارقام استاندارد و تناسب جمعیت با تعداد سالن سینما صحبت می کنیم؟ به عنوان مثال آیا اگر در اهواز فیلم های زیادی برای اکران وجود داشت و اکران کم بود مردم پشت گیشه برای تهیه بلیط صف می کشیدند؟

وی ادامه می دهد: الان بیشتر صندلی های سینماها در اهواز خالی می ماند و گاهی سانس های یک فیلم تعطیل می شود؛ در حالی که در گذشته در خوزستان این طور نبود. سابقا در خوزستان 38 سینما فعال بود که همه این سالن ها پر می شدند و گاهی نیز مردم پشت در سینماها صف می کشیدند. الان با وجود 11 سالن سینما در خوزستان و چندبرابر شدن جمعیت، سینماها رونقی ندارند.

کوچک زاده راه بهبود این اوضاع را تغییر شیوه سینماداری و ساختار سالن های سینما می داند و می گوید: اکنون در خوزستان و به ویژه در اهواز، ربیش از آن که سالن کم داشته باشیم، پردیس سینمایی کم داریم. الان مبرم تریم نیاز ما در اهواز، پردیس سینمایی است.

مدير امور سينمايي حوزه هنري خوزستان خاطرنشان می کند: اگر پردیس سینمایی داشته باشیم، هریک از اعضای خانواده اعم از کودک و بزرگسال می توانند در سالن های جداگانه، فیلم مناسب خود را ببینند. ازسوی دیگر پردیس سینمایی محلی برای برگزاری جشنواره ها و مراسم های فرهنگی هنری گوناگون محسوب می شود و این مزیت ویژه ای برای شهر خواهد بود؛ ما می توانیم یک کاخ جشنواره یا یک مرکز تفریحی برای خانواده ها در اهواز داشته باشیم، جایی که خانواده می تواند نیمی از روز خود را در آن جا سپری کند. اما الان خانواده می داند سینما در مرکز شهر است و آن هم فقط برای فیلم دیدن است.

وی ادامه می دهد: الان در اهواز حدود 2500 صندلی سینما وجود دارد، ولی در پردیس ها لزومی ندارد همه سالن های سینما 600 یا 700 صندلی داشته باشد؛ در پردیس ممکن است سالنی 400 نفره، 250 نفره و 100 نفره وجود داشته باشد. در پردیس سینمایی، جذابیت مرکز فرهنگی از لابی ساختمان شروع می شود و از نوع فروش بلیط گرفته تا بوفه ها و دیگر مغازه های جانبی مانند کافه و کتاب فروشی همه به نوعی هدایت می شود که مشتری را به خود جذب کنند. پردیس سینمایی مثل سینما نیست که بخواهیم 500 نفر را در آن یک جا جمع کنیم و گذر مردم در طول سال یک بار هم به آن نیفتد.

کوچک زاده می افزاید: الان افتخار ما این است که در همه سینماهای اهواز، فیلم ها به صورت دالبی دیجیتال و با کیفیت فول اچ دی پخش می شود که این سیستم دیگر در کشورهای پیشرفته منسوخ شده است؛ تاکید من بر این است که باید نوع رویکرد خود را را بجای کمیت و تعداد سالن، بر کیفیت و مدیریت سالن ها متمرکز کنیم. دست کم در شهری چون اهواز ما مشکل کمبود سالن سینما و این که فیلمی در نوبت اکران در انتظار بماند را نداریم. در سایر شهرهایی که سالن سینما ندارند نیز تکلیف مشخص است و به سالن نیاز دارند، اما شهرهایی مثل اهواز، آبادان، دزفول که از قدمت سینمایی برخوردارند، مستلزم داشتن پردیس سینمایی هستند.

وی می گوید: سیستم تک سالنه دیگر در سینماداری دنیا منسوخ شده است و ای کاش روزی به جای پنج سالن سینما، پنج پردیس سینمایی در اهواز داشتیم؛ اما تا زمانی که این زمینه فراهم شود می توان با تغییر کاربری دو یا سه سالن سینما، متولیان سینما را متعهد به ایجاد یک پردیس سینمایی در اهواز کنیم و این نیازمند موافقت شهردار و استاندار و مسئولین مربوطه است. هم اکنون نیز این نیاز به تدریج در اهواز احساس شده و درحال شکل گیری است؛ یعنی می بینیم در برخی سالن های سینما، در طول یک روز سانس های مختلف به نمایش چند فیلم متفاوت اختصاص داده می شود.

امسال برای صنعت سینما در کشور سال بدی نبوده و مطابق گفته حجت الله ایوبی رئیس سازمان سینمایی، «آخرین آمار فروش سینما در آخرین سال دولت دهم تنها ۳۰ میلیارد تومان بود و از جمعیت بیش از ۷۰ میلیونی ایران تنها ۸ میلیون نفر به سینما رفتند، اما خوشبختانه سینمای ایران در ۶ ماه اول سال ۹۳، معادل کل سال قبل فروش داشت که این مساله می تواند نویدبخش این باشد که سینمای ایران در نیمه دوم سال با فروش بیشتری همراه است.» در این میان سینماهای خوزستان همچنان کم رونق اند و خطه ای که در سال های نه چندان دور در عرصه سینما جزو اولین ها بود، امروز بیشتر شهرهای آن سینما ندارد. وضعیت سینما و اکران فیلم در چهار شهر دارای سینمای خوزستان به غیر از اهواز، غیرقابل قیاس با گذشته است و این روند همچنان روبه نزول است. سینما رو نبودن خوزستانی ها مشکل بزرگی است که می تواند راه حلی بسیار ساده داشته باشد: ایجاد پردیس سینمایی، توجه رسانه های خوزستان به سینما و به طور کلی به رویدادهای فرهنگی و فراهم نمودن امکانات روز و اکران مناسب در سینماها، تا خانواده ها بدانند هیچ قاب بزرگ خانگی و هیچ سینمای خانگی قدرتمندی نمی تواند لذت فیلم دیدن در سالن سینما را تداعی کند؛ تا شهرهای بی سینما صاحب سینما و سالن های سینما تبدیل به پردیس سینمایی شوند، تا باز در انتظار فیلم و تخمه و ذرت و تاریکی، پشت گیشه ها برای بلیط صف بکشیم.