سناریوی خیالی از نظام سلامت نسازید
آقاجانی به اقدامات انجام شده در راستای گام اول طرح تحول نظام سلامت اشاره کرد و گفت: تا کنون بیش از هفت میلیون نفر از افراد فاقد بیمه، تحت پوشش سازمان بیمه سلامت قرار گرفته‌اند.
به گفته وی، سهم مردم از هزینه بستری در بیمارستان‌های دانشگاهی از حدود 37 درصد به حدود هشت درصد کاهش یافته است. البته با اجرای گام سوم از طرح تحول نظام سلامت این روند کاهش هزینه‌های مردم با پرداخت شش درصد از هزینه‌ها برای ساکنین شهرها و سه درصد برای ساکنین روستاها تداوم خواهد یافت. تاکنون نیز حدود سه میلیون و 50 هزار بیمار بستری از این خدمات استفاده کرده‌اند.
آقاجانی با اشاره به رضایت 73 درصدی بیماران از هزینه‌های درمانی پس از اجرای برنامه تحول نظام سلامت، افزود: پیش از اجرای برنامه تقریبا همه بیماران برای خرید تجهیزات و لوازم مصرفی به خارج از بیمارستان ارجاع می‌شدند که این میزان اکنون به 3.2 درصد کاهش یافته است. همچنین قیمت انواع لوازم و تجهیزات پزشکی پرمصرف مانند لنز داخل چشمی و استندهای قلبی به طور متوسط 42 درصد کاهش یافته است.
وی بااشاره به اقدامات انجام شده در راستای مقیمی متخصصان در بیمارستان‌های دانشگاهی گفت: 752 پزشک متخصص در 17 تخصص شب‌ها و همچنین ایام تعطیل در 398 بیمارستان دانشگاهی به صورت کشیک حضور دارند که این امر نسبت به پیش از برنامه 4.7 برابر افزایش داشته است.
آقاجانی به خدمات کلینیک‌های ویژه نیز اشاره‌ای کرد و گفت: 585 کلینیک ویژه به ارائه خدمات ویزیت سرپایی با تعرفه دولتی اختصاص داده شده‌اند. در این راستا با حدود 9500 نفر پزشک عمومی، متخصص و فوق تخصص اکنون قرارداد منعقد شده است که این تعداد از پزشکان از ابتدای اجرای برنامه تا کنون بیش از سه میلیون ویزیت انجام داده‌اند.
معاون وزیر بهداشت برنامه حمایت ماندگاری پزشکان در مناطق محروم را مورد اشاره قرار داد و گفت: در 293 شهر محروم 4036 پزشک مورد حمایت برنامه ماندگاری قرار گرفته‌اند. همچنین 42 درصد از پزشکان تمایل خود را برای ماندگاری در مناطق محروم پس از پایان تعهدات قانونی خود به شرط پایداری منابع و پرداخت به موقع اعلام کرده‌اند.
آقاجانی درباره برنامه ترویج زایمان طبیعی نیز گفت: طی این مدت حدود 241 هزار زایمان طبیعی به صورت رایگان انجام شده است که این امر افزایش پنج درصدی نسبت زایمان طبیعی به سزارین را سبب شده است. همچنین 4800 مورد زایمان بدون درد رایگان نیز انجام شده است. در عین حال برنامه توسعه و بهینه سازی 366 بلوک زایمانی نیز آغاز شده است.
وی اقدامات انجام شده در راستای توسعه آمبولانس هوایی را مورد اشاره قرار داد و گفت: 14 پایگاه اورژانس هوایی برای پوشش راه‌های فرعی و صعب العبور ایجاد شده که به طور متوسط روزانه پنج ماموریت انجام داده‌اند. طی شش ماه گذشته 183 پرواز توسط اورژانس هوایی انجام شده و 330 مصدوم جهت دریافت خدمات درمانی تخصصی به بیمارستان‌ها منتقل شده‌اند.
آقاجانی درباره نوسازی هتلینگ و تجهیزات پزشکی نیز گفت: نوسازی هتلینگ و تجهیزات پزشکی 560 بیمارستان دولتی کشور در حال اجراست. تعمیرات از سه ماه گذشته آغاز شده و عملیات نوسازی هتلینگ بیمارستان‌ها به میزان 67 درصد انجام شده است. همچنین در مرحله اول توزیع اقلام 11 گانه هتلینگ، بیش از 738 بسته شامل تخت، کمد، تشک، پایه سرم، میز و پله کنار تخت که مربوط به وسایل رفاهی بیماران است در 17 بیمارستان در شهرهای کمتر برخوردار مناطق سردسیر کشور توزیع شده است.
ثابت ماندن ارقام پرداختی بیماران بستری با وجود رشد تا 300 درصدی تعرفه‌ها
وی در پاسخ به سوال ایسنا، درباره رشد 120 تا 300 درصدی تعرفه‌های درمانی و اینکه برای ثابت نگه داشتن رقم ریالی پرداختی بیماران در بیمارستان‌های دولتی چه تدبیری اندیشیده شده است، گفت: اگر بیماری بستری شود از کل هزینه یک پرونده 40 درصد هزینه را حق‌العلاج شامل می‌شود. 60 درصد سایر هزینه‌ها مربوط به اقداماتی مانند آزمایشات، تصویربرداری و... است.
آقاجانی تاکید کرد: رشد تعرفه‌ها مربوط به رشد حق‌العلاج است که به طور میانگین 97 درصد افزایش یافته است. به این ترتیب 40 درصد از یک پرونده بیمار اکنون دو برابر شده است. اما هزینه‌ای که بیماران بستری پرداخت می‌کنند از 10 درصد قبل از اجرای گام سوم طرح تحول به شش درصد در شهرها و سه درصد در روستاها و عشایر کاهش یافته است. این امر سبب می‌شود که هزینه ریالی پرداختی بیماران افزایش نیابد.
معاون درمان وزیر بهداشت افزود: متوسط پرداختی مردم قبل از آغاز طرح تحول حدود 277 هزار تومان بود. بعد از اجرای مرحله اول این رقم به حدود 100 هزار تومان کاهش یافت. این رقم بعد از اجرای گام سوم طرح تحول سلامت نیز افزایش نیافته است. پس با قاطعیت این موضوع را عنوان می‌کنم که با کاهش درصد فرانشیز مردم از هزینه‌های بستری در بیمارستان‌های دولتی به 6 و 3 درصد، متوسط پرداختی ریالی مردم در بیمارستان‌های دولتی در حدود مرحله اول ثابت باقی مانده است و با وجود افزایش تعرفه‌ها اما پرداختی مردم اضافه نشده است.
کاهش پرداختی بیماران سرپایی در بیمارستان‌های دولتی با اجرای گام سوم طرح تحول
وی درباره خدمات سرپایی در بیمارستان‌های دولتی نیز گفت: در مورد خدمات سرپایی هم باید بگویم که کاهش فرانشیز از 30 درصد به 15 درصد موجب شده که نه تنها پرداختی مردم در این زمینه هم افزایش نیابد، بلکه با چندین نوع حمایت دیگر این ارقام کاهش هم یافته است.
چهار مکانیزم برای کاهش سهم مردم در پرداخت هزینه‌ها
آقاجانی با اشاره به پرداخت‌های غیرقانونی و نامتعارف که پیش از این به دلیل تعرفه‌های غیرواقعی از سوی برخی پزشکان دریافت می‌شد، گفت: با واقعی شدن تعرفه‌ها و حذف این ارقام غیرقانونی که البته رقم قابل توجهی هم بوده است، محفاظت مالی جدی از بیماران به عمل آمده است. از طرف دیگر قیمت 1700 خدمت جدید به طور بارز کاهش یافته است. به عنوان مثال خدمت پت سی‌تی که قبل از اجرای فاز سوم در بخش دولتی پنج میلیون تومان به ازای هر بیمار بود، پس از اجرای مرحله سوم به دو میلیون و 300 هزار تومان کاهش یافته است. 20 سال بود که خدمات جدید به تعرفه‌ها راه نمی‌یافتند و 1700 خدمت منتظر ورود به نظام تعرفهای کشور بود.
معاون درمان وزیر بهداشت همچنین از پوشش بیمه‌ای 300 خدمت جدید به دنبال اجرای گام سوم طرح تحول سلامت خبر داد و گفت: با افزایش تعهدات بیمه‌ها در خدمات آزمایشگاه و تصویربرداری بخش خصوصی، سهم مردم 25 درصد کاهش یافته است، چراکه سقف تعهدات بیمه‌ها در این زمینه به ارقام بخش خصوصی نزدیک‌تر شده است. در باب خدمات بستری کاهش رقم ریالی از منابع وزارت بهداشت تامین شده است. این روند با چهار مکانیزم اتفاق افتاده است.
سهم بیماران درپرداخت هزینه‌های بستری در بخش خصوصی
آقاجانی در پاسخ به سوال ایسنا درباره افزایش سهم پرداختی بیماران در بیمارستان‌های خصوصی به دنبال افزایش 120 تا 300 درصدی تعرفه‌ها گفت: افزایش تعرفه‌ها در بخش خصوصی نیز به طور بارزی به کاهش پرداخت‌های مردم منجر شده است. نرخی که در بخش خصوصی مورد استناد قرار می‌گرفت، نرخی نبود که به عنوان تعرفه از سوی دولت تصویب و به بخش خصوصی ابلاغ می‌شد و مبالغی را خود پزشک یا موسسه درمانی خصوصی از مردم دریافت می‌کردند.
معاون درمان وزیر بهداشت در این باره افزود: بازگشت موسسات خصوصی درمان به قانون، پرداختی مردم را کاملا کاهش داده است، به طوری که افزایش تعرفه در بخش خصوصی به مفهوم واقعی شدن تعرفه‌ها و جمع شدن تعرفه‌های غیرقانونی است. نمی‌توانستیم به تعرفه روی کاغذ دل خوش کنیم. اگر منظور از تعرفه‌ها در بخش خصوصی همان تعرفه‌های روی کاغذ است که مشخص است این تعرفه‌ها افزایش یافته اما رقم پرداختی از جیب بیماران بی‌تردید به طور بارزی کم شده است.
سناریوی خیالی از نظام سلامت نسازید
وی در پاسخ به سوال خبرنگاری درباره کم‌کاری بیمه‌ها در اجرای گام سوم طرح تحول سلامت و درآمدهای «وحشتناک» برای پزشکان گفت: سناریوی خیالی از نظام سلامت نسازید. خوشبختانه بیمه‌های پایه شامل بیمه سلامت ایرانیان، تامین اجتماعی، کمیته امداد و خدمات درمانی نیروهای مسلح براساس تعرفه‌های جدید از اول مهرماه صورتحساب‌ها را محاسبه می‌کند و ما مشکلی با بیمه‌های پایه نداریم. در صورتی که بیمارستان‌های خصوصی تمایل به عقد قرارداد با بیمه‌های پایه داشته باشند، بیمه‌های پایه از این روند استقبال می‌کنند. دو جلسه نیز تاکنون به این منظور برگزار شده است. البته باید تاکید می‌کنم که بیمه‌ها همچنان نیازمند حمایت هستند.
آقاجانی درباره عقد قرارداد بیمه‌های تکمیلی خصوصی نیز گفت: طی دو ماه اخیر جلسات متعددی در این زمینه برگزار شده است و نتایج خوبی نیز به همراه داشته است. ما از بیمه‌های تکمیلی می‌خواهیم روند عقد قرارداد سرعت یابد. گزارش‌های سندیکای بیمه‌های تکمیلی حکایت از آن دارد تعداد زیادی از بیمارستان‌های خصوصی با بیمه‌های تکمیلی عقد قرارداد کرده‌اند و از پانزدهم آبان‌ماه معرفی‌نامه‌ها صادر شده است.
مقایسه قیمت‌های اعمال شایع؛ قبل و بعد از اجرای کتاب جدید تعرفه‌ها
این اعداد وارقام نجومی است؟
وی افزود: در مورد شهرستان‌ها نیز منتظر تصمیم کمیته پنج نفره هستیم تا به این ترتیب سقف ریالی K را زیر تعرفه کل کشور برای هر شهرستان مشخص کنند. به این منظور دو هفته وقت در نظر گرفته شده که 10 روز آن سپری شده است. در نهایت تا هفته اینده همه استان‌ها باید نرخ تعرفه‌های خود را اعلام کنند. به این ترتیب بیمه‌های تکمیلی نیز عقد قرارداد با بیمارستان‌های خصوصی را خواهند داشت.
آقاجانی در پاسخ به سوالی درباره رشد تعرفه‌ها و درآمدهای وحشتناک پزشکان گفت: در این زمینه قیمت‌های قبل و بعد از اجرای گام سوم طرح تحول سلامت در 10 عمل شایع را در نظام سلامت با یکدیگر مقایسه می‌کنیم.
معاون درمان وزیر بهداشت افزود: دستمزد پزشک قبل از اجرای کتاب تعرفه‌ها در بخش دولتی در زمینه تعویض مفصل ران، 123 هزار تومان بود که بعد از اجرای کتاب به 200 هزار تومان افزایش یافت یا عمل جراحی قلب باز قبل از اجرای کتاب 285 هزار تومان برای پزشک سهم قائل می‌شد که پس از اجرای کتاب به 528 هزار تومان رسیده است. عمل لوزه قبل از اجرای کتاب 18 هزار تومان و اکنون به 66 هزار تومان رسیده است. جراحی سزارین بیش از این 59 هزار تومان بود که اکنون به 140 هزار تومان رسیده است. جراحی کیسه صفرا نیز 45 هزار تومان بود که اکنون 51 هزار تومان رسیده است و...
وی در این باره ادامه داد: این اعداد و ارقامی که در برخی از رسانه‌ها به نجومی تعبیر می‌شود، می‌بینید که اینچنین نیست. آیا این ارقام نجومی است. جراحی قلب باز که 4 تا 6 ساعت زمان نیاز دارد و بسیار مخاطره‌آفرین است، دستمزد جراحش 528 هزار تومان است. آیا این رقم زیاد است؟ از طرف دیگر ارقامی که بیش از این به پزشکان پرداخت می‌شده، 6 تا 12 ماه تاخیر داشته است.
آقاجانی ادامه داد: چنین شرایطی وضعیتی نابهنجار را در نظام ارائه خدمات ایجاد کرده بود. پزشکان انگیزه‌ای برای کار در بخش دولتی نداشتند، این وضعیت ارجاع بیمار به بخش خصوصی و همچنین دریافت‌های غیرقانونی را سبب می‌شد. بیمارستان‌ها نیز با چنین تعرفه‌هایی اداره نمی‌شدند. از طرف دیگر رقم هتلینگ در سال 92، 48 هزار تومان تعیین شده بود، اما اکنون قیمت تمام شده هتلینگ در بخش دولتی 128 هزار تومان مصوب شده است. این به آن معناست که پیش از این بیمارستان‌ها با یک سوم قیمت شورای عالی بیمه کار می‌کردند.
معاون درمان وزیر بهداشت در این باره افزود: کاری که نظام سلامت انجام داده، این است که یک گام در جهت واقعی شدن تعرفه‌ها داشته است. لازم بود دولت در این بخش سرمایه‌گذاری عمده‌ای داشته باشد تا به این ترتیب زمینه‌های ارائه خدمت مناسب فراهم شود.
وی با اشاره به دسترسی‌های ایجاد شده برای مردم در زمینه انتقال نظرات و پیشنهادات و انتقادات از طریق سامانه 1690 گفت: علاوه بر این موضوع بازرسی‌هایی که از سوی بازرسان انجام می‌شود، زمینه ارائه خدمت مناسب را فراهم می‌کند. اغلب بازدیدها حاکی از آن است که عموم خدمات در قالب تعرفه‌های مصوب ارائه می‌شود.
آقاجانی افزود: روزانه 24 هزار مورد بستری در سط کشور داریم، از این تعداد رقم زیادی مورد عمل جراحی قرار می‌گیرند. طی یک ماهه‌ای که از اجرای گام سوم طرح تحول می‌گذرد، حدود 720 هزار بستری اتفاق افتاده است. تعداد شکایت‌های تعرفهای که البته هنوز قطعیت نیافته، دو هزار و 306 مورد است و در حال حاضر 29 پرونده قطعیت یافته که مراحل قانونی آن در حال طی شدن است. در مجموع طی کمتر از 45 روز پرونده‌ها به حکم می‌رسند. این موضوع از حجم عظیم خدماتی که جامعه پزشکی ارائه می‌دهند حکایت دارد. در فاز سوم طرح تحول نظام سلامت، حمایت جدی بیمارستان‌های دولتی،خصوصی و پزشکان را داریم.
درمان زخم عمیق 50 ساله نظام درمان کشور
معاون درمان وزیر بهداشت در این باره افزود: مسیر روشن است. زخم عمیق 40 50 ساله کشور در حال درمان شدن است. پدیده دریافت‌های غیرقانونی، موضوع چند سال اخیر نیست. موضوع مربوط به چندین دهه گذشته است. جراحی بزرگ در نظام تعرفهای اتفاق افتاده است. این جراحی می‌تواند مشکلات و عوارضی هم داشته باشد که باید به مرور زمان برطرف شود. وزارت بهداشت و شورای عالی بیمه آماده هرگونه همکاری و اصلاح موارد در این زمینه است.
وی گفت: حساب‌های ملی سلامت قبل از اجرای طرح تحول نظام سلامت نشان می‌دهد که مشارکت دولت‌های گذشته در امر سلامت تنها 25 درصد بوده است. اما اکنون دولت مشارکت بسیار بیشتری در امر سلامت دارد. در حال حاضر همه ارکان نظام، طرح تحول سلامت را حمایت می‌کنند. بهترین دلیل آن نیز دائمی شدن تبصره‌های بودجه به عنوان منابع طرح است که مهر تاییدی بر دائمی بودن این طرح بوده است.
آقاجانی ادامه داد: مسلم آن است که این طرح تازه آغاز شده و همچنان نیازمند حمایت دولت و مجلس است. عقب‌ماندگی‌های بخش سلامت بسیار جدی است و این منابع نیز نتوانسته است مشکل را به طور کامل حل کند بلکه تنها بخشی از مشکلات مردم حل شده است.
معاون درمان وزیر بهداشت تاکید کرد: در طرح تحول سلامت مناطق محروم در اولویت هستند، به طوری که با توزیع 2 هزار و 100 متخصص حدود 8 درصد نیازمند مناطق محروم به نیروهای متخصص تامین شده است.
وی در عین حال تاکید کرد که با اجرای گام سوم طرح تحول نظام سلامت، هیچ افزایشی در نرخ ویزیت اتفاق نیفتاده است بلکه نرخ حق‌العلاج اصلاح شده است. نرخ ویزیت براساس مصوبه شورای عالی بیمه در ابتدای سال تغییر یافته است.
آقاجانی همچنین با اشاره به کمبود تخت‌های بیمارستانی به ویژه تخت‌های سوختگی، روانی و بخش‌های ویژه، گفت: با اصلاح تعرفه‌ها بستر مناسبی برای سرمایه‌گذاری در حوزه سلامت اتفاق افتاده است اما به نظر می‌رسد حداقل یک دهه زمان لازم است تا سرمایه‌گذاری در این حوزه کامل شود. اورژانس پیش بیمارستانی نیز از برنامه چهارم و پنجم توسعه کاملا عقب است و نیازمند سرمایه‌گذاری است.
معاون درمان وزیر بهداشت در ادامه در پاسخ به سوال خبرنگاری درباره کمبودهای پرستاری و اقداماتی که نتیجه‌ای جهت جبران این موضوع نداشته، گفت: در حوزه پرستاری کمبود بسیار جدی وجود دارد در حال حاضر با داشتن 80 هزار پرستار و 80 هزار تخت بیمارستانی، خدمات به صورت مناسب ارائه نمی‌شود. برای رسیدن به حداقل استانداردها، باید میزان پرستاران موجود به دو برابر افزایش یابد. در حال حاضر نه این تعداد پرستار را در کشور داریم و نه منابع لازم جهت جذب را. باید به تدریج آموزش پرستاری اصلاح و جهت روش‌های جذب پرستاران و همچنین معیشت آنها تدابیر لازم اندیشیده شود. امیدواریم دولت توجه ویژه‌ای به بخش پرستاری داشته باشد.
وی در پایان با اشاره به کارشناسی‌های انجام شده قبل از تدوین و اجرای کتاب جدید تعرفه‌ها گفت: پس از اجرای گام سوم طرح تحول سلامت نیز 54 نشست تخصصی با گروه‌های تخصصی مختلف و انجمن‌ها داشته‌ایم و این جلسات جهت اصلاح نقاط ضعف ادامه دارد، اما نظرات مختلف است. اینکه تعرفهای اعلام شود و همه از آن راضی باشند، بی‌تردید میسر نیست برخی گروه‌ها انتظار دارند که تعرفهای غیررسمی گذشته را به رسمی تبدیل کنیم اما ما مسیرمان کاملا علمی و کارشناسی شده است و همین روند نیز ادامه دارد.
