حمل با جرثقيل درآمدزايي يا كنترل ترافيك

آمده مادرش را از مطب دكتر در خيابان نادري، شلوغ‌ترين مسير و انگار شاهرگ معابر اهواز ببرد. در يكي از خيابان‌هاي فرعي پارك مي‌كند؛ نيم نگاهي به تابلوي مطلقا ممنوع مي‌اندازد، اما با خودش فكر مي‌كند چاره‌اي نيست زياد طول نمي‌كشد. وقتي برمي‌گردد در كمال ناباوري متوجه مي‌شود ماشين نيست، در عرض كمتر از 15 دقيقه.. چند 100 متر جلوتر جرثقيل كشان كشان پژو را مي‌برد.....

به گزارش خوزنیوز به نقل از فارس، در سال‌هاي اخير با توجه به افزايش توليد خودرو از يك سو و از طرف ديگر معضلات و مشكلات حمل ونقل عمومي، تقاضا براي خريد خودرو به شدت افزايش يافته و از سوي ديگر به دليل كمبود پاركينگ‌هاي عمومي و عدم نظارت دقيق برآنها، تقاضا براي پارك حاشيه‌اي نيز بسيار زياد شده است. تا جايي كه در بعضي مناطق از جمله خيابان‌هاي مركزي شهر اهواز از همان ساعات ابتدايي روز جاي پارك مناسبي نمي‌توان يافت. گر چه در چند سال اخير تدابيري در مورد پارك‌هاي حاشيه‌اي انديشيده و در چارچوب طرح‌هايي مانند كارت پارك يا پاركبان، اجرا شد اما اين طرح در دو نوبت در كلان شهر اهواز به دليل عدم نظارت مناسب با موفقيت روبه‌رو نبود و اجراي آن متوقف شد. به جاي آن در هسته مركزي تعداد «تابلوهاي حمل با جرثقيل» در صورت پارك كردن افزايش يافته است.

*درآمدزايي يا تعديل ترافيك
هسته مركزي شهر اهواز كه هنوز هم مهم‌ترين مجتمع‌هاي پزشكي و تجاري را در خود جاي داده با خيابان‌هاي كم عرض و ترافيك سنگين در حال حاضر با بيشترين مشكل روبه‌روست. در دو سال اخير با اجراي پروژه قطارشهري و مسدود شدن خيابان نادري به عنوان يكي از شريان‌هاي ارتباطي اهواز، مشكلات ترافيكي اين محدوده بيشتر از گذشته شده است. از اين زمان تعداد تابلوهاي پارك ممنوع و حمل با جرثقيل نيز رو به افزايش گذاشته كه نارضايتي تعدادي از شهروندان را موجب شده است. به اعتقاد بسياري از آنها چون زيرساخت‌ها و پاركينگ‌هاي موجود در شهر كافي نيست، برخوردهاي سختگيرانه ناعادلانه شمرده مي‌شود.
يكي از شهروندان اهواز كه خودرويش توسط پليس به پاركينگ منتقل شده با اشاره به اينكه خيابان نادري محل تمركز مجتمع‌هاي پزشكي است، مي‌گويد: براي انتقال مادر بيمارم از مطب يكي از پزشكان، به ناچار خودروي خود را در يكي از خيابان‌هاي فرعي نادري پارك كرده بودم كه پس از بازگشت متوجه شدم آن را به پاركينگ منتقل كرده‌اند.
عليرضا سلمان‌پور با انتقاد از عملكرد شهرداري اهواز و پليس راهور مي‌افزايد: پارك كردن خودرو در اغلب خيابان‌هاي فرعي اطراف نادري به دليل مسدود شدن اين خيابان براي اجراي پروژه مترو ممنوع شده، اين در حاليست كه اين خيابان مركز مجتمع‌هاي پزشكي و تجاري است و شهروندان به دليل نامناسب بودن سيستم حمل و نقل عمومي ناچار به استفاده از خودروي شخصي مي‌شوند.
وي اظهار مي‌دارد: پاركينگ رفاه كه براي پارك خودروها در زمان مسدود بودن خيابان نادري در نظر گرفته شده نيز هميشه پر است و شهروندان چاره‌اي ندارند جز اينكه از محل‌هاي پارك ممنوع استفاده كنند.
سلمان‌پور معتقد است: به دليل كمبود پاركينگ به ويژه در مركز شهر پليس نبايد اين قوانين سختگيرانه را اعمال كند.
وي همچنين اخذ اين مبالغ را نوعي محل درآمد براي پليس و پيمانكاران جرثقيل‌ها، به جاي نهادينه كردن فرهنگ ترافيك مي‌داند و مي‌گويد: رانندگان علاوه بر جريمه توسط پليس، 25 هزار تومان نيز بابت حمل خودرو با جرثقيل و شبي 2 هزار تومان براي پاركينگ بايد بپردازند.
اين شهروند مي‌افزايد: علاوه بر خسارت‌هايي كه حين انتقال به خودرو وارد مي‌شود، خودرو تنها به صاحب سند تحويل داده مي‌شود و تا زمان تسويه حساب عدم خلافي اجازه ترخيص خودرو از پاركينگ داده نمي‌شود كه آن هم چند روز طول مي‌كشد.
وي اين شرايط را ناعادلانه مي‌داند چرا كه شهروندان در شرايطي قرار مي‌گيرند كه ناچار به تخلف و پارك خودروي خود در محل‌هاي غيرمجاز مي‌شوند و در صورت فراهم بودن شرايط قطعا اغلب شهروندان به قانون عمل مي‌كردند.

*پليس دست به دامان جرثقيل شد
سر و سامان دادن به معضلات ترافيكي، پليس را دست به دامان طرح‌ها و ابزارهاي مختلف كرده و يكي از اين ابزارها در حوزه شهري و رفع و رجوع مشكلات حوزه حمل و نقل «جرثقيل» است.
رئيس پليس راهنمايي و رانندگي خوزستان قانون حمل با جرثقيل را براي برطرف كردن سدمعبر به ويژه در قسمت‌هاي شلوغ شهر و هسته مركزي مي‌داند و مي‌گويد: اين قانون در خيابان‌هايي كه ظرفيت كمي دارند و با پارك كردن يك خودرو امكان عبور خودروهاي ديگر نيست؛ يا در خيابان‌هايي كه حجم ترافيك سنگين باشد اعمال مي‌شود.
مهران كرانيان با اشاره به اينكه اين قانون از طريق نصب تابلو به شهروندان ابلاغ قانوني مي‌شود، مي‌افزايد: اين قانون براي خودروهايي كه در اين اماكن متوقف شده باشند و راننده نيز حضور نداشته باشد اجرا مي‌شود، اما در صورتي كه مالك در هر كدام از مراحل حمل خودرو حاضر شود قانون اعمال نشده، فقط جريمه صادر مي‌شود.
وي اظهار مي‌دارد: اين مجازات در قانون قديم راهنمايي و رانندگي قيد اما در قانون جديد تاكيد بيشتري بر آن شده است؛ به طوري كه بر اساس ماده 12 قانون راهنمايي و رانندگي، وزارت راه و ترابري و شهرداري‌ها بنا به تشخيص و اعلام راهنمايي و رانندگي موظفند محل‌هايي را كه توقف وسايل نقليه در آنها به هر ميزان موجب بروز خطر و كاهش ظرفيت و انسداد راه مي‌شود با نصب علامت مخصوص مشخص كنند و در صورت توقف وسايل نقليه در اين قبيل محل‌ها و ترك آن يا امتناع راننده از حركت و همچنين توقف خودرو در پياده‌روها، مأموران مكلفند ضمن صدور قبض جريمه، براي انتقال وسيله نقليه اقدام كنند.
كرانيان مي‌گويد: در اهواز درصد خيابان‌هايي كه اين قانون در آنها اعمال مي‌شود، كم است و به جز در هسته مركزي شهر و چند نقطه در كيانپارس تابلوهاي حمل با جرثقيل نصب نشده‌اند.
وي خاطرنشان مي‌كند: طرح جايگزين در قالب طرح پاركبان مكانيزه در حال بررسي است كه در صورت اجراي آن، چند خيابان اصلي به صورت الكترونيكي به كارت پارك مجهز مي‌شوند و به اين ترتيب استفاده از خيابان‌ها مناسب و توزيع جاي پارك عادلانه مي‌شود.
به گفته وي، پيش از اين محل نصب تابلو در خيابان‌ها توسط شوراي شهر تعيين مي‌شد اما با ابلاغ قانون جديد اين امر توسط راهنمايي و رانندگي انجام مي‌گيرد.
عضو شوراي ترافيك خوزستان، در مورد ضرورت بازنگري در تابلوهاي راهنمايي سطح شهر مي‌گويد: اين امر به صورت مستمر توسط كارشناسان فرهنگ ترافيك و مهندسي راهور انجام مي‌شود و هر جا نياز باشد، تابلوها اضافه يا كم مي‌شوند.
وي با اشاره به اينكه نصب تابلوهاي راهنمايي بيشتر در سطح شهر تكليف شهروندان و پليس را روشن مي‌كند، وظيفه نصب تابلو را بر عهده شهرداري عنوان مي‌كند و مي‌افزايد: اما در حال حاضر در تمام نقاطي كه لازم است تابلو نصب نشده و پليس به ناچار بر اساس ضرورت‌ها و اولويت‌ها عمل مي‌كند و در هر جا كه ترافيك سنگين‌تر باشد تابلوها را كارمي‌گذارد.
كرانيان اين برداشت را كه قانون حمل با جرثقيل به نوعي درآمدزايي براي پليس تبديل شده، اشتباه مي‌خواند و توضيح مي‌دهد: افراد در نقش‌هاي اجتماعي مختلف قضاوت‌هاي متفاوتي دارند اما در فرهنگ ترافيك بايد واقعيت‌ها ديده و پذيرفته شود. به طور مثال وقتي يك راننده خودروي خود را در محل نامناسب پارك مي‌كند و موجب راه بندان مي‌شود، سايرين از پليس انتظار دارند با متخلف برخورد كند؛ اما اگر كسي حتي براي امري ضروري در محل نامناسب يا غيرمجاز پارك كند برخورد پليس و جريمه را ناعادلانه مي‌داند.
وي در مورد انتقاد شهروندان نسبت به ناامني جرثقيل‌ها تاكيد مي‌كند: پيش از اين جرثقيل‌ها قانونمند نبودند، اما در حال حاضر فقط دو شركت مجاز زيرنظر پليس با نشانه مشخص شركت خود فعاليت مي‌كنند كه اين جرثقيل‌ها با مركز پيام ارتباط دارند و بدون حضور پليس جرثقيل حق حمل خودرو را ندارد.
اين مقام مسئول با اشاره به جلساتي كه با سازمان بازرگاني به منظور يكپارچه‌سازي نرخ جرثقيل‌ها و تعيين نرخ مشخص برگزار شده، اظهار مي‌دارد: بر همين اساس پيشنهاد پليس براي نرخ دريافتي حمل با جرثقيل 20 هزار تومان و نرخ پيشنهادي صنف مربوطه بين 25 تا 30 هزار تومان است كه در آينده نزديك اين نرخ به ترتيبي مشخص مي‌شود تا حق كسي ضايع نشود.
وي مي‌افزايد: در گذشته جرثقيل‌ها بيمه نبودند و در صورت خسارت به خودروهاي حمل شده كارگران مجبور به پرداخت خسارت احتمالي به خودرو (كه بسيار هم گران است) بودند كه با پيگيري پليس جرثقيل‌ها هم بيمه شدند.
كرانيان به ماده11 قانون راهنمايي و رانندگي اشاره مي‌كند و مي‌گويد: هرگاه وسيله نقليه مطابق قانون به توقف‌گاه اعزام شود، ترخيص آن منوط به پرداخت همه جريمه‌ها و تسليم مفاصا حساب و ارائه اصل رسيد خودرو يا دستور مقام قضائي است و در صورت ظن قوي در عدم مالكيت، ارائه مدارك مثبته مالكيت ضروري است، بر همين اساس براي اينكه ترخيص خودروي شهروندان زودتر انجام شود، ستاد ترخيص در پليس راهور استان تشكيل شده كه صبح و بعدازظهر به شهروندان خدمات‌رساني مي‌كند.

*اجراي قوانين ضامن رفاه شهروندان
كارشناسان ترافيك بهترين جاي پارك را نزديك‌ترين محل به حمل و نقل عمومي مي‌دانند اين در حاليست كه از نظر مردم بهترين محل پارك نزديك‌ترين محل به مقصد آنهاست، زيرا كه به اعتقاد كارشناسان ترافيك به ويژه در خيابان‌هاي مركزي شهرها نبايد با وسيله نقليه شخصي تردد كرد، بلكه بايد خودروي شخصي در نزديكي محل حمل و نقل عمومي پارك و با وسايل عمومي به مركز شهر رفت و آمد شود.
دبيرشوراي ترافيك خوزستان با اشاره به اينكه در كشور ما برخلاف ساير كشورها براي استفاده از جاده‌ها ماليات اخذ نمي‌شود، مي‌گويد: اين مسئله نبايد باعث شود كه شهروندان براي انجام كوچك‌ترين كارها و براي تمام رفت و آمدهاي خود به مركز شهر از وسيله نقليه شخصي استفاده كنند، در حالي كه هم اكنون برخلاف اين روند در شهرها ديده مي‌شود كه موجب ترافيك سنگين در تعدادي از مناطق به ويژه در مركز شهر شده است.
رضا اسكندري حمل با جرثقيل را اعمال قانون براي كاهش ترافيك در نقاط بحراني مي‌داند و مي‌گويد: قانون حمل با جرثقيل در خيابان‌هاي كم عرض يا پرترافيك به ويژه در مركز شهر اهواز و نقاطي از جاده ساحلي ضروري است؛ چرا كه با توجه به شرايط آب و هوايي استان و گرما و گرد و غبار، همچنين محدود بودن ظرفيت خيابان‌ها، اختلال و روان نبودن ترافيك آستانه تحمل شهروندان را كاهش مي‌دهد و موجب بروز ناهنجاري‌هاي اجتماعي نيز مي‌شود.
وي مي‌گويد: درست است كه در بيش از 10 سال گذشته در زمينه احداث پاركينگ در اهواز كاري صورت نگرفته و اهواز با مشكل پاركينگ روبه‌روست، اما اين مسئله دليل نمي‌شود كه قوانين راهنمايي براي بهتر شدن وضعيت ترافيك و سامان دادن به آن به ويژه در هسته مركزي شهر استفاده نشود.
اسكندري با اشاره به اينكه مركز شهر هنوز مركز تجمع پزشكان و واحدهاي تجاري است كه موجب تشديد ترافيك در اين نقاط مي‌شود، تصريح مي‌كند: بيش از دو سال پيش اعلام كرديم كه پزشكان از مركز شهر خارج شوند و يك سال قبل از مسدود شدن خيابان نادري براي اجراي پروژه مترو نيز به واحدهاي تجاري و پزشكي اطلاع رساني شده، اما تقريبا هيچكدام براي خروج از اين محدوده اقدامي انجام ندادند.
وي تاييد مي‌كند كه شرايط ترافيكي در مركز شهر سخت است، اما معتقد است: براي داشتن مترو و استفاده از مزاياي حمل و نقل با قطارشهري ناچار به پذيرفتن مشكلات موجود بر سر راه احداث آن هستيم. در جايي مانند اهواز كه به دليل گرما و گرد و غبار امكان استفاده از اتوبوس براي همه شهروندان وجود ندارد، براي تردد به مركز شهر مي‌توان از تاكسي يا آژانس استفاده كرد.
دبير شوراي ترافيك استان تاكيد مي‌كند: با پذيرفتن شرايط و مشكلات موجود، پليس ناچار است بهترين راهكارها را براي كنترل ترافيك در مركز شهر انجام دهد و نمي‌تواند به دليل نبود پاركينگ كافي، اين محدوده را رها كند.

*رفتارهايي كه بايد فرهنگسازي شود
درست است كه پليس براي روان‌سازي و حل مشكل ترافيك ناچار به استفاده از ابزارهايي مانند حمل با جرثقيل است اما بايد پرسيد كه پليس راهنمايي و رانندگي با استفاده از اين طرح‌ها تا چه حد در تقويت فرهنگ حمل و نقل در حوزه شهري موفق بوده و توانسته رفتارهاي دور از قانون را كاهش دهد. آيا به راستي انجام اين عمل كه به اعتقاد شهروندان به غير از در آمدزايي براي راهنمايي و رانندگي، شهرداري، شركت‌هاي پيمانكاري كه مسئوليت جرثقيل ها را بر عهده دارند، پاركينگ‌ها و... چيزي در بر ندارد، در روند اصلاح تردد در داخل شهر موثر است و چگونه اداره راهنمايي و رانندگي مي‌خواهد با جرثقيل فرهنگ حمل و نقل را سامان‌دهي كند.
روانشناسان اما آثار مخرب اين نوع برخورد را موجب ايجاد رفتارهاي غيرمتعارف بعدي از جانب مردم مي‌دانند و معتقدند: بايد قبل از اينكه نيروي انتظامي، راهنمايي و رانندگي و به طور كلي ضابط قانون، اعمال قانون كند، بايد شهروندان را با قانون آشنا كرد و زمينه‌هاي بي‌قانوني همچون ايجاد فضاي پارك خودرو، مدل شهرسازي و بسياري موارد ديگر، اصلاح شود تا بتوان بدون ايجاد خسارت انضباط اجتماعي را فرهنگ‌سازي كرد. چرا كه اگر شرايط عمل به قانون براي شهروندان درست فراهم نشده باشد، برخوردهاي تند نمي تواند در دراز مدت اثر مطلوبي داشته باشد و در آينده ممكن است در جاي ديگري خود را نشان بدهد.

گزارش از نادره وائلي‌زاده