وقتي كودك دير زبان باز مي‌كند

یک کارشناس گفتاردرمانی گفت: ديرزباني يا در اصطلاح دیر زبان باز کردن به حالتي گفته مي‌شود كه کودک تا سن 3 سالگی نتواند به اندازه کودکان هم سن و سال خود صحبت کند؛ به عبارت دیگر، حالتي است كه دایره لغات کودک در 3 سالگي، در حدود 90 درصد کمتر از هم سن و سالان خود باشد.

پیمان زمانی اظهار داشت: عوامل متعددی در بروز دیر زبانی کودکان وجود دارد كه یکی از علل اصلی آن عقب ماندگی ذهنی است. این دليل، عاملی بسیار مهم بین عوامل دیگر دیرزبانی است که والدین باید قبل از 3 سالگی متوجه شوند که کودک دچار دیر زبانی است یا نه؟ و اگر کودک دچار کم‌رشدی مهارت‌های حرکتی، شناختی و هوشی باشد، بهتر است برای تست به پزشك مراجعه شود.

وی ادامه داد: کم‌شنوایی نيز مي‌تواند عامل ديگر در ديرزباني كودك باشد. گاه کودک از لحاظ ذهنی و هوشی در سطح خوبی است ولی به دلیل این‌که مشکلات شنوایی دارد و خانواده از کودک خود غافل بوده‌اند، کودک نمی‌تواند گفتار دیگران را به درستی گوش دهد و در نتيجه، دیرتر از حد معمول زبان باز می‌کند.

این کارشناس گفتاردرماني افزود: موارد دیگری نيز می‌تواند در دیر زبانی سهم داشته باشند ولی کمتر اتفاق مي‌افتند؛ صرع و تشنج موجب می‌شود فعالیت مغزی به یک باره تخلیه شود و در اين حالت، اطلاعات حافظه کودک خالی می‌شود، همچنين داروهایی که برای کنترل صرع و تشنج برای بیمار تجویز مي‌شود، فعالیت مغز را کاهش می‌دهند و در نتیجه، یادگیری كودك كاهش مي‌يابد و صحبت کردن کودک در این حالت به تاخیر می‌افتد.

زمانی گفت: مشکلات روانپزشكی و در عمده‌ترین نمونه، اوتیسم نيز از دلايل ديرزباني هستند. از علامت‌های اصلی وجود یک بیماری روانپزشکی در كودك، صحبت نکردن است؛ کودک در چند کلمه محدود باقی می‌ماند و به صورت مرتب همان چند كلمه را تکرار می‌کند.

وی بیان کرد: اگر عوامل پزشکی را جداگانه مطالعه کنیم در واقع هیچ علت مشخصی برای دیر زبانی پیدا نمی‌شود و تنها یک حالت شایع است.

این کارشناس گفتاردرمانی درباره تفاوت دیر زبانی و لکنت زبان توضیح داد: لکنت زبان، طیف دیگری از اختلالات صحبت کردن است. در اختلال لکنت زبان کودک صحبت می‌کند ولی نمی‌تواند کلمات را به درستی بیان کند. کلمات را تکرار می‌کند، روی کلمات گیر می‌کند یا بعضی از کلمات را با فشار آوردن و با تلاش زیاد بیان می‌كند.

زمانی درباره علت ديرزباني در كودكان عنوان کرد: مشکلاتی که در زمان بارداری به وجود می‌آیند مانند مسمومیت دوران بارداری، دیابت، فشار خون مادر، ضربه‌هايي که به شكم مادر باردار وارد می‌شوند يا کمبود اکسیژن در هنگام زايمان روی سیستم مغزی کودک اثر مستقیم می‌گذارد و براي كنترل اين آثار، باید به پزشک متخصص مراجعه شود.

وی با بیان این‌که قطعی نیست که دیرزبانی جنبه ارثی دارد یا نه، گفت: معمولا و به طور طبیعی، پسرها نسبت به دخترها كمي دیرتر شروع به حرف زدن می‌کنند و در واقع، در ديرزباني روابط ژنتیکی کمتر مشاهده شده است.

این کارشناس گفتاردرمانی یادآور شد: والدین هنگامی که مشاهده کنند کودکشان نسبت به هم سن و سالان خود کمتر صحبت می‌کند و دایره لغات کمتري دارد، بهتر است به پزشک مراجعه کنند.

زمانی بیان کرد: والدین باید با کودکان دیر زبان خود بازی‌های کلامی داشته باشند و از شعرخوانی‌های ساده استفاده كنند، فرصت صحبت کردن به کودک بدهند، در هنگام صحبت کردن کودک به او نگاه و توجه کنند، قصه‌هاي كوتاه و ساده براي كودك تعريف كرده و در هنگام حرف زدن او را مجبور به تكرار یک کلمه نکنند زيرا در این حالت، کودک دچار هیجان و فشار خواهد شد.

وی با بیان این‌که براي پيشگيري از ديرزباني، والدین بايد با کودکان خود صحبت و بازی کنند، تصريح كرد: ممکن است دليل دیر زبانی، هيچ‌كدام از عوامل عقب‌ماندگي نباشد. گاه كودكان والدين شاغل نيز دچار ديرزباني مي‌شوند كه در اين حالت والدين بايد بيشتر به كودكان خود توجه كرده و كودك را از شنيدن و گفتن محروم نكنند.