سد گتوند، زمین های حاصلخیز پایین دست را به شوره زار تبدیل می کند

خوزنیوز: این روزها که همه سرگرم تحولات سیاست خارجی دولت درآن سوی مرزها و عزل و نصب های داخلی هستند و درپاره ای از مواقع تنش های "جناحی" نیز درگوشه و کنار پایتخت چاشنی افکار روزمره مسئولین و به تبع آن رسانه های جمعی می گردد، کشاورزان پائین دست سد گتوند،نه تنها افکارشان بلکه بند بند وجودشان درگیرفاجعه ای بزرگ بنام شوری آب رودخانه کارون است.

«رگه های نمکـ»،«کوه نمکی»،«تخریب زمین های پائین دست سدگتوند»،«چالش های زیست محیطی»،«زمین های شوره زار»،«کاهش شدید تن درهکتار محصولات کشاورزی»و... اینها همه واژه های هستند که طی این چند سال ازآغاز عملیات احداث سد گتوند تا افتتاح وآبگیری این هیولای نمکی در شمال استان خوزستان بارها و بارها از طرق مختلف به ویژه کارشناسان، منتقدان و رسانه ها به گوش تان خورده است، ولی تا به امروز عملا" هیچ اقدام مثبتی در این خصوص صورت نگرفته است و به نظر می رسد در بیشتر مواقع دست اندرکاران و متولیان امر از کنار آن همه گزارش، هشدار و مستندات ارائه شده توسط دلسوزان بخش کشاورزی، محیط زیست و سازمان بازرسی کل کشور  می گذرند در صورتی که کشاورزی خوزستان به طور جدی در حال نابودی است .

رئیس شورای بخش عقیلی از توابع بخش گتوند در همین خصوص در گفت و گو با خبرنگار خوزنیوز اظهار داشت: در حال حاضر افزون بر 15هزار هکتار از اصلی ترین اراضی حاصل خیز دشت عقیلی که بعضی از محصولات آن نظیر کنجد و پنبه شهرت کشوری داشته اند به علت شوری آب ناشی از کوه نمکی دریاچه سد گتوند رو به نیستی و نابودی است و زندگی و آینده جمعیت 30هزار نفری ساکنان دو شهر و بیست روستای این منطقه در مدخل خروجی آب این سد را با مخاطره و بحران روبرو کرده است.

ستار منجزی در ادامه خاطر نشان کرد : محصولاتی از قبیل گندم ،جو، ذرت،کنجد،کلزا،پنبه و حبوبات به شدت با کاهش تن در هکتار تولید مواجه هستند از طرفی محصولات دیگرمانند هندوانه، خربزه، گوجه فرنگی، فلفل، سیب زمینی، سیر، پیاز، هویج، بادمجان، کدو، شلغم، انواع کلم و سبزیجات در معرض خشکی و یا افت شدید تولید مواجه شده و باغات مرکبات مانند لیمو ترش، لیموشیرین، پرتغال ،نارنج، انار، زردآلو و حتی درختان وحشی مانند کنار«سدر»نیز به علت شوری آب رودخانه دچار آسیبهای جدی و بعضاٌ غیر قابل جبران شده اند و همین امر ساکنان منطقه را که عمدتاٌ کشاورز و تنها منبع درآمدشان از طریق کشت محصولات کشاورزی تأمین می گردد را با چالش جدی و سردرگمی مواجه کرده است .

رئیس شورای بخش عقیلی در ادامه افزود: از دیگر مشکلات شوری آب کارون، شور شدن منابع آب های زیر زمینی از جمله چاه های روستایی خانگی و چاه های عمیق کشاورزی است که آب شرب اهالی نیز از همین طریق تأمین می گردد و در حال حاضر مردم این روستاها علاوه بر از دست دادن مشاغل و دارایی هایشان از جهت آب آشامیدنی نیز در مضیقه هستند .

وی ضمن انتقاد از مسئولین به ویژه وزارت نیرو، خواستار رسیدگی جدی و حل مشکلات  و نیز پرداخت غرامت به کشاورزان این بخش شد .

این ها بخش کوچکی از معضل سد گتوند است که پس از آبگیری،کارون بزرگ را شور و بیمار نموده است و علاوه بر زمینهای بخش عقیلی. کلیه زمینها ی کشاورزی پایین دست این رودخانه را که صدها هکتار تخمین زده می شود  تبدیل به شوره زار و عملا به بیابان بی آب و علف با میلیاردها ریال خسارت مواجه خواهد کرد و زندگی اصلی ترین و اصیل ترین قشر جامعه یعنی کشاورزان که خدمات زیادی را به انقلاب،نظام و کشور ارائه داده اند با ابهام و مخاطرات روز افزونی مواجه خواهد کرد.

باید مسئولیت اشتباهمان را بپذیریم و درصدد توجیه نباشیم ، قبول کنیم که اجرای سد گتوند ، طرحی ناکارآمد و اشتباه است و اگر به جای پیدا کردن راه حل به دنبال پاک کردن صورت مسئله باشیم نه تنها ره به جایی نخواهیم برد بلکه اوضاع را از این که هست پیچیده تر و بحرانی تر خواهیم کرد وناآگاهانه گره ای را که امروز به دستمان باز می شود به دندان نسپاریم . ابن سینا فیلسوف و دانشمند کشورمان می گوید :"اگر برای یک اشتباه هزار دلیل بیاوریم در واقع هزار ویک اشتباه از ما سرزده است ".

و همین گفته حکیمانه مصداق سیاست های بعضی از طراحان و مجریان این سازه عظیم است که علی رغم هشدارهای جدی کارشناسان صنایع آب،خاک،کشاورزی و گزارشات مکرر سازمان بازرسی کل کشور مبنی بر شوری آب رودخانه کارون به علت ساخت سد گتوند ،به جای پذیرش موضوع به توجیه طرح پرداختند و امروز آمد بر سر کشاورز خوزستانی«زانچه که می ترسیدند» و شک نکنیم که آثار مخرب شوری آب ،دیر یا زود کل خوزستان را تحت تأثیر منفی خود خواهد گذاشت و نسل های آتی را نیزقطعاٌ  گرفتار خواهد کرد .

کشاورزان از اصلی ترین تولیدکنندگان جامعه به شمار می آیند و باید کاستن دغدغه های ذهنی و فکری آنان و توجه بیشتر به این قشر مولد که سبب آبادانی کشور است و عملا با تلاش و زحمات فراوان خود نیاز به واردات بخش عمده ای از محصولات کشاورزی را منتفی می کنند دراولویت اول مسئولان باشد تا کشاورزتوانای خوزستانی به جای اندیشیدن به مشکلات و پرداختن به حاشیه به متن کار که همانا کاشت،داشـت و برداشت محصولات کشاورزی است برگردد تا باآسودگی خیال درجهت اصلاح امور کشاورزی سنتی با استفاده از فن آوری مدرن خودرا به روز کند و کشور را از شر وابستگی در حوزه خود برهاند. چرا که رونق بخش کشاورزی سبب رونق چشم گیر اقتصادی کشور است وآحاد جامعه از مواهب آن سود خواند برد و عکس آن نیز می تواند فاجعه بارو مخرب، در تمام زمینه ها حتی امنیت ملی باشد،امروز شوری شاهرگ حیاتی استان کام نیشکر کاران را نیز تلخ کرده است گیاه بلند قامت نیشکر به شوری آب شدیدا واکنش نشان می دهد و این صنعت عظیم که بواسطه گسترش فراوان  و اهمیت استراتژیک آ ن درخوزستان بعد ازذخائرعظیم نفت و گازدر جایگاه ممتازی قرار دارد نیز در معرض نیستی و نابودی است و اگر روند بیمارگونه کارون ادامه یابد باید منتظر رکود در این صنعت و صنایع جانبی آن مانند کارخانه تولید الکل،کاغذ سازی، فورفورال،خوراک دام، نئوپان و...باشیم که درصورت چنین اتفاق نامیمونی امنیت شغلی صدها کارگربه صورت مستقیم و غیر مستقیم به خطر خواهد افتاد.

مردم خوزستان بویژه کشاورزان ، فعالان اقتصادی ودوستداران محیط زیست چشم انتظار اقدامات استاندار توانا و مقتدردولت تدبیر و امید هستند تا با ایجاد راهکاری مناسب ازبروز فاجعه جلوگیری شود و آرامش و آسایش را به کشاورزان تهیدست هدیه نماید و مطمئن باشد خوزستانی های خونگرم خاصه جوانان پر شور ونشاط وآحاد مردم استان باحمایت خود او را در این راه تنها نخواهند گذشت.

 بد نیست بدانید سد گتوند علیا از بزرگترین سدهای ایران بر روی رودخانه کارون در شمالی ترین نقطه استان خوزستان است که در سالهای پایانی دولت دهم علی رغم هشدارهای فراوان کارشناسان افتتاح و مخزن آبی آن پس از مخزن سد کرخه دومین مخزن بزرگ آب در ایران است که بدلیل مجاورت معادن نمک در حوزه آبگیری آن ،موجودی آب پرآب ترین رودخانه کشور را شور نموده است.

گزارش/ جهانگیر ترکستانی