شوراهای اسلامی شهر و آفت های سیاست زدگی

خوزنیوز/ نوید قائدی: بر اساس تعريف ماده يك فصل يك (تشكيلات) قانون تشكيلات، وظايف و انتخابات شوراهای اسلامی شهرهاي كشور شوراها به منظور پيشبرد سريع برنامه‌های اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، بهداشتی، فرهنگی، آموزشی، پرورشی و ساير امور رفاهی از طريق همكاری مردم و نظارت بر امور روستا، بخش، شهر و شهرك، شوراهايی به نام شورای اسلامی روستا، بخش، شهر و شهرك بر اساس مقررات اين قانون تشكيل می‌شوند،لذا تعريف بسيار گويا و شفاف است و اولين نكته اي كه بايد مد نظر منتخبين باشد اين است كه شورا محلي براي انواع فعاليت هاي سياسي و گرايش به طيف هاي مختلف جناهي و گروهي نيست،متاسفانه چند سالي است ديده مي شود برخي از نمايندگان محترم مجلس،مسئولين بالادست استاني و حتي فرمانداران عليرغم وظايف خطيري كه قانونگذار براي آنها در سطح منطقه اي و ملي برايشان تعريف نموده در موسم انتخابات شوراها دست به كار شده و با تهيه ليست هاي انتخاباتي از نفوذ منطقه اي و رابطه اي خود استفاده كرده و در پي ورود اعضاي ليست مورد حمايت خود به شورا مي شوند و البته تعدادي از اين افراد و گروها موفق هم مي شوند و پا را فراتر گذاشته در انتخاب و معرفي شهرداران و عوامل زير مجموعه و حتي عملكرد و نظارت شورائيان نقش فعالي دارند كه اين حركت علاوه بر تضعيف فعاليت هاي شورايي بدليل اينكه منافع فرد يا گروه خاصي مد نظر است استقلال شورا هم زير سوال مي رود و گاهاً ديده مي شود چنين شوراهايي عملكرد موفقي ندارند و بعد از گذشت مدت زماني با عدم استقابل توده هاي مردم مواجه خواهند شد،همگان مي دانند در عصر تكنولوژي ارتباطات و وجود دهها سيستم صوتي و تصويري و ضبط و پخش ،صدا و تصويرهاي موثق و مستندي در اين زمينه رد و بدل مي شود كه گرچه كار خلاف اصول اخلاقي است ولي جزئي از واقعيت دنياي امروز شده و حتي شاهد اين بوديم كه رئيس جمهور پيشين كشور در مجلس نمايندگان چنين عملي را انجام و مدركي مبني بر فعاليت برادر رياست مجلس ارائه دادند، لذا بايد در اين زمينه بر اساس آميزه هاي ديني و اخلاق اسلامي هشيار و عقلاني عمل نمود.

فعاليت شورا ها را به بطور اختصار مي توان در سه حوزه برنامه ريزي ،نظارت بر مسائل فرهنگي- اجتماعي، امور عمراني و حوزه اقتصاد شهري خلاصه نمود.البته منظور از حوزه اقصادي ورود به فعاليت در عرصه هاي اقتصادي نيست بلكه برنامه ريزي جهت رشد اقتصاد شهر و انجام پرورژه هاي مشاركتي در حيطه امور شهرداري ها خلاصه نمود زيرا بدليل كمبود منابع مالي شهرداري ها جهت اجراي پروژه هاي عمران و رفاه شهري چاره اي جزء ورود سرمايه گذاران و پيشبرد كارها با مشاركت اين بخش نيست كه اتفاقاً اين موضوع در شهر اهواز و بسياري از شهرهاي استان مهجور مانده و طي سال هاي گذشته بدلايل گوناگون امكان ورود بخش خصوصي و سرمايه گذاري در حيطه فعاليت هاي شهري بطور مطلوب ميسر نبوده است ، بايد با انجام كارهاي كارشناسي و داشتن برنامه هاي كوتاه مدت و بلند مدت و ايجاد جذبه مناسب اين بخش را تشويق و ترغيب نمود تا ورود جدي نمايد و نهاد شورا و شهرداري بيشتر بر امور نظارتي و بستر سازي تكيه داشته باشند و از تصديگري خارج و بيشتر بر اداره امور و فرآيند ها با همكاريهاي مشاركتي اين بخش ها تكيه داشته باشند، مثالهاي زيادي مي توان ذكر نمود مانند پروژه بزرگ تفریحي و تجاري خليج فارس شيراز،سيتي سنتر بزرگ سپاهان شهر اصفهان، دهها پارك و مجموعه تفريحي شهر تهران، پاركينگ هاي مختلف شهر مشهد،جزاير كيش و قشم ،پروژه هاي شهرهايي مانند تبريز و اروميه و .....

نكته مهم ديگر اينكه ريشه بسياري از مشكلات شهرهاي استان خوزستان خصوصاً كلانشهر اهواز مسائل اجتماعي و فرهنگي عامه مردم و وظايف شهروندي است شوراها بايد در اين خصوص با صاحب نظران، انديمشندان، سازمان و نهادهاي اجتماعي كه در اين موضوع تبحر دارند وارد مذاكره شده و جهت ارتقاء اين موضوع مهم فعاليت هاي وافري نمايد، ريشه و اساس انجام بسياري از فعاليت هاي عمراني و اقتصاد شهري همين موضوعات اجتماعي - فرهنگي و لزوم بستر سازي عمومي مناسب در اين زمينه هاست،بطور مثال در كلانشهر اهواز در زمينه حفظ و نگهداري فضاههاي سبز ،مبلمان ،ايستگاههاي اتوبوس،روشنايي معابر،دست فروشان و مشاغل مزاحم،نگهداري سيستم حمل و نقل عمومي ،نظافت شهري و صدها مورد ديگر اشكلات زيادي ديده مي شود كه بايد با برنامه ريزي جهت رفع و ارتقاء فرهنگ مناسب آن اقدام نمود،شايد اين موضوعات بي اهميت جلوه نمايند ولي در نگاه كلان هزينه هاي بالايي در مديريت شهري تحميل مي نمايند، فرض شود تمامي اهالي يك خيابان با تعهدي كه در آنان است به نگهداري فضاي سبز مقابل منزل، نظافت محل خود اهتمام ويژه داشته باشند آيا تاثير آن در نهايت كم خواهد بود؟ اگر اكثر شهروندان يك شهر يه اين سمت گرايش داشته باشند چطور؟ آيا در ارتقاء حفظ و نگهداري فضاي سبز و نظافت شهر موثر نيست، اگر شهروندان يك شهر پيگير مطالبات شهروندي خود باشند آيا سيستم شهرداي هاي پوياتري حاكم نخواهد بود كه به وظايف خود بنحود مطلوبي عمل نمايند و از تنبلي و سستي خارج شوند؟ و سوالات و برنامه هاي زياد ديگري كه مي توان ذكر نمود.

در خصوص ارتباط مردم محلات مختلف شهر با نهاد شورا و پيگيري مطالبات مردمي و ديگر فعاليت هاي بخشي كه شايد اصلي ترين وظيفه نهاد شورا مي باشد لزوم اجراي طرح شوراياري محلات كه در ديگر شهرهاي كشور اجرايي شده ضروري و پيشنهاد مي گردد كه بتوانند بعنوان بازو و اهرمي جهت همكاري و ارتباط مردم با شورائيان عمل نموده و تاثير بسياري خواهند داشت، مي توان از شهر هاي ديگر كه در اين خصوص موفق عمل نموده اند براي شروع كار الگو برداري نمود، همچنين تشكيل و راه اندازي نهاد تحقيق و پژوهش شورا، مركز آرشيو مدارك و اسناد كه مجددا در ديگر شهر ها راه اندازي شده و كاملاً موفقيت آميز بوده اشاره كرد كه توانسته در تصميم گيريهاي مهم با دادن مشاوره و بررسي طرح ها و لوايح در حوزه هاي مختلف امور شهري و پر بار نمودن تصميم هاي كميسيون ها و مصوبات مفيد و موثر واقع شود اشاره نمود.

به عنوان مثال اگر بخواهيم چند مصداق كوچك در شهرهاي استان خوزستان و كلانشهر اهواز ذكر كنيم مي توان گفت مسائل و بن بست هاي زيادي در حوزه هاي گوناگون مديريت شهري و برنامه ريزي هاي لازم وجود دارد كه براي پويايي و رشد شهرها نياز است با تدوين برنامه هاي گوناگون موضوعات پيگيري و عملياتي شوند،از جملع رسيدگي به كاربري زمين هاي مرغوب شهري كه بصورت كاربري هاي غير مفيد رها شده و شايد بدليل در اختيار گرفتن نهادهاي خدماتي غير ضرور بكارگيري شده اند و هم اكنون در مراكز و نقاط مرغوب بسياري از شهر واقع شده اند و با احياء و بكارگيري مشاركتي آنها مي توان چهره شهرها را دگرگون نمود.رسيدگي به مشاغل و صنوف مزاحم در شهرها مانند بسياري از مشاغل كه سالها در بسياري از شهرهاي استان معوق مانده است، بايد به سمت و سوي ايجاد بازار هاي متمركز و تخصصي حركت نمود كه البته در محلات مختلف توزيع متناسبي داشته باشند و مردم شهر مجبور نباشند جهت خريد اقلام مورد نياز خود به مركز شهر يا يك محله خاص ديگري رجوع نمايند كه نتيجه آن ترافيك و ترددهاي غير ضرور است يا مراكز درماني و مطب هاي پزشكان كه در چند محله شهر خلاصه شوند و بعضي محلات تهي باشند و آن محله در واقع فقط خوابگاه شهري باشد مانند محلاتي مانند مناطق بزرگ پرديس يك و دو و كوي آقاجاري در شهر اهواز.

خلاقيت در اجراي پروژه هاي عمران شهري مانند پل ها ، معابر و المانهاي شهري بسيار مهم و ضرور است و لزوم منظور نمودن معماري هاي خاص و ويژه و زيباسازي جزء لاينفك پروژه هاي شهري شده كه متاسفانه در شهرهاي استان خوزستان وكلانشهر اهواز به كمرنگي مشاهده مي شود، بطور مثال در اجراي پل هاي عابرپياده هنوز ار لوله هاي زمخت و بي تركيبي استفاده مي شود كه تناسبي با روح و لطافت ضريف شهر ندارند،يا بكارگيري نمادين تركيب خاص معماري هاي خاص در محلات مختلف شهر كه همه ملزم به رعايت آن باشند و در نهايت تركيبي همگن را شاهد باشيم، در بسياري در شهرهاي دنيا به اين جهت حركت هاي مي شود كه محلاتي بعنوان شاخص انتخاب و تركيب معماري ويژه اي پياده مي شود و در نهايت بعد از مدتي نماد آن شهر مي گردد، در شهر زيباي بيروت، محله جديد التاسيس پاريس كوچك را مشاهده مي نماييد كه هنگام عبور از اين محل گويا در سرزمين ديگري وارد شده ايد و واقعا زيبا و رمانتيك است.

در نهايت اجراي پروژه هاي با كيفيت و ماندگار با استفاده از مصالح مناسب و با دوام كه سال ها بتوانند جوابگوي نياز شهروندان باشند بسيار مهم و ضروري است، بطور مثال كافي است نگاهي به موزاييك هاي جديد بكار رفته در پياده روهاي خيابان آزادگان و شريعتي و هسته مركزي شهر اهوار بي اندازيد كه با گذشت مدت زمان كمتر از يك سوال بسياري از آنها دچار شكستكي شده اند و پيش بيني نماييد تا چندين سال آينده با اين حجم تردد در پياده چه بلايي بر سر آنها خواهد رفت ولي در عوض در بخش هايي از پياده روهاي جاده هاي ساحلي واقعاً از سنگفرش هاي مناسب،زيبا و با دوامي استفاده شده،ايراد كار اين است كه كار همگن و يكنواخت نيست و تنوع در جاده هاي ساحلي بسيار زياد است و اگر طي سال هاي آتي كه نياز به ترميم و مرمت خواهد بود براحتي امكان بازسازي و همگن سازي و تهيه اين همه طرح متنوع نيست در عوض در كشور اروپايي در معابر و پياده روهاي محلات قديمي شهر كه شايد بالغ بر بالاي 30 سال هم قدمت دارند از سنگفرش هاي ثابت و يكنواختي استفاده شده كه هنوز در حال استفاده بوده و حتي با همان طرح و فرمت مرمت مي شوند ولي در شهرهاي ما طي چنديد سال بارهاي بار تعويض و مرمت با طرح هاي ديگر و ناهمگن را داشته ايم.