معاون فني مركز بهداشت خوزستان گفت: در سال 83 طرحي به نام غربالگري فشار خون بالا در روستاها اجرا شده و هر 3 سال يك بار اجرا ميشود. در حال حاضر 24 هزار بيمار فشار خوني در روستاها شناسايي شده و در حال درمان هستند ولي اين طرح بسيج ملي است و براي همه مردم شهر و روستا انجام ميشود.
دكتر پژمان بختيارينيا در نشست خبري به مناسبت "هفته بسيج ملي، ارتقا سلامت ايرانيان" كه صبح امروز (سهشنبه، 10 ارديبهشتماه) برگزار شد، اظهاركرد: عنوان طرحي كه قرار است از 14 تا 19 ارديبهشت اجرا شود "بسيج ملي، ارتقا سلامت ايرانيان، فرهنگسازي و پيشگيري و كنترل بيماريهاي غيرواگير" است. بخشي از اين ارتقا سلامت با سنجش فشار خون و تناسب بدني است كه هفته آينده برگزار ميشود.
وي افزود: در دهههاي گذشته، عمده معضلات بهداشتي كشورها و جوامع، بيماريهاي واگير بود. تلاشهاي انجام شده، كشف واكسنها و برنامههاي ايمنسازي گسترده و كشف آنتيبيوتيكها موجب شد بيماريهاي عفوني به ميزان قابل توجهي كاهش يابد. به اين ترتيب بيماريها غيرواگير خود را نشان دادند.
بختيارينيا تصريحكرد: با ماشيني شدن زندگي، سبك زندگي تغيير كرد و بسياري از اعمال خوب و تفريحات سالم از بين رفت و موجب شد كه دچار مسائلي شويم كه بروز بيشتر بيماريهاي غيرواگير را دامن ميزنند و ميزان اضافه وزن و چاقي در كشور ما نيز مانند ديگر نقاط جهان افزايش يافت.
معاون فني مركز بهداشت استان گفت: براي كنترل بيماريهاي غيرواگير بايد فرهنگسازي و حساسسازي ايجاد شود و از فرجههاي زماني مانند اين هفته بايد استفاده كرد. موضوع و شعار بهداشت جهاني امسال نيز جدي گرفتن فشار خون است. در اين هفته قد و وزن افراد 30 ساله و بالاتر اندازهگيري ميشود. جرقه اين طرح توسط نظام پرستاري زده شد و سپس در نهاد رياست جمهوري به اين نتيجه رسيدند كه ستاد اجرايي هر استان با رياست معاونت بهداشتي هر استان تشكيل شود. البته ارگانهاي ديگري نيز حضور دارند.
وي افزود: هدف اين طرح شناسايي موارد فشار خون بالا و افراد دچار اضافه وزن و چاق است. اين طرح توسط دانشجويان پرستاري و مامايي، پرستاران شاغل يا بازنشسته داوطلب و نيروهاي شاغل در بهداشت شهرستان اجرا ميشود.
بختيارينيا گفت: در دنيا در سال 2000، 13 درصد مرگها ناشي از فشار خون بود. در سال 2005 حدود يك ميليارد نفر از جمعيت جهان به فشار خون بالا مبتلا شدند و در همان سال 4 ميليون نفر در نتيجه سيستم فشار خون بالا فوت شدند. سازمان جهاني بهداشت پيشبيني ميكند تا سال 2025 يك ميليارد به يك و نيم ميليارد نفر برسد. 69 درصد از بيماري مغزي و 49 درصد از بيماري قلبي، ناشي از فشار خون بالاست.
معاون فني مركز بهداشت استان عنوانكرد: در سال 88 بررسياي صورت گرفت. در آن سال 16 درصد افراد 15 تا 64 ساله ايراني مبتلا به فشارخون بالا بودند و در همان سال در استان خوزستان، 17 درصد بوده است.
بختيارينيا بيانكرد: افراد در محلهاي تعيين شده مراجعه ميكنند و پرسشنامهاي را پر ميكنند. اگر فرد با شاخصهاي تعيينشده در معرض فشارخون باشد، آموزشهايي داده ميشود. افرادي كه به فشار خون مشكوك هستند، به پزشك ارجاع داده ميشوند تا اگر لازم بود اقدامات درماني براي آنها انجام شود. در اين طرح، غربالگري انجام ميشود و با يك بار اندازهگيري فشار خون نميتوان گفت كه فردي به بيماري مبتلاست.
معاون فني مركز بهداشت استان گفت: پيشگيري انواع مختلفي دارد؛ پيشگيري اوليه مربوط به جلوگيري از بروز بيماري است و در پيشگيري ثانويه، فرد به بيماري مبتلا شده و از پيشرفت بيماري جلوگيري ميشود. در پيشگيري نوع سوم، بيماري مزمن ايجاد شده و از عوارض آن جلوگيري ميشود. هر چه سطح پيشگيري بالاتر باشد، هزينه نيز افزايش مييابد. در اين طرح، پيشگيري سطح يك و دو انجام ميشود.
وي ادامهداد: اماكن مورد مراجعه در شهرستانها تعيين ميشوند ولي به كليه واحدهاي بهداشتي سطح استان نيز ميتوانند، مراجعه كنند. متولدان قبل از يكم فروردين 1362 بايد مراجعه كنند. افراد بايد كارت ملي همراه داشته باشند زيرا نياز است شماره ملي يادداشت شود تا اطلاعات به غلط وارد سامانه نشود. اين اطلاعات جزئي از پرونده الكترونيك سلامت ميشود.
بختيارينيا خاطرنشانكرد: در تيمهاي بهداشتي، هم نيروي مرد و هم زن ميباشد و نيروي همجنس كارها را انجام ميدهند. افراد مراجعهكننده لباس با آستين تنگ نپوشند، حداقل نيم ساعت پيش از اندازهگيري، چاي، قهوه يا الكل يا دخانيات استفاده نكرده باشند، فعاليت شديد بدني نداشته و با مثانه خالي مراجعه كنند و همچنين ناشتا نباشند.
معاون فني مركز بهداشت استان در ادامه گفت: چاقي عامل چندين بيماري است و موجب فشار خون بالا نيز ميشود و به همين دليل اين دو مورد را با هم ميسنجند. ميزان طبيعي فشار خون بايد زير 140 به 90 ميليمتر جيوه باشد. فشار خون 120 به 80 جزو جمعيت نرمال است و هر فرد با اين ميزان فشارخون بايد 3 سال يك بار در اين طرح، غربالگري شود و مشكلي ندارد. اگر فشار خون فردي از اين ميزان بالاتر باشد بايد سالانه مراجعه كند. اگر فشار خون بيش از 140 به 90 باشد، اين افراد به پزشك ارجاع داده ميشوند.
وي با بيان اينكه شايعترين علامت فشار خون، بيعلامت بودن آن است، گفت: اين بيماري قاتل خاموش است و عواملي كه موجب افزايش آن ميشوند شامل افزايش سن، نژاد سياه، سابقه خانوادگي، عدم فعاليت فيزيكي، استعمال دخانيات، نمك زياد، مصرف الكل، كمبود پتاسيم و استرس است.
بختيارينيا گفت: براي كاهش فشار خون بايد غذاي سالم استفاده شود. غذاي سالم غذايي است كه در منزل تهيه شود. نمك كم استفاده شود و از چربيهاي اشباع شده مانند كره و روغن جامد استفاده نشود. همچنين بايد كشمش، زردآلو، موز، طالبي، پرتقال و گوجهفرنگي براي افزايش پتاسيم استفاده كنيم. روزانه 30 دقيقه فعاليت متوسط داشته باشيم. بايد استرس مديريت شود و فشار خون نيز به صورت دورهاي اندازهگيري شود.
معاون فني مركز بهداشت استان عنوانكرد: بيمار فشار خوني در صورتي كه دارو مصرف ميكند و فشار خونش كاهش مييابد، بايد دارويش را هميشه مصرف كند.
فريبا عاليپور، كارشناس بيماريهاي غيرواگير مركز بهداشت استان نيز گفت: تعداد افراد مورد سنجش در مناطق شهري 803 هزار و 144 نفر و در روستا 260 هزار و 168 نفر ميباشند.