بالا و پايين فشار خون

شاید اگر مادر من هم فشار خونش بالا نبود من هم فکر می‌کردم که چرا سازمان جهانی بهداشت، شعار امسال خود را اينچنين انتخاب کرده است: "فشار خون را جدی بگیریم". شاید اگر تصور رگ‌های مادرم نبود، که معلوم نیست خون تا چه حدی باید بر دیواره‌هایشان فشار بياورد تا عبور کند؛ اصلا برایم اهمیتی نداشت بدانم فشار خون چیست.
 
فشار خون همان چیزی است که مادرم به خاطرش همیشه تریامترن و آتنولول و این جور داروها را می‌خورد و او را وادار می‌کند خیلی از غذاهایی که دوست دارد؛ نخورد. روزی چند بار شربت آبلیموی ترش‌ ترش سربکشد و وقتی ناراحت است، صورتش را برافروخته می‌کند و می‌گویند گاهی عددش تا 25 روی 14 هم می‌رسد.
فشار خون بالا همان چیزی است که مادرم به خاطرش قلبش گرفت و برای چند ثانیه نفسش بیرون نیامد، سکته کرد و همه را چند روز راهی بیمارستان کرد و خانه هیچ رنگ و بویی نداشت.  
بيماري فشار خون همه اينها هست و باز می‌توان از آن گفت. خونی که در رگ همه ما وجود دارد باید بر دیواره رگ‌ها فشار وارد کند تا خون‌رسانی به تمام بدن انجام شود ولی گاهی این فشار بیشتر از حد مجاز است و آن‌جا است که موضوع فشار خون مهم می‌شود؛ در حدی که سازمان جهانی بهداشت نیز آن را به همه چهانيان خاطرنشان می‌کند.
به گزارش خبرنگار اجتماعي خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) -منطقه خوزستان- شاید باور كردني نباشد که در دنیای اطراف چه تعداد انسان مبتلا به پرفشاری خون وجود دارد. سازمان بهداشت جهانی در سال 2011 میزان مرگ ناشی از فشار خون بالا در ایرانی‌ها را 33.44 در یک‌صد هزار نفر جمعیت اعلام کرد و رتبه 67 دنیا را برای ایران ثبت کرد.
1.5میلیارد نفر در جهان مبتلا به فشار خون هستند و سالانه حدود 7 ميليون نفر به علت بيماري فشارخون جان خود را از دست مي‌دهند.
با افزایش سن، احتمال ابتلا به پرفشاری خون افزایش می‌یابد. در میان بزرگسالان از هر 4 نفر، یک نفر فشار خون بالا دارد. دوسوم افراد بالای 65 سال دارای فشار خون بالا هستند و با اين حال تنها یک‌چهارم بیماران مبتلا به پرفشاری خون تحت درمان قرار می‌گیرند چون بقیه مبتلایان از بیماری بی‌اطلاع هستند.
بر اساس ديگر گزارش‌ها،‌ 30 درصد مبتلایان به پرفشاری خون از بیماری خود اطلاع ندارند، نیمی از مبتلایان در پی درمان نیستند و تنها فشار خون 34 درصد از مبتلایان تحت کنترل است. در 50 درصد افرادی که برای اولین بار مبتلا به سکته قلبی می‌شوند و در 66 درصد افرادی که برای اولین بار دچار سکته مغزی می‌شوند، فشار خون بیشتر از 160 روی 95 میلیمتر جیوه است.
در این زمینه، فریبا عالی‌پور، کارشناس بیماری‌های غیرواگیر مرکز بهداشت خوزستان در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعي خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) –منطقه خوزستان- اظهار كرد: برای این‌که خون در شریان‌های بدن جاری شود به نیرویی نیاز است که فشار خون نامیده می‌شود و منبع این نیرو نیز قلب است.
وی افزود: ابتلا به پرفشاری خون می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. با افزایش سن به طور طبیعی کار قلب نیز کاهش می‌یابد و خون برای عبور در شریان‌ها به نیروی بیشتری نیاز دارد بنابراین فشار خون افزایش می‌یابد. در سنین بالا هم‌چنین گرفتگی عروق رخ می‌دهد که شانس ابتلا به فشار خون را افزایش می‌دهد.
عالی‌پور تصریح کرد: از دلایل دیگر می‌توان به ژنتیک و سابقه فامیلی، مصرف دخانیات، چاقی و عدم تحرک اشاره کرد. همچنين از دلایل اصلی آن که این روزها مشکل زیادی ایجاد کرده، تغذیه نامناسب است.
کارشناس بیماری‌های غیرواگیر مرکز بهداشت خوزستان گفت: عوامل اجتماعی نیز می‌توانند در پرفشاری خون موثر باشند. استرس‌هایی که بر زندگی امروزه حاکم است و محیط‌های پر سر و صدا و تنش‌های اجتماعی، ریسک ابتلا به فشار خون را افزایش می‌دهد. نژاد و جنس نیز در ابتلا به اين بيماري تاثیرگذار است به طوری که مردان سفیدپوستان بیشتر به این بیماری مبتلا می‌شوند.
وی ادامه داد: در حال حاضر شیوع پرفشاری خون در روستاهای خوزستان 7 درصد است ولی از شهرها آمار درستی در دسترس نیست تا بتوان آن را بیان کرد ولی به دلیل کم‌تحرکی در شهرها و استفاده از غذاهای آماده، این آمار در شهرها بالاتر از روستاها خواهد بود.
عالی‌پور خاطرنشان کرد: متاسفانه فشار خون از پيش‌زمینه‌های بیماری‌های قلبی، سکته قلبی و مغزی، نارسایی کلیه، ناراحتی چشمی و ... است. 20 تا 25 درصد افراد مبتلا به فشار خون بالا در آینده دچار عوارض می‌شوند. شاید بتوان گفت که تغذیه نامناسب دلیل اصلی ابتلا به  فشارخون باشد.
دكتر رضا اماني، متخصص تغذيه و  عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي جندي شاپور اهواز، نيز به خبرنگار اجتماعي ايسنا-منطقه خوزستان- گفت: عامل اصلي فشار خون، ميزان سديم خون است؛ فشار خون با ميزان سديم خون ارتباط مستقيم دارد.  
وي افزود: سديم در مواد غذايي مختلف وجود دارد و 40 درصد نمك طعام را نيز سديم تشكيل مي‌دهد.
اماني تصريح كرد: مردم بايد منابع سديم رژيم غذايي خود را بشناسند و در مصرف آن دقت كنند. نمك طعام، فرآورده‌هاي گوشتي مانند سوسيس و كالباس، همبرگر، انواع پنيرها، انواع كيك، بيسكوييت و كلوچه‌هاي بازاري، رب گوجه و سس از مواد غذايي حاوي سديم هستند.
عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي جندي شاپور اهواز گفت: بهتر است افراد عادت استفاده از سديم به ميزان بالا را در مواد غذايي را تغيير دهند و به جاي آن از منابع پتاسيم استفاده كنند زيرا پتاسيم موجب كاهش فشار خون مي‌شود.از منابع پتاسيم مي‌توان به ميوه‌ها و سبزي‌هايي مانند كرفس، اسفناج، گوجه و سير اشاره كرد
اين متخصص تغذيه با تاكيد بر لزوم تغيير عادات غذايي ايراني‌ها و كاهش مصرف سديم، عنوان كرد: طبق توصيه‌هاي بين‌المللي، هر فرد مي‌تواند در روز 2400 ميلي‌گرم سديم مصرف كند در حالي كه ايراني‌ها به صورت ميانگين، روزانه 10 ميلي‌گرم نمك استفاده مي‌كنند كه معادل 4000 ميلي‌گرم سديم در آن وجود دارد.
اماني گفت: بايد محتواي سديم مواد غذايي روي برچسب بسته‌بندي هر كالا نوشته شود تا فرد هنگام استفاده، از ميزان سديم موجود در آن آگاه باشد. به اين منظور، مسئولان بايد اقدام كرده و درج ميزان سديم بر روي بسته‌هاي مواد غذايي براي توليدكنندگان اجباري شود.
به گزارش ايسناي خوزستان، در گذشته بیماری‌هایی مانند فشار خون نمود نداشت و احساس نمی‌شد که باید به آن پرداخت ولی دنیای مدرن با کاهش فعالیت و افزایش استرس به این بیماری اجازه حضور داده است. اكنون پس از ابتلاي یک ملیارد نفر به این بیماری، یادمان افتاده که کاری برای جلوگیری از آن نشده است و هر روز هم تعداد بیماران مبتلا به پرفشاري خون افزایش می‌یابد؛ بیماری مزمنی که هیچ‌وقت خوب نمی‌شود و تنها می‌توان کنترلش کرد.
قدیم‌ترها بهانه‌هاي كودكان را با نخودچی و کشمش مي‌بريدند تا نق نزنند ولی امروز با بي‌توجهي به سلامتي، به راحتي چیپس و پفک شور به دست كودكان داده مي‌شود و كودكان تا می‌توانند نمک می‌خورند و فردا با ذائقه شور نمی‌توان میزان نمک غذایشان را کاهش داد، آن وقت ما می‌مانیم و فشار خون...