رئیس امور آب شمالغرب خوزستان: رفع مشکل رسوبات سد دز در حال انجام است
کیسان روئینیان روز یکشنبه در نشست کارگروه کیفی روخانه دز در سالن نشست‌های فرمانداری ویژه این شهرستان درخصوص بررسی لایحه ویژه در شرایط اضطرار پیش آمده برای رودخانه دز ناشی از بارندگی اخیر و سیلاب در بالادست افزود: کاهش دبی و خروجی مخزن سد و نیروگاه دز باعث افت شدید کیفیت رودخانه دز و به خطرافتادن حیات آبزیان و سایر بهره برداران شده است.
وی حجم بالای بارندگی را دلیل وقوع این اتفاق نادر دانست و با بیان اینکه سازمان آب و برق خوزستان از روزهای قبل در قالب یک تیم فنی بررسی موضوع را آغاز کرده است، ادامه داد: در حوضه آبریز بالادست رودخانه دز در ۲ مقطع کمتر از ۲۴ ساعت بارندگی رخ داد که این میزان بارندگی از میانگین بلندمدت پاییزه چهار ساله نیز بیشتر بود.
رئیس امور آب شمالغرب خوزستان، بارندگی تنگ پنج در یک مقطع را ۱۶۳ میلیمتر اعلام کرد و گفت: این در حالی است که در سال ۹۵، ۱۱۵ میلیمتر ثبت شده بود که در آن زمان یک رکورد بود.
وی ادامه داد: با توجه به اینکه زمین آن منطقه از نظر توپوگرافی دارای شیب تندی است و زمان تمرکز حوزه بسیار محدود است، روان‌آب به‌سرعت ایجاد شد، همچنین با توجه به سست بودن سطح زمین در نخستین بارندگی سال، گل‌ولای زیادی وارد مخزن سد شد.
روئینیان با بیان اینکه این گل و لای تا پای سد نیز ادامه داشته است و متاسفانه ورودی تونل‌ها را نیز فرا گرفته است، خاطرنشان کرد: اکنون که برای رهاسازی آب اقدام می‌شود، پمپ‌های خنک کننده نیروگاه به علت بالابودن کدورت و گل و لای داغ می‌شوند با این وجود، اقدامات مستمر در حال انجام است.
وی اضافه کرد: فیلتری که هر چند سال یکبار تعویض می‌شد در این عملیات، هر چند دقیقه یکبار توسط تیم فنی باز و پس از تمیزشدن دوباره وارد مدار می‌شود.
رئیس امور آب شمالغرب خوزستان تاکید کرد: با وجود تلاش شبانه روزی نیروهای سازمان آب و برق از دیروز شرایط بهتر شده است و اگر این وضعیت به صورت مستمر تداوم یابد می‌توان از این شرایط عبور کرد.
آورد بی‌سابقه ۵۵۰ میلیون مترمکعب آب ظرف ۴۸ ساعت در مخزن سد دز
مدیرعامل شرکت بهره برداری از شبکه‌های آبیاری شمال خوزستان نیز در این نشست با تشریح وضعیت سد دز در بارندگی اخیر گفت: در مدت ۲ روز، تراز سد دز از ۳۱۷ به ۳۳۰ متر رسید یعنی حجمی حدود ۵۵۰ میلیون مترمکعب ظرف ۴۸ سال آورد بارش‌های اخیر به سد دز بود که این میزان در تاریخ بهره برداری از سد بی‌سابقه است.
محسن سعادت‌فر افزود: ارتفاع حداکثری سد دز در حال حاضر ۳۵۲ متر و ارتفاع سرریز سد، ۳۳۵ متر است و هنوز ظرفیت وجود دارد.
وی ادامه داد: وضعیت سد دز پس از سیلاب اخیر با تلاش شبانه روزی نیروها بهتر شده و امید است شرایط تثبیت شود.
کاهش شدید دبی رودخانه دز و انبوه رسوبات منجر به مرگ و میر گسترده آبزیان منطقه شده و مشکلات زیست محیطی بسیاری به همراه داشته است.
روابط عمومی سازمان آب و برق خوزستان اخیرا اعلام کرد: شدت بالای جریان‌های سیلابی و وقوع بارش‌های سنگین در ابتدای فصل بارندگی، پس از یک دوره طولانی خشکی، زمینه تشدید فرسایش سطحی و انتقال مقادیر قابل‌توجهی از رسوبات حوضه آبریز به مخزن سد را فراهم کرده است.
بنا به این گزارش، حجم و غلظت بالای رسوبات ورودی، شرایط ویژه‌ای را در بهره‌برداری از تأسیسات نیروگاهی سد دز ایجاد کرده است؛ این تأسیسات علاوه بر تولید انرژی برقابی از مسیرهای اصلی انتقال آب مخزن و تامین نیازهای پایین‌دست محسوب می‌شوند.
در این اطلاعیه آمده است: در پی بروز این شرایط، مدیرعامل، معاونان و تیم‌های فنی سازمان آب و برق خوزستان با حضور میدانی در سد دز، ضمن بررسی وضعیت مخزن، تاسیسات نیروگاهی و محدودیت‌های ایجادشده در تخلیه آب، راهکارهای فنی و عملیاتی برای بازیابی ظرفیت خروجی سد را مورد بررسی و اجرا قرار دادند.
به گزارش ایرنا، سد دز یک سد بتنی برق‌آبی است که بر روی رودخانه دز توسط یک کنسرسیوم ایتالیایی احداث شد؛ این سد ۱۲۵ هزار هکتار از اراضی پایین دست را آبیاری می‌کند و نقش مهمی در کنترل سیلاب‌های بالادست دارد. نیروگاه این سد دارای قدرت ۵۲۰ مگاوات است.
احداث سد دز در سال ۱۳۳۸ خورشیدی در کوه‌های زاگرس آغاز شد و در سال ۱۳۴۱ خورشیدی پایان یافت. دریاچه این سد ۶۵ کیلومتر طول و حدود ۶۰ کیلومترمربع مساحت دارد و گنجایش نهایی آن ۳.۳ میلیارد مترمکعب است.
این سد با ارتفاع ۲۰۳ متر در زمان ساخت خود به عنوان یکی از مرتفع‌ترین سدهای جهان (ششمین سد جهان در زمان ساخت) شناخته می‌شد و در حال حاضر نیز پنجاهمین سد بلند دنیا در بین سدهای ساخته شده و در دست ساخت است.
