«اولین احساس، پس از خواندن بخشهائی از این کتاب، احساس شرم از بیعملی در مقایسه با مجاهدت این مجاهدانِ خاموش و بیریا و گمنام بود. آنچه در این کتاب آمده بخش ناشناخته و ناگفتهئی از ماجرای عظیم دفاع مقدس است.»
کتاب "حوض خون" روایتی از مجاهدت بانوان اندیمشکی در بخش رختشویی البسه رزمندگان دوران دفاع مقدس است. اثری ۵۰۴ صفحهای به قلم فاطمهسادات میرعالی که توسط دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی منتشر شده و خاطرات ۶۴ نفر از زنانی را در خود جای داده است که سالها در پشت جبهه، بار سنگینی از پشتیبانی جنگ را بر دوش کشیدند.اهمیت این اثر تنها به ثبت خاطراتی از یک فعالیت پشتیبانی در دوران جنگ محدود نمیشود؛ حوض خون دریچهای به سوی بخش کمتر روایتشدهای از دفاع مقدس است؛ بخشی که در آن زنان، بدون حضور در خط مقدم، با سختیها و صحنههایی مواجه بودند که گاه تحمل آن برای هر انسانی دشوار بود.
در این روایتها، رختشویی دیگر صرفاً شستن لباس نیست که مواجهه روزانه با لباسهای آغشته به خون، ملحفههای ترکشخورده، آثار جراحت و تکههایی از پیکر رزمندگان، بخشی از زندگی زنانی شده بود که با وجود همه دشواریها، حضور در آن میدان را وظیفه خود میدانستند.این خاطرات از سوی فاطمهسادات میرعالی، با همکاری زهرا بختور، سمانه نیکدل، سمیه تتر، نسرین تتر، مهناز الفتیپور، آمنه لهراسبی و نرگس میردورقی تحقیق و گردآوری شدهاند؛ مجموعهای از روایتهای فردی که در کنار یکدیگر، تصویری جمعی از نقش زنان اندیمشک در سالهای جنگ ترسیم میکنند.
اما یکی از مهمترین وجوه این کتاب، تقریظ رهبر شهید انقلاب حضرت آیت الله سید علی حسینی خامنهای بر آن است؛ تقریظی که با نگاهی فراتر از ارزش خاطرهنگاری اثر، به مجاهدت زنانی اشاره میکند که سالها در سکوت و گمنامی، بخشی از بار دفاع مقدس را بر دوش کشیدند.در این تقریظ آمده است: «اولین احساس، پس از خواندن بخشهائی از این کتاب، احساس شرم از بیعملی در مقایسه با مجاهدت این مجاهدانِ خاموش و بیریا و گمنام بود. آنچه در این کتاب آمده بخش ناشناخته و ناگفتهئی از ماجرای عظیم دفاع مقدس است.»تأکید بر "مجاهدان خاموش و بیریا و گمنام" در این تقریظ، بهخوبی نشان میدهد که آنچه در حوض خون روایت شده، تنها خاطرات چند زن از شستن لباسهای رزمندگان نیست بلکه بازخوانی نوعی از ایثار است که کمتر در روایتهای رسمی جنگ مجال دیدهشدن پیدا کرده است.
فاطمهسادات میرعالی نیز در بخشی از توضیحات خود درباره تجربه مصاحبه با این بانوان، به نکتهای قابل تأمل اشاره میکند؛ اینکه در ابتدای گفتوگوها، رنج و سختیهای آن روزها بیش از هر چیز در ذهنش پررنگ بوده اما در پایان مصاحبهها با روحیهای مواجه شده که با وجود همه زخمها و خاطرات تلخ، همچنان سرشار از آمادگی برای خدمت بوده است.او در بخشی از روایت خود مینویسد برخی از این زنان حتی پس از گذشت سالها، از او سراغ راهی را میگرفتند تا برای شستن لباس رزمندگان جبهه مقاومت به سوریه بروند.در بخشی دیگر از کتاب نیز یکی از بانوان رختشوی، از دستان زخمخوردهاش و بوی وایتکس لباسها میگوید؛ زخمهایی که تنها یادگار جسمی آن روزها نبودند. با این حال، همین زنان در سالهای بعد نیز در فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی حضور داشتند از جمله همراهی خودجوش آنان در هشتمین جشنواره مردمی فیلم عمار در اندیمشک که با پخت آش و برگزاری برنامههای جمعی همراه بوده است.
این بخش از روایتها، تصویری متفاوت از زنانی ارائه میکند که با وجود لمس نزدیکترین و تلخترین صحنههای جنگ، خاطره آن روزها را تنها با رنج و اندوه به یاد نمیآورند و همچنان خود را در مسیر خدمت و فعالیت اجتماعی میبینند.در هفته کتاب و کتابخوانی، معرفی "حوض خون" فرصتی برای بازخوانی بخشی از تاریخ دفاع مقدس است که شاید اگر این روایتها ثبت نمیشدند، با گذشت زمان در حافظه فردی زنان اندیمشک باقی میماندند و به نسلهای بعد منتقل نمیشدند.حوض خون از اندیمشک آغاز میشود اما روایتش به یک شهر محدود نمیماند و روایت زنانی است که جنگ را از پشت جبهه تجربه کردند و نشان دادند دفاع از سرزمین، همیشه در میدان نبرد و با سلاح اتفاق نمیافتد. گاهی در حوضی پر از لباسهای خونین، میان بوی وایتکس و دستهایی زخمخورده نیز میتوان رد پای مجاهدت را پیدا کرد. مجاهدتی که رهبر شهید انقلاب آن را بخش ناشناخته و ناگفتهای از ماجرای عظیم دفاع مقدس توصیف کرده است.