استعلام تعرفه کالا، راهکاری برای پیشگیری از جرائم گمرکی

 سعید حسینی چهارشنبه در سمینار تخصصی آموزش کاربردی ترخیص کالا و امور گمرکی که در اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی اهواز برگزار شد، با تشریح الزامات فنی و قانونی تنظیم اسناد تجارت بین‌الملل و رویه‌های ترخیص کالا اظهار کرد: ترخیص کالا فرآیندی تخصصی و چندمرحله‌ای است و بی‌توجهی به جزئیات حقوقی در تنظیم پیش‌فاکتور، ثبت سفارش و بررسی اسناد حمل می‌تواند فعالان اقتصادی را با مشکلات اجرایی و هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده مواجه کند.

تنظیم دقیق پیش‌فاکتور و توجه به اصلاحات اینکوترمز ۲۰۲۰

وی با اشاره به اهمیت مراحل اولیه معاملات تجاری افزود: ارائه درخواست خرید (Quotation) پیش از دریافت پیش‌فاکتور (Proforma Invoice) به شفافیت بیشتر مشخصات کالا، قیمت و زمان تحویل کمک می‌کند و زمینه تنظیم دقیق‌تر اسناد معامله را فراهم می‌سازد.

حسینی با اشاره به ضرورت پیش‌بینی اعتبار زمانی مناسب برای پیش‌فاکتور در فرآیندهای اداری و ثبت سفارش، بر لزوم توجه بازرگانان به الزامات سامانه جامع تجارت تاکید کرد.

این کارشناس امور گمرکی همچنین با تشریح برخی تغییرات اینکوترمز ۲۰۲۰ در شرایط تحویل FOB گفت: تعیین دقیق مسئولیت‌ها در فرآیند بارگیری و جانمایی کالا روی کشتی، به‌ویژه در محموله‌های فله، اهمیت زیادی دارد؛ زیرا جانمایی نامناسب کالا در بخش‌های پرخطر شناور می‌تواند احتمال آسیب‌دیدگی محموله و بروز اختلافات بیمه‌ای را افزایش دهد.

استعلام تعرفه کالا پیش از ورود به گمرک

وی تعیین صحیح کد تعرفه کالا (HS Code) را یکی از حساس‌ترین مراحل واردات دانست و تصریح کرد: بازرگانان باید پیش از حمل کالا به کشور، از ظرفیت ماده ۴۳ قانون امور گمرکی برای دریافت نظر مشورتی درباره تعرفه کالا استفاده کنند.

به گفته حسینی، امکان ثبت و پیگیری برخط این درخواست از طریق سامانه گمرک فراهم شده است و استفاده از این ظرفیت پیش از ورود کالا می‌تواند از بروز اختلافات تعرفه‌ای در زمان ارزیابی و ترخیص جلوگیری کند.

وی ادامه داد: دریافت نظر مشورتی تعرفه پیش از ورود کالا و صدور قبض انبار، به بازرگان کمک می‌کند تا با آگاهی بیشتری نسبت به تعرفه و الزامات واردات اقدام کند؛ در مقابل، موکول کردن این استعلام به زمان پس از ورود کالا و صدور قبض انبار ممکن است فرآیند رسیدگی را طولانی‌تر و هزینه‌های نگهداری محموله را افزایش دهد.

ضرورت بررسی الزامات استاندارد و ارزش‌گذاری کالا

این مدرس امور گمرکی با تاکید بر ضرورت بررسی مقررات فنی پیش از نهایی کردن خرید و ثبت سفارش خاطرنشان کرد: واردکنندگان باید پیش از ارسال کالا، الزامات سازمان ملی استاندارد را در ارتباط با تعرفه موردنظر بررسی کنند؛ چراکه برخی کالاها مشمول استاندارد اجباری و دریافت گواهی بازرسی در مبدا (COI) هستند.

وی افزود: بی‌توجهی به این الزام و ارسال کالا بدون دریافت گواهی‌های موردنیاز می‌تواند مانع ترخیص محموله در گمرک مقصد شود و هزینه‌های اضافی برای صاحب کالا به همراه داشته باشد.

حسینی همچنین با اشاره به اهمیت ارزش‌گذاری صحیح کالا و استفاده از شناسه ارزش گمرکی (TSC) اظهار کرد: درج اطلاعات صحیح و منطبق با مشخصات کالا در پیش‌فاکتور و اظهارنامه، به تسهیل بررسی کارشناسی و کاهش اختلافات مربوط به ارزش‌گذاری کمک می‌کند.

وی با استناد به مواد ۱۴ و ۱۵ قانون امور گمرکی توضیح داد: ارزش گمرکی کالای ورودی بر مبنای ارزش خرید، هزینه بیمه و کرایه حمل تا نخستین گمرک ورودی کشور محاسبه می‌شود و آگاهی از این مبانی برای تنظیم صحیح اسناد و اظهار کالا ضروری است.

رویت کالا پیش از اظهار با استفاده از ظرفیت ماده ۵۹

مدرس سمینار تخصصی آموزش کاربردی ترخیص کالا و امور گمرکی در بخش دیگری از سخنان خود، ماده ۵۹ آیین‌نامه اجرایی قانون امور گمرکی را از ظرفیت‌های مهم قانونی برای بررسی وضعیت محموله پیش از اظهار دانست و گفت: واردکنندگان در شرایطی که درباره اصالت، کیفیت، کشور سازنده یا سلامت فیزیکی کالا اطمینان ندارند، باید پیش از تسلیم اظهارنامه از امکان قانونی رویت و بررسی کالا استفاده کنند.

وی افزود: مطابق ماده ۵۹ آیین‌نامه اجرایی قانون امور گمرکی، صاحب کالا می‌تواند پیش از اظهار، با رعایت ضوابط مربوط، محموله خود را در انبار گمرک بررسی کند و در صورت مشاهده مغایرت، آسیب‌دیدگی یا عدم انطباق با سفارش، درباره اصلاح اسناد و ثبت سفارش یا تعیین تکلیف کالا تصمیم بگیرد.

حسینی تاکید کرد: اقدام به اظهار کالا بدون بررسی مغایرت‌های احتمالی می‌تواند زمینه‌ساز اختلافات گمرکی، تشکیل پرونده‌های تخلف و تحمیل خسارات مالی به صاحب کالا شود؛ بنابراین استفاده از این ظرفیت قانونی، پیش از ورود به مرحله اظهار، اهمیت زیادی دارد.

مدیریت قبض انبار و پیشگیری از متروکه شدن محموله‌ها

این کارشناس امور گمرکی با اشاره به اهمیت اسناد حمل در فرآیند ترخیص بیان کرد: ترخیصیه و قبض انبار از اسناد مهم مرتبط با تحویل و تعیین وضعیت کالا در گمرک هستند و آگاهی از اطلاعات مندرج در آن‌ها، به‌ویژه تاریخ ورود و مهلت نگهداری کالا، برای مدیریت زمان ترخیص ضرورت دارد.

وی افزود: بی‌توجهی به مهلت قانونی نگهداری کالا در اماکن گمرکی می‌تواند به متروکه شدن محموله و ارجاع آن به سازمان جمع‌آوری و فروش اموال تملیکی منجر شود؛ ازاین‌رو، بازرگانان باید از ابتدای ورود کالا، زمان‌بندی دریافت مجوزها و انجام تشریفات گمرکی را به‌دقت مدیریت کنند.

حسینی در پایان با تاکید بر ضرورت کنترل هزینه‌های دموراژ کانتینری گفت: در مواردی که بخشی از کالاها به دلیل آماده نبودن مجوزها با تاخیر در ترخیص مواجه می‌شوند، بازرگانان می‌توانند با استفاده از ظرفیت‌های سامانه EPL و تفکیک قبض انبار و بارنامه، فرآیند ترخیص اقلام دارای مجوز را از سایر اقلام جدا کنند.

وی ادامه داد: همچنین استفاده از روش‌هایی مانند تخلیه و انتقال کالا به انبارهای گمرکی، در صورت فراهم بودن شرایط قانونی و اجرایی، می‌تواند از استمرار توقف کانتینرها و تحمیل هزینه‌های سنگین دموراژ به صاحبان کالا جلوگیری کند.

 در فرآیند واردات و ترخیص کالا، موضوعاتی مانند تنظیم پیش‌فاکتور و اسناد تجارت بین‌الملل، تعیین صحیح کد تعرفه، بررسی الزامات استاندارد و ارزش‌گذاری کالا، رویت محموله پیش از اظهار و مدیریت قبض انبار از مهم‌ترین مواردی است که می‌تواند بر زمان و هزینه ترخیص کالا اثرگذار باشد. آشنایی با این الزامات و استفاده از ظرفیت‌های قانونی و سامانه‌های گمرکی، از بروز اختلافات تعرفه‌ای، هزینه‌های اضافی و متروکه شدن کالا جلوگیری می‌کند.