در جست و جوی زیبایی؛ وقتی هر تغییر، خواسته‌ای تازه می‌سازد
گسترش روزافزون اقدامات زیبایی و افزایش تمایل افراد به ایجاد تغییر در چهره، در کنار تاثیر شبکه‌های اجتماعی، فیلترهای تصویری و الگوهای تبلیغ‌شده از سوی افراد مشهور، معیارهای زیبایی را با تغییراتی همراه کرده است.
در این میان، گرایش به ویژگی‌های ظاهری مشابه، تکرار مداخلات زیبایی و شکل‌گیری انتظارات غیرواقع بینانه از نتایج درمان، پرسش‌هایی درباره مرز میان زیبایی طبیعی و تغییرات غیرضروری ایجاد کرده است.
از سوی دیگر، نارضایتی برخی مراجعه‌کنندگان حتی پس از دستیابی به نتیجه مطلوب، ضرورت توجه به عوامل موثر بر رضایت از اقدامات زیبایی را بیش از گذشته مطرح می‌کند.
انتخاب صحیح بیمار، ارزیابی تناسب درخواست با ویژگی‌های آناتومیک چهره، آگاهی از عوارض و محدودیت‌های درمان و ارائه مشاوره تخصصی پیش از مداخله، از جمله موضوعاتی است که در این حوزه اهمیت دارد و مسئولیت حرفه‌ای و اخلاقی پزشکان را برجسته می‌کند.
حفظ تناسب طبیعی چهره باید اولویت مداخلات زیبایی باشد
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز روز سه شنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: باید بین «تمایل طبیعی انسان به بهتر شدن ظاهر» و «نارضایتی دائمی از ظاهر» تفاوت قائل شد؛ پزشکی زیبایی در اصل قرار نیست چهره انسان را به یک الگوی ثابت تبدیل کند، بلکه باید به حفظ یا بهبود تناسب، سلامت و کیفیت ظاهری چهره کمک کند.
دکتر سعید عاشوری افزود: گاهی فرد پس از یک اقدام زیبایی، به نتیجه مطلوب می‌رسد اما چون توجه او بیش از حد بر یک ویژگی خاص (عمدتا القا شده توسط فضای مجازی ) از چهره متمرکز شده است، بعد از مدتی ایراد دیگری پیدا می‌کند و تصور می‌کند باید آن را نیز اصلاح کند که در چنین شرایطی، افزایش تعداد اقدامات زیبایی الزاما به افزایش رضایت منجر نمی‌شود.
وی با تاکید بر اینکه پزشک نباید صرفا مجری خواسته مراجعه‌کننده باشد بلکه باید بتواند تشخیص دهد که آیا درخواست مطرح‌شده واقعا به بهبود چهره کمک می‌کند یا ممکن است فرد را وارد یک چرخه بی‌پایان از اصلاحات ظاهری کند.
یکسان‌سازی چهره ها با الگوهای تکراری
این متخصص پوست، مو و زیبایی ادامه داد: شبکه‌های اجتماعی، فیلترهای تصویری و تصاویر افراد مشهور باعث شده‌اند بعضی ویژگی‌های خاص، مانند لب‌های بسیار برجسته، گونه‌های بیش از حد مشخص یا فرم خاص فک، به‌عنوان «زیبایی ایده‌آل» معرفی شوند.
وی گفت: در حالی که زیبایی واقعی تا حد زیادی به تناسب اجزای صورت با یکدیگر و هماهنگی چهره با ویژگی‌های سنی و شخصیتی هر فرد وابسته است و اگر یک مدل مشخص بدون توجه به تفاوت‌های آناتومیک افراد تکرار شود، نتیجه می‌تواند به سمت یکسان‌شدن چهره‌ها برود.
عاشوری بیان کرد: هدف پزشکی زیبایی نباید این باشد که همه افراد شبیه یکدیگر شوند بلکه باید کمک کند هر فرد نسخه متناسب‌تر ، سالم تر و جوان تر چهره خودش را داشته باشد.
مسئولیت پزشک در برابر درخواست‌های غیر ضروری
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با تاکید بر اینکه پزشک در برابر مراجعه‌کننده مسئولیت حرفه‌ای و اخلاقی دارد گفت: رضایت بیمار برای انجام یک اقدام ضروری است، اما به این معنا نیست که پزشک موظف است هر درخواستی را انجام دهد.
وی اضافه کرد: اگر پزشک تشخیص دهد که یک اقدام از نظر پزشکی دلیل یا ضرورتی ندارد، با آناتومی فرد متناسب نیست و احتمال عارضه آن قابل توجه است یا نتیجه مورد انتظار واقع‌بینانه نیست، باید بتواند «نه» بگوید.
عاشوری ادامه داد: یکی از نشانه‌های پزشک خوب در حوزه زیبایی این نیست که چه تعداد خدمات انجام می‌دهد بلکه این است که چه زمانی از انجام یک خدمت غیرضروری خودداری می‌کند.
پشیمانی پس از مداخلات زیبایی؛ عارضه پزشکی یا انتظارات غیر واقع بینانه
این متخصص پوست، مو و زیبایی با تاکید بر اینکه نمی‌توان برای همه نارضایتی های ناشی از اقدامات زیبایی یک درصد ثابت تعیین کرد اظهار کرد: این موضوع به نوع اقدام، شرایط فرد، مهارت پزشک و حتی تعریف فرد از «نتیجه مطلوب» بستگی دارد.
وی با اشاره به اینکه هر نارضایتی الزاما به معنای عارضه پزشکی نیست بیان کرد: گاهی درمان از نظر پزشکی کاملا درست انجام شده، اما بیمار نتیجه‌ای را انتظار داشته که با توانایی آن روش درمانی امکان‌پذیر نبوده است.
عاشوری اظهار کرد: برای مثال، بیمار ممکن است انتظار داشته باشد یک تزریق یا یک اقدام غیرجراحی، تغییراتی ایجاد کند که در واقع فقط با روش‌های جراحی یا ترکیبی از درمان‌ها امکان‌پذیر است.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اهواز افزود: بنابراین، یکی از مهم‌ترین بخش‌های درمان زیبایی، قبل از خود درمان اتفاق می‌افتد یعنی انتخاب درست بیمار، تعیین هدف واقع‌بینانه و توضیح محدودیت‌های درمان اهمیت دارد و در بسیاری از موارد مشاوره تخصصی قبل از شروع درمان ، مهم ترین اقدام است.
مشاوره در خصوص عوارض و محدودیت‌های درمان
وی بیان کرد: مراجعه‌کننده باید بداند که هیچ اقدام زیبایی، حتی اگر توسط پزشک مجرب انجام شود، بدون احتمال عارضه یا بدون محدودیت نیست.
عاشوری ادامه داد: همچنین باید برای بیمار توضیح داده شود که بعضی نتایج قابل برگشت کامل نیستند یا اصلاح آنها ممکن است به درمان‌های متعدد، هزینه بیشتر و حتی گاهی جراحی نیاز داشته باشد.
این متخصص پوست، مو و زیبایی اظهار کرد: مشاوره قبل از درمان نباید صرفا توضیح این باشد که «چه کاری قرار است انجام دهیم» بلکه باید نتیجه واقع بینانه و موارد غیر ممکن، عوارض احتمالی، مدت ماندگاری و همچنین گزینه های اصلاحی در صورت نارضایتی بیمار نیز به روشنی تشریح شود.
ورود افراد فاقد صلاحیت به حوزه زیبایی، تهدیدی جدی برای سلامت مردم
وی با اشاره به پیامدهای فعالیت افراد فاقد صلاحیت در حوزه زیبایی توضیح داد: این افراد با ارائه خدمات در آرایشگاه‌ها، منازل و محیط‌های غیراستریل و استفاده از مواد غیر استاندارد و نامرغوب، سلامت مراجعه‌کنندگان را به خطر می‌اندازند و این اقدامات در موارد متعددی به عفونت، تخریب بافت‌های صورت و بروز آسیب‌های جدی منجر شده است.
عاشوری افزود: بسیاری از افرادی که دچار این عوارض می‌شوند، برای درمان به مطب‌های تخصصی مراجعه می‌کنند، اما به‌دلیل کیفیت نامناسب مواد مصرفی و شرایط غیراصولی تزریق، روند درمان آنها با دشواری‌های زیادی همراه است.
این متخصص به متقاضیان خدمات زیبایی توصیه کرد پیش از هرگونه اقدام، با مراجعه به پایگاه اینترنتی سازمان نظام پزشکی، نام و تخصص فرد ارائه‌دهنده خدمت را بررسی کنند.
وی تاکید کرد: پزشکان متخصص بر اساس دانش و اصول علمی اقدام می‌کنند و با کنترل میزان مواد تزریقی، از بروز آسیب‌های احتمالی پیشگیری می‌کنند زیرا در برخی موارد، تزریق بیش از حد مواد نیز عامل بروز عوارض و آسیب‌های جدی است.
پلمب ۵۰ مرکز غیر مجاز زیبایی در خوزستان
مدیر نظارت بر درمان، اعتبار بخشی و صدور پروانه‌های دانشگاه علوم پزشکی اهواز نیز اظهار کرد: در پنج ماه امسال ۵۰ کلینیک در خوزستان به دلیل مداخله غیرمجاز در امور پزشکی پلمب شدند.
دکتر امین علیپور اظهار کرد: نظارت بر فعالیت‌های مراکز و کلینیک‌های زیبایی برای حفظ سلامت مردم افزایش یافته است چون برخی مراکز بدون داشتن مجوز و تخصص لازم، خدمات درمانی ارائه می‌کنند که سلامت شهروندان را در معرض خطر قرار می‌دهد.
وی تاکید کرد: مردم در صورت مشاهده هرگونه تخلف یا فعالیت غیرمجاز، می‌توانند موارد را از طریق سامانه‌های شکایات دانشگاه گزارش دهند.
در نهایت، زیبایی را نمی‌توان در شباهت به الگوهای رایج یا حذف تمام تفاوت‌های ظاهری جست‌وجو کرد؛ آنچه اهمیت دارد، حفظ تناسب طبیعی چهره، داشتن انتظارات واقع‌بینانه و انتخاب آگاهانه اقدامات زیبایی است زیرا افزایش مداخلات لزوما به معنای افزایش رضایت نیست و گاهی پذیرش ویژگی‌های طبیعی چهره، ارزشمندتر از تلاش بی‌پایان برای رسیدن به تصویری بی‌نقص است.
