از نمایشگر گوشی تا حیاط مدرسه؛ بازگشایی حضوری پس از یک سال
پس از نزدیک به یک سال آموزش غیرحضوری که با تعطیلی‌های پی‌درپی، آلودگی هوا، شرایط جوی نامساعد و حتی تنش‌ها و ناآرامی‌های ناشی از جنگ همراه بود، بازگشایی حضوری مدارس به رویدادی پر از امید و از سوی دیگر نگرانی تبدیل شده است.
دانش‌آموزانی که ماه‌ها از کلاس درس، معلم و همکلاسی‌هایشان دور بودند، اکنون باید به تدریج به نظم مدرسه، تعامل چهره‌به‌چهره و فضای آموزشی واقعی بازگردند. این بازگشت، اگرچه خبر از پایان یک دوره سخت و فرسایشی می‌دهد اما آغاز دغدغه‌های تازه‌ای نیز هست؛ فاصله یادگیری، افت تحصیلی احتمالی، بی‌قراری روحی و عاطفی دانش‌آموزان و نیاز به سازگاری با محیطی که دیگر دقیقا مثل گذشته نیست.
در چنین شرایطی، مجموعه آموزش و پرورش با تأکید بر ضرورت یک دوره گذار آرام و تدریجی، از اجرای طرح‌هایی مانند رشد، تقویت و جبران می‌گوید؛ طرح‌هایی که هدف‌شان کاهش فاصله‌های آموزشی، حمایت از دانش‌آموزان نیازمند و بازگرداندن اعتماد و نشاط به فضای مدرسه است.
این روزها همه درگیر هستند، درگیر از این بازگشت پیچیده و تلاش برای ساختن سالی کم‌دغدغه‌تر برای دانش‌آموزان.
تغییر تاب‌آوری دانش‌آموزان برای حضور در کلاس‌ها
سیده فرانک موسوی معاون آموزش ابتدایی اداره‌کل آموزش و پرورش خوزستان در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: مدت‌هاست که دانش‌آموزان به صورت مجازی آموزش می‌بینند و سبک زندگی آن‌ها در آموزش تغییر کرده و از حالت چهره به چهره به مجازی تبدیل شده است.
وی با بیان اینکه آموزش مجازی نمی‌تواند جای آموزش حضوری را بگیرد، افزود: ارتباطات اجتماعی و ارتباط با معلم و همکلاسی‌ها در آموزش حضوری برقرار می‌شود.
معاون آموزش ابتدایی اداره‌کل آموزش و پرورش خوزستان گفت: با توجه به طولانی بودن آموزش مجازی، ممکن است تاب‌آوری دانش آموزان برای حضور در کلاس‌ها تغییر پیدا کرده و سخت شده باشد بنابراین تلاش می‌شود بچه‌ها از این نظر آماده شوند.
موسوی با اشاره به آموزش حضوری و مجازی به صورت تلفیقی ادامه داد: از سوی دیگر کارگاه‌های آموزشی ویژه اولیای پایه اول ابتدایی را شروع کردیم. طرحی در خصوص آموزش اولیا برای آموزش بچه‌ها در زیست‌بوم جدید داریم. باید کودکان برای آموزش حضوری و مجازی به صورت تلفیقی آماده باشند و آگاهی والدین برای همراهی نیز باید افزایش یابد که در این راستا آموزش‌ها به اولیا ارائه می‌شود.
وی افزود: مدرسه کانون امن خانواده‌هاست و تلاش می‌شود این کانون حفظ شود. دانش‌اموزان از هم اکنون باید برای رفتن به مدرسه آماده شوند و شب‌ها زودتر بخوابند.
بازگشت به مدرسه نیازمند دوره گذار تدریجی است
علی‌حسن فرد بابلی، معاون آموزش متوسطه اداره‌کل آموزش و پرورش خوزستان هم در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به پیامدهای آموزش غیرحضوری در سال تحصیلی گذشته اظهار کرد: آموزش در یک دوره طولانی، غیرحضوری بود و طبیعی است که دانش‌آموزان برای برگشتن به مدرسه و نظم مدرسه نیاز به زمان داشته باشند. مهم‌ترین موضوع این است که بچه‌ها یک دوره گذار آرام و تدریجی را بگذرانند.
وی یکی از چالش‌های احتمالی را افت تحصیلی و فاصله یادگیری ناشی از کلاس‌های غیرحضوری دانست و افزود: این فاصله در همه دانش‌آموزان یکسان نیست؛ ممکن است یک دانش‌آموز در آموزش حضوری عملکرد مناسب‌تری داشته باشد و دانش‌آموز دیگری نیازمند حمایت بیشتر باشد. بنابراین انجام یک ارزیابی اولیه ضروری است.
معاون آموزش متوسطه اداره‌کل آموزش‌وپرورش خوزستان در ادامه با اشاره به تدابیر اندیشیده‌شده در این خصوص گفت: در دوره اول متوسطه، طرح «رشد و تقویت» در تابستان امسال اجرا شد و تا ۳۰ شهریور ادامه دارد و هم‌اکنون نیز برخی مدارس آن را اجرا می‌کنند. در این طرح، ابتدا آزمون تشخیصی برگزار شد و سپس برای سه درس اصلی ریاضی، علوم و فارسی، ۱۰ جلسه حضوری برگزار شد. برخی کلاس‌ها به‌صورت برخط یا ترکیبی بود اما بیشتر جلسات حضوری برگزار شد.
وی ادامه داد: پس از این دوره، ارزشیابی پایانی انجام شد و بخشی از دانش‌آموزان که آمادگی لازم را کسب نکردند، ملزم شدند در طول سال تحصیلی در کلاس‌های جبرانی شرکت کنند. این طرح برای ورودی‌های پایه هفتم و میان‌پایه‌های هشتم و نهم اجرا شده است.
فرد بابلی درباره اهمیت ورودی‌های ششم به هفتم توضیح داد: این دانش‌آموزان سال گذشته آموزش غیرحضوری را تجربه کردند، استان خوزستان شرایط خاصی داشت و در سال تحصیلی گذشته تنها حدود ۳۹ روز حضور فیزیکی در مدارس داشتیم و بقیه روزها به دلیل شرایط جوی و آلودگی هوا غیرحضوری بود. همچنین دانش‌آموزان از پایه ششم به هفتم از ارزشیابی کیفی به ارزشیابی کمی وارد می‌شوند و ممکن است با چالش جدیدی روبه‌رو شوند.
وی افزود: در دوره دوم متوسطه نیز طرح «جبران و تقویت» اجرا می‌شود. در این طرح، مناطق بر اساس آزمون‌های تشخیصی، دانش‌آموزان را می‌سنجند و متناسب بانقاط ضعف آنان کلاس‌های حضوری برگزار می‌کنند. این دو طرح موجب شد بخش زیادی از فاصله یادگیری و افت تحصیلی احتمالی جبران شود.
معاون آموزش متوسطه اداره‌کل آموزش و پرورش خوزستان، درباره احتمال تمایل نداشتن دانش‌آموزان نسبت به حضور در کلاس‌ها گفت: در هفته‌های نخست، علاوه بر وضعیت آموزشی، باید مسائل عاطفی دانش‌آموزان نیز رصد شود. مدیران و معلمان توجیه شده‌اند که بدانند هر دانش‌آموز از نظر آموزشی در چه سطحی قرار دارد و آموزش باید از کجا ادامه یابد.
وی بیان کرد: مدرسه فقط محل انتقال محتوای آموزشی نیست بلکه محل ارتباط، گفتگو، کار گروهی، مسئولیت‌پذیری و شکل‌گیری مهارت‌های اجتماعی است. به همین دلیل برنامه‌های روز اول مدارس به‌صورت مدون تدوین شده تا دانش‌آموزان بیشتر در فضای آموزشی و کلاس قرار بگیرند و هدف این نیست که از روز اول کتاب در برابر آنان گذاشته شود.
فرد بابلی در پایان گفت: نقش خانواده‌ها در این دوره مهم‌تر از همیشه است. خانواده‌ها نباید نقش بازرس را داشته باشند، بلکه باید خواب، تغذیه، زمان حضور در مدرسه، انجام تکالیف و استفاده از تلفن همراه و فضای مجازی را مدیریت کنند. اگر احساس کردند دانش‌آموز در یادگیری یا سازگاری با محیط مدرسه مشکل دارد باید موضوع را با مدرسه و مشاوران در میان بگذارند تا سال تحصیلی آرام و کم‌دغدغه‌ای داشته باشیم.
به گزارش ایسنا، بازگشایی حضوری مدارس پس از یک سال آموزش مجازی و در سایه جنگ، آزمونی بزرگ برای نظام تعلیم و تربیت، خانواده‌ها و خود دانش‌آموزان است. مدرسه اگرچه محل انتقال محتوای آموزشی است اما مهم‌تر از آن، فضایی برای شکل‌گیری مهارت‌های اجتماعی، مسئولیت‌پذیری، گفت‌وگو، همدلی و تجربه زندگی جمعی است.
دانش‌آموزی که ماه‌ها پشت صفحه نمایش مانده و از ارتباط مستقیم با معلم و همکلاسی محروم بوده، اکنون به همراهی، صبر و برنامه‌ریزی نیاز دارد تا بتواند دوباره با کلاس، درس و محیط مدرسه پیوند برقرار کند.
طرح‌های جبرانی و تقویتی، ارزیابی‌های تشخیصی، توجه به بعد عاطفی دانش‌آموزان و تأکید بر عادی‌سازی تدریجی فضای مدرسه، نشان می‌دهد که آموزش و پرورش خوزستان می‌داند بازگشت به مدرسه فقط با کتاب و درس ممکن نیست. در این میان، نقش خانواده‌ها نیز بی‌بدیل است؛ خانواده‌هایی که باید به جای بازرس بودن، همراه و حامی باشند و خواب، تغذیه، استفاده از فضای مجازی و حال روحی فرزندانشان را مدیریت کنند.
به گزارش ایسنا، اگر این مسیر با آرامش، تدریج و همدلی پیش برود، می‌توان امیدوار بود سال تحصیلی پیش‌رو، به سالی برای ترمیم، توانمندسازی و بازسازی روح جمعی مدرسه تبدیل شود؛ سالی که در آن دانش‌آموزان نه تنها درس، بلکه دوباره زندگی در کنار هم را تمرین کنند.
