بخشی از سوخت یارانهای خوزستان پیش از آنکه در باک ناوگان و ماشینآلات واقعی مصرف شود، سر از مسیرهای دیگری درمیآورد. از سهمیههای صوری و ناوگان غیرفعال تا مرزهای زمینی و آبی، پرسش اصلی اینجاست: سوخت خوزستان دقیقاً کجای نقشه غیب میشود؟
بخشی از سوخت یارانهای خوزستان پیش از آنکه در باک ناوگان و ماشینآلات واقعی مصرف شود، سر از مسیرهای دیگری درمیآورد. از سهمیههای صوری و ناوگان غیرفعال تا مرزهای زمینی و آبی، پرسش اصلی اینجاست: سوخت خوزستان دقیقاً کجای نقشه غیب میشود؟
به گزارش خبرگزاری فارس از اهواز، خوزستان قلب تپنده انرژی کشور است، اما همین روزها در کنار استانهای سیستانوبلوچستان و هرمزگان، به یکی از کانونهای اصلی خروج غیرقانونی سوخت تبدیل شده است. اختلافی که میان قیمت سوخت یارانهای در داخل و بهای آن در آنسوی مرزها و آبهای خلیج فارس وجود دارد، سودهای کلانی را رقم زده که مهار آن تنها با برخورد در صحنه ممکن نیست.
هشدار دادستانی درباره قصور مدیران
ابعاد این ماجرا محدود به توقیف چند وانت یا قایق در آبراههای هندیجان و دشت آزادگان نیست، بلکه با شبکههایی روبروست که سهمیهها را در مبدأ میبلعند.علی دهقانی رئیس کل دادگستری استان خوزستان، با تأکید بر تشکیل شعب ویژه برای مقابله با قاچاق سوخت و سرقت نفت، اعلام کرده که هرگونه «ترک فعل» مدیران و مسئولان در عدم نظارت بر زنجیره توزیع، مستقیماً پیگرد قضایی دارد. به بیان ساده، مسئولی که چشمش را روی انحراف سهمیهها ببندد، شریک جرم محسوب میشود.
فشار انتظامی و توقیفهای پیاپی
سردار حسین رحیمی رئیس پلیس امنیت اقتصادی فراجا، صراحتاً خوزستان را در جمع چهار استان نخست با بیشترین حجم کشفیات قاچاق سوخت معرفی کرده است؛ نشانهای آشکار از اینکه نفتگاز کشور پیش از آنکه به دست مصرفکننده واقعی برسد، تغییر مسیر میدهد.
روزنههای انحراف سهمیه
گزارشهای کارگروه مبارزه با قاچاق استان نشان میدهد بخش چشمگیری از گازوئیل قاچاق، از محل سهمیههای صوری ماشینآلات راهسازی و ناوگان سنگینِ غیرفعال تأمین میشود.
چرا قاچاق ریشهکن نمیشود؟
رجبی کارشناس مبارزه با قاچاق کالا و ارز میگوید: باید منصفانه نگاه کرد؛ نیروهای انتظامی و مرزبانی حجم بالایی از سوخت قاچاق را در شهرهایی مثل اهواز، کارون و هندیجان توقیف میکنند، اما تمرکزِ صرف روی «کف خیابان» و «مرز آبی»، پاک کردن صورتمسئله است.او معتقد است که: تا زمانی که سامانههای نظارتی با هم حرف نزنند و کارتهای سوخت آزادانه خرید و فروش شوند، متوقف کردن یک محموله ۳۰ هزار لیتری تنها بخش کوچکی از جریان نشتی سوخت را مهار میکند. سهمیهبندی بدون پایش کارکرد واقعی ماشینآلات، زمینه اصلی رانت و قاچاق را شکل میدهد.
راهکارهای عملی برای مهار بحران
کارشناسان برای مهار این بحران چند راهکار پیشنهاد دارند:هوشمندسازی تخصیص سهمیه ناوگان و ادوات سنگین: سهمیه گازوئیل باید دقیقاً بر پایه «بارنامه الکترونیکی، پایش بارخط و جیپیاس (GPS)» شارژ شود، نه صرفاً بر اساس پروندههای کاغذی و درخواستهای صوری.حذف واسطهگری در پروژههای عمرانی بازرسی سرزده از کارگاهها و پروژههای پیمانکاری خوزستان برای تطبیق میزان سوخت تحویلی با کارکرد واقعی دستگاهها.توسعه معیشت پایدار و فروش قانونی مرزی: ایجاد جایگاههای فروش سوخت با قیمت تعادلی و مرزی برای بومیان و مرزنشینان، تا انگیزه ورود جوانان به چرخههای پرخطر قاچاق از بین برود. سرمایه ملی خوزستان باید صرف توسعه زیرساختها، اشتغال جوانان بومی و آبادانی همین خاک شود؛ بستن گلوگاههای توزیع سوخت، نه یک اقدام مقطعی، بلکه یک ضرورت اقتصادی فوری است.