در حالی که مسئولان با مانور روی پروژههای میلیاردی و وعده ثروتآفرینی شلمچه به اروند آمدهاند، سایه ناهماهنگیهای مدیریتی و بروکراسی فرسایشی همچنان کام بازاریان و مردم صبور آبادان و خرمشهر را از طعم واقعی توسعه محروم نگه داشته است.
باز هم خوزستان، باز هم هوای شرجی آبادان و خرمشهر و باز هم صفی از مسئولان عالیرتبه کشوری و استانی؛ از دبیر شورای عالی مناطق آزاد و استاندار خوزستان گرفته تا فرمانداران و مدیران محلی. در روزهای اخیر، اروند دوباره تیتر یک رسانهها شد: از آغاز عملیات اجرایی جاده ساحلی با اعتبار سنگین ۲ هزار میلیارد تومانی (۲۰ همت ریالی) تا وعده طلایی «تبدیل شلمچه به محور تولید ثروت» و تأکید بر رفع موانع تجار و بازارچه مشترک مرزی.روی کاغذ و در قاب عکسهای یادگاری، همه چیز بینقص و نویدبخش است؛ اما اگر پای صحبت بازاریان تهلنجی خرمشهر، کسبه بازار کویتیهای آبادان یا جوانان جویای کار اروند بنشینید، تصویر دیگری پیش چشمانتان نقش میبندد؛ تصویری از یک «بیم و امید فرسایشی» که سالهاست گریبان مردم این دیار را رها نکرده است.
رویای تولید ثروت در شلمچه؛ چرا لقمه آماده دههها خاک میخورد؟
استاندار خوزستان و دبیر شورای عالی مناطق آزاد بهدرستی انگشت روی یک نقطه استراتژیک گذاشتهاند: شلمچه. مرزی که نزدیکترین دروازه زمینی ایران به قطب تجاری بصره است و باید پیشران صادرات غیرنفتی کشور باشد. اما سؤال بیپاسخ مردم و فعالان اقتصادی از هیئتمدیره و مدیریت منطقه آزاد اروند این است: چرا سالها پس از استقرار منطقه آزاد، هنوز باید در سال ۱۴۰۵ از ضرورت «مدیریت یکپارچه مرز» و راهاندازی «بازارچه مشترک» بهصورت یک مطالبه اولیه صحبت شود؟چرا مرزی که ظرفیت شبانهروزی شدن و تبدیل به بارانداز بزرگ ترانزیت را دارد، هر چند وقت یکبار با ناهماهنگی دستگاهها، اختلال در سامانه گمرک، معطلی کامیونها و دعوای بیپایان حاکمیتی میان دستگاههای اجرایی و منطقه آزاد مواجه میشود؟ آیا مدیریت منطقه آزاد اروند تا امروز نتوانسته تکلیف «ماده ۶۵ قانون احکام دائمی» و حاکمیت یکپارچه اقتصادی را در مرز روشن کند؟
کنایه معنادار دبیر شورا: وقتی از «وحدت» میگویند یعنی هنوز دعواست!
یکی از معنادارترین بخشهای سفر اخیر، تذکر صریح دبیر شورای عالی مناطق آزاد بود که «وحدت و همگرایی مدیران را زیربنای توسعه آبادان» خواند. این هشدارِ بهظاهر دیپلماتیک، ریشه در دردی کهنه دارد: سالهاست ناهماهنگی میان سازمان منطقه آزاد اروند، فرمانداریها، شهرداریها و دستگاههای خدماتی، انرژی منطقه را به جای پیشرفت، صرف اصطکاکهای فرسایشی کرده است.تا زمانی که سازمان منطقه آزاد نتواند یک تعامل همافزا با مسئولان بومی و استانی برقرار کند و خودش را به عنوان یک «پیشران توسعه» ثابت کند نه یک «جزیره مستقل بیتوجه به بافت شهری»، توسعه اروند فراتر از شعار نخواهد رفت.
تجار خوزستان و ظرفیت اروند؛ تسهیل تجارت یا بروکراسی خستهکننده؟
اینکه در اخبار مطرح میشود «تجار خوزستان از ظرفیت منطقه آزاد برای واردات کالا استفاده کنند»، حرف درستی است؛ اما مدیران محترم سازمان اروند پاسخ دهند: تجار چقدر در پیچوخم سامانهها، ثبت سفارشها، عوارضهای خلقالساعه و سختگیریهای غیرضروری معطل میمانند؟ اگر مشوقها واقعی است، چرا بخش عمدهای از سرمایهگذاران خوزستانی ترجیح میدهند سرمایه خود را به جای اروند، به سایر نقاط ببرند؟
مردم آبادان و خرمشهر نجیباند، صبورند و در طول دههها دین خود را به کشور ادا کردهاند. امروز دیگر فصل خواندن بیانیه و سخنرانیهای پرحرارت از پشت تریبونها نیست.اروند دیگر مجالی برای آزمون و خطا ندارد؛ مدیرانی که پشت میزهای شیشهای نشستهاند و باید متوجه شوند که شاخص موفقیت آنها، سخنرانیها و کلنگ زنیهای پرزرقوبرق نیست؛ شاخص واقعی، رضایت بازاریان، رونق شلمچه و رفع غبار محرومیت از چهره آبادان و خرمشهر قهرمان است.