حفاریهای پروژههای آب و فاضلاب در اهواز، به معضل ترافیک، گردوغبار، ناهمواری معابر و خسارت به خودروها و شهروندان تبدیل شده است؛ حفاریهایی که برخی از آنها ماهها و حتی سالها پس از پایان عملیات، همچنان بدون ترمیم و بازسازی رها شدهاند.
حفاریها در سطح شهر اهواز در حالی پس از پایان عملیات اجرایی بدون آسفالت و بازسازی رها شدهاند که برخی از آنها بیش از پنج سال بلاتکلیف ماندهاند؛ وضعیتی که به گفته مسئولان شهری: علاوه بر ایجاد گرههای ترافیکی و گردوغبار، خسارتهایی به خودروها و شهروندان وارد کرده و در مقابل، آبفا معتقد است مسئولیت آسفالت این نقاط بر عهده شهرداری است.حفاری برای اجرای طرحهای آب و فاضلاب اگرچه با هدف توسعه زیرساختهای شهری و رفع مشکلات فرسوده شبکه انجام میشود، اما طولانیشدن عملیات و عدم بازگشت معابر به شرایط اولیه، طی سالهای اخیر به یکی از مطالبات شهروندان اهوازی تبدیل شده است.
حفاری، راه مردم را میبندد
یکی از شهروندان ساکن خیابان زاویه زیتون کارمندی اهواز که جانباز شیمیایی است، درباره وضعیت این خیابان به خبرنگار فارس میگوید: چند روز است این خیابان را برای فاضلاب تخریب کردهاند و باعث مشکلات تردد برای ساکنان منطقه شده است.غروب که میشود چنان ترافیکی ایجاد میشود که خیابانهای اطراف هم قفل میشوند و کسی پاسخگو نیست.رضا خسروی با اشاره به نگرانی خود از شرایط اضطراری ادامه میدهد: اگر حالمان بد شود و بخواهیم به بیمارستان برویم، در ترافیک گرفتار میشویم.شهروند دیگری که از وضعیت خیابان زاویه گلایه دارد، میگوید:حدود سه سال است هر سال در این فصل این نقطه حفاری میشود و پایان سال خیابان را مرتب میکنند. هیچوقت هم نفهمیدیم علت چیست و چرا این پروژه تمام نمیشودبه گفته مریم نصراللهی، وضعیت خیابان به گونهای است که بخشهایی از آن نشست کرده و هنگام بارندگی نیز با مشکل آبگرفتگی مواجه میشود.
آبفا: شهرداری باید آسفالت کند
حسین عبیداوی، رئیس شرکت آبفا اهواز، در گفتوگو با خبرنگار فارس درباره مسئولیت حفاریها اظهار میکند: دو نوع حفاری داریم؛ حفاریهایی که مربوط به فاضلاب است و مجری طرح فاضلاب، شرکت آبفا استان است که اعتبارات آن نیز در اختیار استان قرار دارد.وی با بیان اینکه آبفا استان پیگیر حل معضل حفاریها با شهرداری است، میافزاید: حفاریهای مربوط به آب جزئی هستند و شهرداری موظف است آنها را آسفالت کند.رئیس شرکت آبفا اهواز با اشاره به تفاهم میان آبفا و شهرداری میگوید: به جای اینکه برای امکانات شهرداری، فضای سبز و موارد دیگر شهرداری پول آببها را پرداخت کند، سالانه با شهرداری تهاتر میکنیم تا آسفالت انجام شود؛ چراکه بابت آب مصرفی شهرداری از آن پولی دریافت نمیکنیم و شهرداری اشتراکهای زیادی دارد.عبیداوی بخشی از حفاریها را مربوط به شبکه آب اهواز دانسته و بیان میکند: این بخش در حوزه اختیارات آبفا اهواز قرار دارد و عملیات آن در مناطق مختلف آغاز شده است.اما در پاسخ به این پرسش که اگر مسئولیت آسفالت بر عهده شهرداری است، چرا تا زمان آسفالت حفاریهای قبلی، پروژه جدید آغاز نمیشود، عنوان میکند: ما مجری پروژه هستیم و شهرداری باید کارش را انجام دهد، چراکه پول آسفالت را گرفته است.
160 نقطه حفاری شده در شهر
اظهارات رئیس آبفا اهواز در حالی است که سعید سعیدی، معاون عمرانی شهرداری اهواز، از وجود بیش از ۱۶۰ نقطه حفاری در سطح شهر خبر میدهد که پس از پایان عملیات اجرایی، بدون آسفالت و بازسازی رها شدهاند.
وی میافزاید: در برخی مناطق بیش از پنج سال از اتمام حفاری میگذرد، اما هنوز خیابانها به وضعیت اولیه بازنگشتهاند. این وضعیت نهتنها سیمای شهری را مخدوش کرده، بلکه خسارتهای فراوانی نیز به شهروندان وارد کرده است.به گفته معاون عمرانی شهرداری اهواز، آسیب دیدن خودروها بر اثر ناهمواری معابر، زمین خوردن موتورسواران، افزایش خطر برای عابران پیاده، ایجاد گرههای ترافیکی به دلیل کاهش عرض خیابانها، انتشار گردوغبار از معابر خاکی و تحمیل هزینههای مضاعف به شهروندان و شهرداری، بخشی از پیامدهای حفاریهای بلاتکلیف است.
ماده ۱۰۳؛ مسئول ترمیم کیست؟
سعیدی با استناد به ماده ۱۰۳ قانون شهرداریها بیان میکند: تکلیف دستگاههای اجرایی در این زمینه مشخص است.بر اساس توضیحات وی، دستگاههای اجرایی پیش از اجرای پروژههای عمرانی از جمله احداث شبکههای آب، فاضلاب، برق و تلفن باید موافقت کتبی شهرداری را دریافت کنند و دستگاه اجراکننده نیز موظف است خرابیهای ایجادشده در آسفالت، معابر و تأسیسات عمومی را در مدت تعیینشده، ترمیم و به وضعیت اولیه بازگرداند.سعیدی با اشاره به فرآیند صدور مجوز حفاری میگوید: شهرداری میتواند در صورت تعیین تکلیفنشدن حفاریهای قبلی، نسبت به صدور مجوزهای جدید مقاومت کند؛ اما پروژههای انتقال آب و فاضلاب بهگونهای طراحی شدهاند که برای تکمیل رینگ و ایجاد مسیر خروجی شبکه، حفاری در نقاط مختلف اجتنابناپذیر است.
وی ادامه میدهد: در شرایطی که شهرداری در برابر صدور مجوز مقاومت میکند، آبفا از طریق دستگاههای ذیربط با این استدلال که پروژه برای رفع مشکلات مردم اجرا میشود، پیگیر صدور مجوز میشود.وی اضافه میکند: شهرداری نیز به دلیل ضرورت اجرای طرحهای آب و فاضلاب و مطالبات چندساله مردم، ناچار به همکاری است.
پایان کار پروژهی
کی از نکات مورد تأکید معاون عمرانی شهرداری اهواز، الزام شرکتهای حفار زیرمجموعه آبفا به نصب تابلو مشخصات پروژه است.سعیدی تاکید میکند: در قراردادهای مربوط به حفاری، صراحتاً قید میشود که مشخصات فنی پروژه و زمان پایان عملیات روی تابلو در محل درج شود تا شهروندان بدانند حفاری متعلق به کدام دستگاه است و چه زمانی باید به پایان برسد.
شهرداری: آسفالت حفاریها بر عهده ما نیست
وی در پاسخ به ادعای رئیس شرکت آبفا اهواز گفت: شهرداری اهواز تحت هیچ عنوانی آسفالت نوارحفاریها را تقبل نکرده و نخواهد کرد و در این خصوص مواد قانونی به صراحت عنوان شده است.سعیدی توضیح میدهد: صرفاً شهرداری اهواز در مکانهایی که آبفا به تعهدات خودش در بحث ترمیمها عمل نمیکند و آن ترانشه باعث ایجاد خطر شود و یا بهشدت برای مردم اذیت و آزاری فراهم کند، از روی ناچاری و جهت رفاه حال مردم آن مقطع را ترمیم میکند و قانوناً و طبق قوانین کمیسیون حفاری میبایست با ضریب بالای ۱۰ درصد هزینهها را از آبفا یا دیگر شرکتها مطالبه کند.وی میافزاید: همواره بین آبفا و شهرداری از بابت آببهای آبفا و عوارض شهرداری یا مجوزات حفاری دادوستدهایی انجام میشود که در آخرین زمان تا پایان ۱۴۰۳ این تعاملات صورت گرفته، ولی اینکه آبفا بیان کند که آسفالت بر عهده شهرداری است، کاملاً بیپایه و اساس است.
130 میلیارد تومان تفاهم، ۴۰ میلیارد طلب
سعیدی تأکید کرد: شهرداری اهواز به عاملیت سازمان عمران شهری، در سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ دو تفاهمنامه با شرکت آب و فاضلاب خوزستان برای ترمیم نوار حفاریها منعقد کرد که بر اساس آن، سازمان عمران بهعنوان پیمانکار آبفا و در ازای دریافت هزینههای ترمیم نوار حفاریها، عملیات اجرایی را انجام دهد.وی افزود: ارزش این تفاهمنامهها ۱۳۰ میلیارد تومان بود، اما به دلیل نبود هماهنگیهای لازم، این اعتبار بهطور کامل محقق نشد و سازمان عمران شهری همچنان حدود ۴۰ میلیارد تومان از آبفا بابت کارکرد انجامشده طلب دارد.سعیدی بیان کرد: اجرای کامل این تفاهمنامهها میتوانست کمک بسیار بزرگی به آبفا استان در زمینه ترمیم و ساماندهی نوار حفاریهای شهری باشد.
حفاریها متعلق به آبفا اهواز است\
در همین زمینه، یک کارشناس حوزه شهری نیز در گفتوگو با فارس، با تفکیک میان آبفا استان و آبفا اهواز، میگوید: این حفاریها عمدتاً متعلق به شرکت آبفا استان است و آبفا اهواز بهرهبردار محسوب میشود.وی ادامه میدهد: در حوزه فاضلاب، پروژهها در سطح استان طراحی و اجرا میشوند و پس از تکمیل در اختیار آبفا اهواز قرار میگیرند. آبفا اهواز بیشتر در حوزه آب شرب، تعمیرات و رفع معارض فعالیت دارد.این کارشناس حوزه شهری با اشاره به مسئله اصلی پروژههای حفاریشده میافزاید: مشکل صرفاً باز بودن یک خیابان یا خاکی بودن معبر نیست؛ مسئله این است که پروژهای که وارد زندگی روزمره مردم میشود باید زمان شروع، مدت اجرا، میزان پیشرفت و تاریخ پایان مشخص داشته باشد.
وی عنوان میکند: وقتی پروژهای بدون اعلام زمانبندی مشخص ماهها یا حتی سالها ادامه پیدا میکند، شهروند نمیداند باید برای پایان این وضعیت چه زمانی را انتظار بکشد.این کارشناس معتقد است کمبود منابع مالی یکی از دلایل به سرانجام نرسیدن برخی پروژههاست، اما این موضوع نباید به معنای بلاتکلیف ماندن معابر و بیاطلاعی مردم از سرنوشت پروژه باشد و دستگاه مجری باید نسبت به تعهدات خود، زمانبندی و اطلاعرسانی عمومی پاسخگو باشد.
چه کسی پاسخگوی ۱۶۰ نقطه حفاری است؟
آبفا میگوید: مجری پروژه است و شهرداری باید آسفالت کند؛ شهرداری از بیش از ۱۶۰ نقطه حفاریشده بدون بازسازی سخن میگوید و در عین حال تأکید دارد که برای اجرای پروژههای ضروری آب و فاضلاب، ناچار به صدور مجوز حفاری است.در این میان، آنچه برای شهروندان باقی میماند، نه اختلاف میان دو دستگاه، بلکه خیابانهای خاکی، ترافیک، گردوغبار، نشست معابر و پروژههایی است که تاریخ پایانشان برای مردم روشن نیست.