آیا «یک کولر کمتر» چاره ناترازی برق خوزستان است؟
در شرایطی که دمای بالای ۵۰ درجه خوزستان، سیستمهای سرمایشی را به ابزار بقا تبدیل کرده، تقلیل ناترازی تاریخی برق به رفتار مصرفی خانوارها و پویشهایی چون «یک کولر کمتر»، نادیده گرفتن چالشهای ساختاری نظیر افت ظرفیت تجهیزات در گرمای حارهای، تلفات شبکه و سهم سنگین صنایع انرژیبر است.
در روزهای پایانی مردادماه و اوج تاختوتاز گرمای طاقتفرسای بالای ۵۰ درجه همراه با رطوبت نفسگیر در خوزستان، شرکت برق منطقهای خوزستان بار دیگر از ثبت رکوردهای جدید مصرف و رسیدن بار شبکه به ۹ هزار و ۸۶۵ مگاوات خبر داده است. در این میان، علی اسدی، مدیرعامل این شرکت، با اشاره به رشد ۱۰.۴ درصدی مصرف نسبت به سال گذشته، از شهروندان خوزستانی خواسته است با کاهش دستکم ۵ درصدی مصرف برق و پیوستن به پویش «یک کولر کمتر؛ قرار همدلی»، به پایداری شبکه و پیشگیری از حوادث ناشی از پرباری کمک کنند.اگرچه ضرورت حفظ پایداری شبکه و همکاری همگانی برای عبور از روزهای بحرانی تابستان اصلی پذیرفتهشده در مدیریت بحران است، اما از منظر کارشناسان انرژی و مهندسی شبکه، تقلیل دادن ریشههای ناترازی و فشارهای وارد بر تجهیزات صرفاً به رفتار مصرفی مشترکان و درخواستهای توصیهای، نیازمند نقد دقیق، فنی و منصافه است.
اقلیم فوقگرم (T3) و چالش دستورالعملهای کلی
مدیرعامل شرکت برق منطقهای خوزستان در اظهارات خود از مردم خواسته است دمای کولرهای خود را روی ۲۵ درجه تنظیم کنند. از دیدگاه ترمودینامیکی و مهندسی تجهیزات سرمایشی، این توصیه در اقلیم حارهای و شرجی خوزستان نیازمند بازنگری است. در دمای محیطی بالای ۵۰ درجه و با وجود رطوبت بالا و کیفیت متغیر عایقبندی ساختمانها، تنظیم ترموستات روی ۲۵ درجه عملاً به معنای کارکرد پیوسته و بدون وقفه کمپرسورهاست، بدون آنکه آسایش حرارتی مطلوبی برای ساکنان فراهم شود. راهکار علمی در این اقلیم، تمرکز بر ارتقای راندمان سیستمهای سرمایشی، تعویض کولرهای فرسوده با نمونههای اینورتر متناسب با شرایط T3 و الزام به سایهبانی کندانسورهاست، نه توصیههای رفتاری که در عمل با شرایط زیستی استان تناسب ندارد.
افت ظرفیت حرارتی تجهیزات شبکه (Derating)؛ عاملی فراتر از رشد مصرف
سخنان مقام مسئول در شرکت برق منطقهای، پرباری شبکه را عمدتاً به «رشد ۱۰.۴ درصدی مصرف» منتسب کرده است. با این حال، تحلیلگران فنی یادآور میشوند که در دماهای بحرانی بالای ۵۰ درجه، ظرفیت نامی خطوط انتقال، کابلها و ترانسفورماتورها به دلیل محدودیتهای فیزیکی و انتقال حرارت دچار افت ۱۵ الی ۲۵ درصدی میشوند. موج گرمای مردادماه در خوزستان پدیدهای غیرمترقبه نیست؛ بنابراین بخشی از فشار موجود بر شبکه ناشی از محدودیت تابآوری تجهیزات انتقال در برابر این اقلیم سخت است و نمیتوان تمام بار مسئولیتی را متوجه رفتار مصرفکننده کرد.
جای خالی مدیریت مصرف صنایع انرژیبر در گفتمان رسمی
در گزارشها و مصاحبههای مرتبط با مدیریت بار خوزستان، عمده تمرکز روی بخش خانگی و پویشهای مردمی است. این در حالی است که خوزستان کانون تمرکز ابرصنایع ملی، پتروشیمیها، واحدهای فولادی و تاسیسات نفتی است. یک نقد به سخنان مدیرعامل این است که سهم دقیق و تفکیکشده صنایع بزرگ و سنگین استان در مدیریت دیماند و کاهش بار پیک مصرف شفافسازی نشده است. انداختن بار اصلی مدیریت مصرف بر دوش مشترک خانگی -که تهویه مطبوع برای او نه یک کالای لوکس، بلکه ابزار بقا و حفظ سلامت است- رویکردی نامتوازن به نظر میرسد.
ارزیابی مقایسههای آماری و وضعیت پروژهها
مدیرعامل برق منطقهای خوزستان پیشتر اعلام کرده بود که این استان به اندازه ۱۵ استان کشور برق مصرف میکند و ۲۰ درصد پروژههای تابستانی وزارت نیرو در آن متمرکز است. هرچند این آمار گویای وسعت و اهمیت زیرساختهای خوزستان است، اما مقایسه مصرف با سایر استانها بدون در نظر گرفتن ساختار صنعتی و اقلیمی خاص استان، تصویری ناقص به دست میدهد. انتظار جامعه کارشناسی از متولیان صنعت برق این است که در کنار اعلام مگاپروژههای انجامشده، به شاخصهای کلیدی دیگری نظیر میزان کاهش تلفات شبکه در برابر شرجی و خوردگی مقرهها و همچنین پیشرفت نوسازی شبکه توزیع نیز پرداخته شود.
نگاه رو به جلو
عبور از روزهای بحرانی تابستان خوزستان نیازمند رویکردی ترکیبی است. همراهی مردم در ساعات اوج مصرف ارزشمند و راهگشاست، اما پایداری پایدار شبکه برق استان در گرو سرمایهگذاری ساختاری، توسعه ظرفیت پستهای انتقال، ارتقای استاندارد تجهیزات متناسب با اقلیم T3 و اعمال مدیریت دقیق بار بر روی صنایع انرژیبر است تا فشار ناترازی بهطور عادلانهتری در تمامی بخشها توزیع شود.
ایمیل مستقیم: info@khouznews.ir
پیامک: 5000205020
آخرین اخبار
