معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی دزفول نسبت به خطر عقربگزیدگی در این شهرستان هشدار داد و گفت: ۲ هزار و ۸۹۶ مورد عقرب گزیدگی از سال ۱۴۰۰ تاکنون در شهرستان دزفول ثبت شده است.
لیلا محبی بیان کرد: بیشترین میزان وقوع این حوادث در سال ۱۴۰۲ با ۶۴۷ مورد (معادل ۲۲.۳ درصد کل آمار) به ثبت رسیده است.
وی افزود: اگرچه آمار عقرب گزیدگی از سال ۱۴۰۳ روند نزولی نسبی داشته است ولی همچنان با یک عامل خطر برای سلامت عمومی مواجه هستیم.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی دزفول در تشریح تحلیلهای جمعیتی و محیطی گفت: بیشترین گروههای سنی در معرض خطر عقرب گزیدگی، مربوط به جمعیت فعال در گروه سنی ۳۰ تا ۴۹ سال است با این حال، سهم ۱۵.۲ درصدی کودکان زیر ۱۰ سال در سال ۱۴۰۵، زنگ خطری برای خانوادهها است که باید بر ایمنسازی محیط منزل توجه داشته باشند.
محبی ادامه داد: مردان با میانگین ۶۰ درصد سهم غالب در عقرب گزیدگی را دارند که این موضوع به طور عمده به دلیل حضور در مشاغل فضای باز مانند کشاورزی و دامداری است.
وی با بیان اینکه مشاغل آزاد و خانهداری نیز بخش قابلتوجهی از موارد عقرب گزیدگی را تشکیل میدهند، تصریح کرد: مناطق روستایی کانونهای اصلی خطر هستند بهطوری که در سال ۱۴۰۰، ۴۷.۹ درصد از موارد و در سال ۱۴۰۲، ۴۲.۲ درصد این حوادث در مناطق روستایی گزارش شده است.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی دزفول درخصوص مارگزیدگی نیز بیان کرد: طی این بازه ۶ ساله، ۲۸۲ مورد مارگزیدگی در سامانه سلامت ثبت شده که روند افزایشی آن از ۴۰ مورد در سال ۱۴۰۰ به ۶۴ مورد در سال ۱۴۰۲ نگرانکننده بوده است ولی از سال ۱۴۰۳ تاکنون شاهد کاهش نسبی این موارد هستیم.
وی با بیان اینکه در مارگزیدگی نیز مردان با سهم ۷۶ درصدی و گروه سنی ۳۰ تا ۳۹ سال بیشترین موارد گزش را شامل میشوند، اظهارکرد: مناطق روستایی با سهمی بیش از ۶۵ درصد در سال ۱۴۰۰ اصلیترین کانونهای وقوع مارگزیدگی محسوب میشوند.
محبی مدیریت حوادث گزش را نیازمند استراتژیهای چندجانبه دانست و بیان کرد: توزیع پادزهر (آنتیونوم)، ارائه آموزشهای همگانی برای کشاورزان و دامداران و ترویج فرهنگ استفاده از کفش و پوشش مناسب در فضای باز، از اولویتهای اصلی پیشگیری از موارد گزش است.
وی افزود: اجرای برنامههای پیشگیرانه موثر، نیازمند همکاری مستمر و بیش از پیش سایر دستگاههای اجرایی با حوزه بهداشت است.
ایران از لحاظ گزشهای مرگبار توسط مار و عقرب، دومین کشور جهان بعد از مکزیک است و سهم عقرب گزیدگی در کشور بیش از چهار برابر مارگزیدگی است.
طبق توصیه کارشناسان، نخستین اقدام پس از عقربزدگی، ارزیابی محل حادثه و جلوگیری از گزش مجدد است؛ سپس سعی کنید فرد آسیبدیده را آرام کنید و عضو آسیبدیده را پایینتر از سطح بدن قرار دهید.
محل نیشزدگی را با کیف آب سرد یا یخ، سرد نگه دارید (از قرار دادن یخ به صورت مستقیم بر روی محل گزش خودداری کنید). از تجویز فرآوردههای دارویی به مصدوم پرهیز و به سرعت فرد را به نزدیکترین مرکز درمانی منتقل کنید.
درمان عقربگزیدگی از طریق مراجعه به مراکز بهداشتی درمانی و بیمارستان و دریافت سرم ضدعقربگزیدگی امکانپذیر است.