پیشگیری در مبدا؛ چرا دامپزشکی خط نخست نظام سلامت است

حسین شانه‌سازان  اظهار کرد: در حال حاضر بیش از یک‌هزار و ۶۰۰ بیماری در جوامع انسانی شناخته شده که بیش از ۸۰۰ مورد آن‌ها بیماری‌های مشترک بین انسان و دام هستند و همین موضوع اهمیت نقش دامپزشکی در پیشگیری از بیماری‌ها را دوچندان می‌کند.

وی افزود: دامپزشکی پیش از آنکه بیماری به انسان منتقل شود، در محل تولید و نگهداری دام، روستاها، مناطق عشایری، کشتارگاه‌ها و مراکز تولید حضور دارد و با شناسایی به‌موقع کانون‌های بیماری، از گسترش آن جلوگیری می‌کند.

شانه‌سازان با اشاره به فعالیت‌های پایش و مراقبت بیماری‌ها بیان کرد: رصد مستمر بیماری‌های دامی در مناطق روستایی، عشایری و شهری، یکی از مهم‌ترین برنامه‌های دامپزشکی است و کارشناسان این حوزه با حضور میدانی، کوچک‌ترین نشانه‌های بروز بیماری را بررسی می‌کنند تا از انتقال آن به جمعیت انسانی جلوگیری شود.

وی ادامه داد: در کنار این اقدامات، کارشناسان بهداشت و مدیریت بیماری‌های دامی و طیور و همچنین کارشناسان نظارت بهداشت عمومی، به‌صورت مستمر بر وضعیت بهداشتی دام، طیور و فرآورده‌های خام دامی نظارت دارند تا هیچ عامل بیماری‌زا وارد چرخه مصرف مردم نشود.

این کارشناس دامپزشکی با اشاره به نقش آزمایشگاه‌های دامپزشکی گفت: نمونه‌های جمع‌آوری شده در آزمایشگاه‌های تخصصی بررسی می‌شوند و نتایج این آزمایش‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در تشخیص قطعی بیماری و تصمیم‌گیری برای کنترل کانون‌های بیماری دارند.

وی واکسیناسیون دام‌ها را یکی از مهم‌ترین برنامه‌های پیشگیرانه سازمان دامپزشکی دانست و افزود: واکسیناسیون هدفمند دام‌ها به‌ویژه در مناطق روستایی و عشایری علاوه بر حفظ سرمایه دامی، از انتقال بسیاری از بیماری‌های مشترک به انسان جلوگیری می‌کند و این خدمات در بسیاری از مناطق کشور به‌صورت رایگان ارائه می‌شود.

شانه‌سازان آموزش عمومی را از ارکان اصلی پیشگیری عنوان کرد و گفت: کارشناسان دامپزشکی با حضور در مدارس، مساجد، روستاها، مناطق عشایری، کشتارگاه‌ها و مراکز تولید، آموزش‌های لازم را متناسب با گروه‌های مختلف جامعه ارائه می‌کنند تا مردم با راه‌های پیشگیری از بیماری‌های مشترک آشنا شوند.

وی افزود: افزایش آگاهی دامداران، کارگران کشتارگاه‌ها، خانواده‌ها و حتی کودکان، نقش مهمی در کاهش خطر انتقال بیماری‌ها دارد و آموزش صحیح می‌تواند بسیاری از تهدیدها را پیش از تبدیل شدن به بحران کنترل کند.

این کارشناس دامپزشکی همچنین به نقش دستورالعمل‌های علمی سازمان دامپزشکی کشور اشاره کرد و گفت: تمامی برنامه‌های کنترلی و بهداشتی بر اساس دستورالعمل‌های تخصصی و به‌روز سازمان دامپزشکی کشور اجرا می‌شود و همین هماهنگی میان سیاست‌گذاری ملی و اقدامات میدانی، موجب انسجام در کنترل بیماری‌ها شده است.

شانه‌سازان در پایان تاکید کرد: مجموعه اقداماتی از جمله پایش بیماری‌ها، نظارت بهداشتی، آزمایش‌های تخصصی، واکسیناسیون هدفمند، آموزش عمومی و اجرای دستورالعمل‌های علمی، موجب شده بسیاری از بیماری‌های مشترک پیش از رسیدن به انسان مهار شوند و به همین دلیل دامپزشکی را باید خط نخست دفاع از سلامت مردم و امنیت غذایی کشور دانست.

 خوزستان به دلیل دارا بودن جمعیت قابل توجه دام سبک و سنگین، واحدهای بزرگ دامپروری و مرغداری، کشتارگاه‌های صنعتی و همچنین همجواری با مرزهای بین‌المللی، از استان‌های مهم کشور در اجرای برنامه‌های پایش بیماری‌های دامی، واکسیناسیون و مراقبت از بیماری‌های مشترک انسان و دام به شمار می‌رود.

همچنین سازمان جهانی بهداشت دام (WOAH) نیز اعلام کرده است حدود ۶۰ درصد عوامل بیماری‌زای شناخته‌شده انسان منشا حیوانی دارند و ۷۵ درصد بیماری‌های نوپدید انسانی نیز از حیوانات منتقل می‌شوند؛ موضوعی که اهمیت سرمایه‌گذاری در نظام دامپزشکی و پیشگیری را بیش از پیش نشان می‌دهد.