صنعتگران خوزستان به عنوان نبض توسعه صنعتی ایران، در این شرایط ویژه اقتصادی با پای کار بودن و عقب‌نشینی نکردن در برابر سختی‌ها، این استان را به شاهرگ حیاتی اقتصاد کشور تبدیل کرده‌اند. بزرگ‌ترین میادین نفت و گاز خاورمیانه و جهان، صنایع پتروشیمی، تاسیسات فولاد و ذوب‌آهن، مزارع کشت و صنعت، دسترسی به آب‌های آزاد و بین‌المللی و رودخانه‌های پرآب کارون، کرخه و دز، همگی ظرفیت‌ها و قابلیت‌هایی هستند که در کمتر استانی از کشور می‌توان نظیر آن‌ها را یافت.

چرخ صنعت و اقتصاد ایران با چالش‌های مختلفی روبه‌رو است، با این وجود تلاش شبانه‌روزی صنعتگران خوزستان باعث شده تا تولید در صنایع بسیار حساس و مادر کشور تعطیل نشود؛ حدود ۸۰ درصد درآمد کشور از خوزستان صنعتی تامین می‌شود.

تولید همواره با مشکلات و سختی‌های زیادی همراه است و فعالیت در صنعت تولید خوزستان با توجه به شرایط سخت اقلیمی و ناترازی بالای انرژی در فصل گرما و سرما با مشکلات بیشتری روبه‌رو است.

با این وجود، خوزستان با داشتن ۲ هزار و ۲۰۰ واحد تولیدی و ۵۳ شهرک و ناحیه صنعتی یکی از قطب‌های مهم صنعت کشور است که همواره در عرصه تولید حرف‌های زیادی برای گفتن دارد.

صنایع مادری همچون فولاد، نفت و پتروشیمی از ابرقدرت‌های تولید کشور در خاستگاه خود، خوزستان، قد علم کرده‌اند و متخصصان و صنعتگران تلاش داشته‌اند که قامت این واحدهای تولیدی را در برابر طوفان مشکلات همواره استوار نگه دارند.

در ۲ جنگ دفاع مقدس و «جنگ تحمیلی سوم»، واحدهای تولیدی خوزستان متحمل خسارت و زیان شدند و همین اتفاق صنایع استان را با پیشینه طولانی و توان بالایی که در حوزه تولید دارد، سال‌ها به عقب رانده است.

در جنگ تحمیلی سوم، دشمن متخاصم بارها واحدهای پتروشیمی و فولاد خوزستان را مورد اصابت پرتابه قرار داد، اما همچنان صنعتگران خوزستان با دستان توانمند خود اجازه ندادند تولید در این بخش‌ها دچار رکود شود و به گفته استاندار خوزستان، کمترین میزان ریزش نیرو در بخش تولید کشور مربوط به این استان بوده است.

بر اساس اعلام مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی خوزستان، در جنگ تحمیلی سوم پنج نفر از کارکنان شرکت‌های تولیدی استان شهید و ۱۵ نفر مصدوم شدند.

مهدی چنانی ادامه داد: هشت هزار میلیارد ریال خسارت به واحدهای تولیدی شهرک‌های صنعتی استان در جنگ تحمیلی سوم وارد شد و در مجموع ۲۵ شرکت آسیب دیدند.

وی با بیان اینکه هفت واحد تولیدی در شهرک‌های صنعتی خوزستان در این جنگ مورد اصابت پرتابه قرار گرفتند، اظهار کرد: با وجود این مشکلات، ۱۱۹ واحد تولید کالای اساسی در جنگ تحمیلی سوم تعطیل نشدند و برای تامین کالای اساسی فعال بودند.

مشکلات تولیدکنندگان در شرایط پساجنگ

رئیس شهرک صنعتی شماره سه اهواز در خصوص دغدغه‌ها و مشکلات واحدهای تولیدی بیان کرد: شرایط پساجنگ باعث شده تا تولیدکنندگان و کارفرمایان با مشکلاتی روبه‌رو شوند.

حسین نقوی گفت: برای جلوگیری از هرگونه ورشکستگی، تعدیل نیرو و یا کاهش تولید در شرایط پساجنگ، واحدهای تولیدی به حمایت همه‌جانبه دولت نیازمند هستند.

وی پرداخت مطالبات از سوی دستگاه‌ها را یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های صنعتگران دانست و ادامه داد: در بسیاری از موارد، دستگاه‌ها و شرکت‌های طرف قرارداد با تولیدکننده با وجود دریافت کالای مورد نیاز خود، مطالبات و حق تولیدکننده را پرداخت نمی‌کنند و این موضوع باعث انباشت بدهی و عقب‌ماندگی واحد تولیدی می‌شود.

نقوی قطعی برق تولیدکنندگان در ایام تابستان را از دیگر دغدغه‌های صنعتگران اعلام کرد و افزود: برای قطعی برق واحدهای تولیدی نیاز به زمان‌بندی داریم تا برق صنایع در زمان پیک کار قطع نشود.

رئیس شهرک صنعتی شماره سه اهواز قطعی برق چندروزه واحدهای صنعتی طی هفته را عامل عقب‌ماندگی تولید و ضرر و زیان جبران‌ناپذیر به تولیدکننده عنوان کرد.

عدم حمایت بانک‌ها از صنایع

مدیر کلینیک کسب‌وکار خوزستان نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا افزود: تنها ۵۰ درصد مصوبات ستاد تسهیل در خوزستان اجرا می‌شود، در حالی که ستاد تسهیل فرصتی برای پیگیری و بررسی چالش‌های واحدهای تولیدی است.

بهروز پروین ادامه داد: سیستم بانکی می‌تواند کمک شایانی به واحدهای تولیدی، به‌ویژه صنایعی که در جنگ تحمیلی آسیب دیده‌اند، داشته باشد اما تاکنون حمایت موثری از سوی سیستم بانکی دیده نشده است.

وی ادامه داد: امهال بدهی از سوی بانک‌ها یک کمک بسیار بزرگ به واحدهای تولیدی، به‌ویژه در شرایط سخت اقتصادی، محسوب می‌شود.

واگذاری امتیازات به صنعتگر غیرواقعی

رئیس انجمن تولیدکنندگان تجهیزات نفت، گاز و پتروشیمی خوزستان نیز از واگذاری امتیاز و زمین به افرادی که صنعتگر واقعی نیستند، گلایه‌مند است.

علی کرانی ادامه داد: بسیاری از زمین‌ها و امتیازاتی که به صنعتگران غیرواقعی و ناتوان داده شده، با قیمت‌های گزاف فروخته شده یا بلااستفاده مانده است.

وی عنوان کرد: در خوزستان اقتصاد واحدهای تولیدی بسیار آسیب دیده و برخی واحدها به انبار تبدیل شده‌اند؛ بنابراین واگذاری زمین و امتیازات باید به صنعتگران واقعی سپرده شود.

کرانی اظهار کرد: ضروری است قوه قضاییه به این موضوع ورود کند و باید پل ارتباطی میان دستگاه قضا و صنایع ایجاد شود تا مشکلات و موانع این حوزه آسان‌تر برطرف شود.

وقتی پای دغدغه‌های صنعتگران و زحمت‌کشان حوزه تولید می‌نشینیم، مشکلات آن‌ها بیشتر از جنس کم‌کاری، نبود هماهنگی یا نادیده گرفته شدن از سوی برخی مدیران و دستگاه‌ها است.

در بسیاری از موارد، این مشکلات با پیگیری و توجه مسئولان قابل حل است تا چرخ تولید کشور به خوبی بچرخد و هیچ کارگری بیکار نشود.

معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری خوزستان در خصوص وضعیت تولید استان بیان کرد: مهم‌ترین ظرفیت‌های تولیدی استان خوزستان در بخش صنعت شامل فولاد، پتروشیمی، سیمان، شکر، معادن، شهرک‌های صنعتی، چوب و کاغذ، MDF و نئوپان است.

جواد کاظم‌نسب الباجی گفت: ظرفیت اسمی سیمان استان ۳.۵ میلیون تن، فولاد ۱۳ میلیون تن، پتروشیمی ۳۵ میلیون تن و شکر ۷۷۰ هزار تن در سال است.

وی با اشاره به مشکلاتی که واحدهای تولیدی با آن درگیر هستند ادامه داد: کمبود تسهیلات بانکی متناسب با سپرده‌ها، ناپایداری برق و آسیب صنایع انرژی‌بر، خروج گردش مالی صنایع بزرگ از استان، جزیره‌ای بودن مدیریت اقتصادی، گرد و غبار و اثرات محیطی، سهم ناکافی از صندوق توسعه ملی، بحران آب صنایع و کم‌توجهی به ظرفیت شرکت‌های مهندسی و واحدهای تحقیق و توسعه استان از جمله مشکلاتی است که صنعتگران و حوزه تولید در استان با آن درگیر هستند.

معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری خوزستان با انتقاد از عملکرد برخی دستگاه‌های اجرایی در قبال فعالان اقتصادی، بر لزوم هم‌افزایی حداکثری برای رفع موانع تولید و حمایت از صنعتگران تأکید کرد.

وی گفت: متاسفانه عدم همکاری و همراهی برخی از مدیران دستگاه‌های اجرایی باعث شده تا تولیدکنندگان و صاحبان صنایع آن‌گونه که باید از عدالت در حوزه تولید و اقتصاد بهره‌مند نباشند.

الباجی عنوان کرد: استانداری خوزستان در کنار تولیدکنندگان است و سیاست راهبردی استانداری بر حمایت از صنعت است؛ مجموعه استانداری خوزستان در تمامی شرایط و مراحل حامی صنعتگران و فعالان اقتصادی است و از هیچ تلاشی برای تسهیل مسیر تولید دریغ نخواهد کرد.

کاظم‌نسب الباجی ادامه داد: پیشنهاد تشکیل کارگروه مشترک قضایی ـ اقتصادی استان را با توجه به نقش کلیدی دستگاه قضایی در رفع موانع حقوقی تولید داریم و خواستار افزایش هماهنگی‌ها بین دستگاه‌ها در راستای حل مشکلات واحدهای تولیدی هستیم.

معاون اقتصادی استانداری خوزستان افزود: با توجه به ظرفیت‌های قانونی و حمایت‌های دستگاه قضا از واحدهای تولیدی، لازم است یک کارگروه ویژه و تخصصی با حضور نمایندگان دستگاه قضایی استان برای پیگیری مستمر و حل‌وفصل مشکلات صنایع تشکیل شود.

وی خاطرنشان کرد: هدف اصلی از تشکیل این کارگروه، شناسایی دقیق گلوگاه‌های تولید و اتخاذ تصمیمات فوری برای صیانت از بنگاه‌های اقتصادی و حفظ اشتغال در استان است.

ناترازی انرژی از مهمترین مشکلات صنایع خوزستان

یکی از مشکلات عمده‌ای که تولیدکنندگان در خوزستان با آن درگیر هستند، قطع شدن برق در تابستان و گاز در زمستان است. علت قطعی برق و گاز صنایع در فصل‌های مختلف بیشتر به ناترازی انرژی و عدم توازن مصرف انرژی خانگی و صنعتی بازمی‌گردد.

سال‌هاست صنایع استان با این معضل درگیر هستند و متاسفانه تاکنون راهکار مناسبی برای این موضوع ارائه نشده است.

ارائه یک برنامه زمان‌بندی مناسب برای قطعی برق یا گاز و کمک به صنایع برای خرید موتورژنراتور از خواسته‌های صاحبان صنایع استان برای عبور از ناترازی انرژی است.

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت خوزستان در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا ضمن اشاره به مشکلاتی که واحدهای تولیدی استان با آن درگیر هستند، افزود: کمبود پرداخت تسهیلات بانکی، ناترازی انرژی، تامین مواد اولیه و مطالبات صنعتگران از دستگاه‌ها از جمله مشکلاتی است که صنایع با آن درگیر هستند.

وی گفت: به دلیل درگیر بودن خوزستان در جنگ دوران دفاع مقدس، صنایع استان ۲ دهه از پیشرفت حوزه صنعت سایر نقاط کشور عقب مانده‌اند و انتظار می‌رود همه دستگاه‌ها، به‌ویژه دادگستری استان، در کنار حوزه تولید و اجرای مصوبات ستاد تسهیل همراهی کنند.

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت خوزستان مجموع خسارت وارد شده به صنایع استان در جنگ تحمیلی سوم را حدود ۲۶ همت اعلام کرد و گفت: برای صنایع دانش‌بنیان آسیب‌دیده از جنگ در استان نیز ۲۰ همت اعتبار در نظر گرفته شده است.

فرسودگی تجهیزات صنایع؛ مانعی برای تولید

افزایش هزینه‌های تولید و قیمت تجهیزات صنعتی، تحریم‌ها، بالا بودن نرخ ارز برای خرید ماشین‌آلات و مشکلات ورود تجهیزات به‌روز از گمرکات از جمله موانع و مشکلات حوزه تولید است.

مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی خوزستان ادامه داد: محدودیت ظرفیت تولید واحدهای تولیدی و صنعتی، فرسودگی ماشین‌آلات واحدهای صنعتی دارای پروانه بهره‌برداری با سابقه بیش از ۲۰ سال، بلااستفاده ماندن و مستهلک شدن واحدهای تملیکی مستقر در شهرک‌ها و نواحی صنعتی و محدودیت استقرار متقاضیان سرمایه‌گذاری در شهرک‌های صنعتی تقاضامحور به دلیل کمبود زمین صنعتی از جمله مشکلاتی است که واحدهای تولیدی با آن درگیر هستند.

دستگاه قضایی خوزستان طی سال‌های اخیر تلاش کرده است با حمایت حقوقی و رفع مشکلات صنایع، این عقب‌ماندگی و تهدیدهایی را که متوجه صاحبان صنایع است کاهش دهد.

جلوگیری از تعطیلی ۳۶۲ واحد تولیدی در خوزستان

معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری خوزستان با بیان اینکه اغلب صنایع با مشکلاتی همچون بدهی بانکی، تامین مواد اولیه یا تامین انرژی مواجه بودند، گفت: با اقدامات انجام شده در حوزه تولید، از تعطیلی ۳۶۲ واحد و بیکاری ۱۱۹ هزار و ۱۴۵ نفر جلوگیری شد.

عیسی پورسلیمی بیان کرد: ۱۸۴ واحد تولیدی استان که تعطیل شده بودند نیز احیا شدند.

وی گفت: در سه‌ماهه نخست امسال نیز ۴۵ مصوبه در این حوزه به تصویب رسید و ۳۲ بازدید از واحدهای صنعتی انجام شد که در نتیجه آن از تعطیلی یک واحد تولیدی و بیکاری ۲۳ هزار نفر جلوگیری شد.

پورسلیمی افزود: سال گذشته نیز ۱۴ واحد دانش‌بنیان به چرخه تولید بازگشتند که در نتیجه آن از بیکاری چهار هزار و ۶۶۴ نفر جلوگیری شد و ۱۰۵ فرصت شغلی جدید نیز ایجاد شد.

وی با اشاره به اقدامات انجام شده در حوزه حمایت از تولید بیان کرد: در زمینه جلوگیری از تعطیلی واحدهای تولیدی و بیکاری کارگران اقدامات خوبی انجام شده است. در همین راستا «شنبه‌های اقتصادی» در معاونت پیشگیری از وقوع جرم دادگستری خوزستان برگزار شد و در صورت نیاز، مشکلات واحدهای تولیدی در ستاد تسهیل پیگیری می‌شد.

معاون پیشگیری از جرم دادگستری خوزستان با اشاره به حمایت از واحدهای صنعتی آسیب‌دیده از جنگ تحمیلی گفت: با شرکت‌های فولادی که در جنگ تحمیلی سوم مورد آسیب قرار گرفتند جلساتی برگزار شد و در این نشست‌ها درخواست شد شرکت فولاد جهان‌آرا تامین مواد اولیه شرکت‌های فولادی استان را بر عهده بگیرد.

هیچ واحد تولیدی در خوزستان توقیف نمی‌شود

در حالی که صاحبان صنایع با مشکلات متعدد اقتصادی و تولیدی درگیر هستند، پیچ‌وخم مسائل حقوقی یا بدهی‌های بانکی در برخی موارد باعث تعطیلی واحدهای تولیدی یا حتی بازداشت صنعتگر می‌شود.

در چنین شرایطی، رئیس دادگستری خوزستان برای جلوگیری از تعطیلی واحدهای تولیدی یا بازداشت صنعتگران وارد عمل شده است.

علی دهقانی نیز با تاکید بر لزوم احیای واحدهای صنعتی آسیب‌دیده از جنگ گفت: دستگاه قضایی استان ورود قاطعی برای رفع موانع تولید و جلوگیری از تعطیلی بنگاه‌های اقتصادی خواهد داشت و اجازه توقیف و تعطیلی هیچ واحد تولیدی را نخواهد داد.

رئیس کل دادگستری خوزستان با بیان اینکه امروز وظیفه و تکلیف مسئولان در قبال تولیدکنندگان، با توجه به خسارت‌های به‌جامانده بر صنایع در جنگ تحمیلی، حل مشکلات آن‌ها است، اظهار کرد: بسیاری از واحدهای تولیدی که در خدمت اقتصاد کشور هستند در دوران جنگ تحمیلی دچار آسیب‌های جدی شدند؛ این موضوع تکلیف مدیران را برای بازگرداندن این واحدها به چرخه تولید سنگین‌تر می‌کند.

وی با تاکید بر لزوم همراهی اثرگذار دستگاه‌های اجرایی برای احیای واحدهای از کار افتاده تصریح کرد: مشکلات و موانع پیش‌روی تولیدکنندگان در حوزه‌های ارزی، حقوقی و بازسازی باید به‌طور دقیق احصا شود و وظیفه و نقش هر دستگاه و مدیر متولی در این راستا به‌روشنی تعیین و ابلاغ شود.

دهقانی در بخش دیگری از سخنان خود بر لزوم مسئولیت‌پذیری مدیران استانی تاکید کرد و گفت: تمامی مدیران در خوزستان مکلف هستند برای حمایت از تولید پای کار باشند و در صورت کم‌کاری یا عدم حمایت از واحدهای آسیب‌دیده از جنگ، شناسایی و مورد پیگیری قرار خواهند گرفت.

عمده گره‌های واحدهای تولیدی در حوزه انرژی و اقتصاد است که دستگاه‌های مرتبط با این دو حوزه با حمایت از صنایع می‌توانند نقش موثری در کاهش مشکلات مسیر تولید و تقویت تولید و اقتصاد کشور داشته باشند.

بانک‌ها از جمله دستگاه‌های محوری در حوزه حمایت از تولید و صنایع هستند که متاسفانه جایگاه کشوری بانک‌های خوزستان در پرداخت تسهیلات مناسب نیست و در رتبه ۲۴ قرار دارد.

به گزارش ایرنا، خوزستان با وجود برخورداری از ظرفیت‌های عظیم صنعتی، نفتی و تولیدی، همچنان با چالش‌هایی همچون ناترازی انرژی، کمبود تسهیلات بانکی، فرسودگی زیرساخت‌ها و مشکلات حقوقی واحدهای تولیدی روبه‌رو است؛ با این حال صنعتگران این استان در سخت‌ترین شرایط نیز اجازه توقف چرخ تولید را نداده‌اند.

کارشناسان معتقدند حمایت عملی دستگاه‌های اجرایی، نظام بانکی و نهادهای خدمات‌رسان از بخش تولید، می‌تواند ضمن حفظ اشتغال، زمینه احیای واحدهای آسیب‌دیده و تقویت جایگاه خوزستان به عنوان قلب تپنده اقتصاد و صنعت کشور را فراهم کند.