بسیاری از خانوادهها تصور میکنند با سپردن عزیزشان به یک مرکز ترک اعتیاد، همه چیز در چند هفته پایان مییابد اما همیشه اینطور نیست؛ وجود مراکز غیرمجاز، روشهای غیرانسانی و حتی انتظار غیرواقع بینانه خانوادهها از چالشهای پیش روی ترک اعتیاد است که باید با نگاهی کارشناسی به آنها پرداخته شود.
در دزفول در حالی که ۲ مرکز ترک اعتیاد زیر نظر بهزیستی فعالیت میکنند، مسئولان از وجود همین دامهای پنهان در مسیر درمان سخن میگویند؛ دامهایی که اگر خانوادهها نسبت به آن آگاه نباشند، نه تنها بهبودی را به تاخیر میاندازد بلکه گاهی خسارتهای جبرانناپذیری برای بیماران و خانوادهها به همراه دارد.
رئیس اداره بهزیستی دزفول در گفتوگو با خبرنگار ایرنا از مهمترین چالشهای درمان اعتیاد، فعالیت کمپهای غیرمجاز، نبود مراکز بازپروری و نقش تعیینکننده خانوادهها در موفقیت روند درمان سخن میگوید.
بنا به گفته فریدون عبدی در حال حاضر ۲ مرکز ترک اعتیاد شامل کمپ سلام زندگی و صداقت زیر نظر اداره بهزیستی با ظرفیت ۳۰ نفر در دزفول فعال است که از پزشک، روانپزشک و مددکار بهرهمند هستند و خانوادهها میتوانند با مراجعه به این مراکز از خدمات آنها بهرهمند شوند.
چالشهای مراکز ترک اعتیاد
رئیس اداره بهزیستی دزفول، بزرگترین چالش مراکز درمان اعتیاد تحت نظارت بهزیستی را فعالیت کمپهای غیرمجاز در سطح شهرستان میداند که افراد را به صورت اجباری و با استفاده از روشهای غیرانسانی و به دور از کرامت انسانی تحت به اصطلاح درمان قرار میدهند و با اخذ هزینههای گزاف، خسارتهای جانی و مالی به بیماران و خانوادههای آنها وارد میکنند؛ افراد با توجه به اینکه درمانشان جنبه اصولی ندارد، پس از ترخیص دوباره به مواد مخدر باز میگردند.
انتظارات غیرمنطقی خانوادهها پس از مراجعه به مراکز درمان اعتیاد تحت نظارت بهزیستی یکی دیگر از چالشهای مراکز ترک اعتیاد از نظر عبدی است؛ برخی خانوادهها انتظار معجزه طی چند هفته برای بیمار خود دارند غافل از اینکه درمان فرآیندی طولانی است که نیاز به صبر و حوصله بیمار و خانواده دارد.
وی استقبال نکردن خانوادههای بیماران تحت درمان و بهبودیافته در نشستهای آموزشی در حین درمان و پس از آن را یکی دیگر از چالشهای این مراکز عنوان میکند و میافزاید: با توجه به اینکه این مراکز، کادر پرسنلی شامل پزشک، روانپزشک و مددکار دارند و بخش مهمی از درمان مربوط به آموزش خانواده درخصوص طرز برخورد با بیمار در حین درمان و پس از درمان است خانوادهها تصور میکنند فقط با اقامت بیمار مسوولیت خود را به پایان رسانده و انتظار بهبودی کامل بیمار را دارند در حالیکه روند درمان نیازمند تعمل خانواده و بیمار است.
آموزش همزمان بیمار و خانواده بنا به گفته رییس بهزیستی دزفول باید همزمان انجام شود به ویژه در مورد خانوادههایی که اختلافات خانوادگی منجر به روی آوردن اعضای خانواده به اعتیاد شده است؛ در صورتیکه این تنشهای خانوادگی پس از درمان بیمار ادامه داشته باشد منجر به بازگشت فرد بهبودیافته به مواد مخدر خواهد شد.
عبدی، سوء تفاهم در ارتباط بین کمپها و خانوادهها به دلیل اطلاعات ناکافی خانوادهها از روند درمان و بیتوجهی به آنها را از دیگر چالشهای مراکز ترک اعتیاد میداند چراکه وابستگی شدید خانواده به فرد معتاد و مسائل احساسی موجب اختلاف در روند درمان بیمار شده و موجب انجام فرآیند درمان به صورت ناقص میشود به طوری که در برخی موارد قبل از بهبودی کامل بیمار به اصرار خانواده ترخیص میشود.
وی میافزاید: برخی خانوادهها اصرار بر ترخیص زودهنگام بیمار به دلیل فشار اقتصادی و نگرانی اجتماعی قبل از بهبودی کامل دارند این در حالی است که آنچه باعث شده بتوان از چالشهای فوق عبور کرد مدیریت درست بین مراکز درمانی، خانواده و بیمار است که درصورت انجام آن و در نگاه بلندمدت از جمله آموزش مستمر خانوادهها، ارائه خدمات روانشناختی و شفافیت در ارتباط این مثلث میتوان با افزایش و ارتقای کیفیت درمانی احتمال بازگشت بیمار را پس از درمان به میزان قابل توجهی کاهش داد.
اقدامات بهزیستی برای اشتغال افراد بهبودیافته
براساس پروتکلهای درمانی مراکز درمان اعتیاد بهزیستی، بهبودیافتگانی که از مراکز درمان اعتیاد دوره بهبودی خود را که ۳۰ روز است به پایان میرسانند پس از گذشت یک سال از تاریخ ترخیص میتوانند با تایید مرکز درمانی به همراه مجوز کسب و کار به نام خود با مراجعه به بهزیستی، درخواست وام اشتغال دهند.
همچنین آن دسته از بهبودیافتگان که فاقد مدرک فنی و حرفهای هستند با در دست داشتن معرفینامه از مرکز درمانی خود میتوانند به دفتر اعتیاد اداره بهزیستی مراجعه کنند که در صورت داشتن شرایط طبق پروتکلهای بهزیستی و با هماهنگی اداره فنی و حرفهای به صورت رایگان از خدمات آموزشی دورههای فنی و حرفهای بهرهمند شوند.
عبدی به خانوادهها توصیه میکند در صورتی که دارای فرزند معتاد هستند و قصد درمان دارند با شماره تلفن اداره بهزیستی ۴۲۴۲۱۱۷۳-۵ تماس بگیرند تا آدرس مراکز تحت نظارت بهزیستی اعلام شود؛ شهروندان درصورت نداشتن دسترسی به شماره تلفنهای بهزیستی میتوانند در زمان ورود به مراکز درمانی به تابلویی که بر سردر مراکز قرار دارد توجه کنند؛ در صورتی که نام مرکز آبی رنگ و با عنوان تحت نظارت بهزیستی و با آرم بهزیستی مزین بود به آن مرکز مراجعه کنند.
وی همچنین از شهروندان میخواهد درصورت مشاهده هرگونه رفتار غیرانسانی در مراکز غیرمجاز به مقامات قوه قضاییه مراجعه کنند زیرا این مراکز تحت نظارت بهزیستی نیستند و بهزیستی هیچگونه مسؤولیتی در قبال لطمات پیش آمده به بیماران و خانوادههای آنها ندارد؛ همچنین شهروندان برای اطلاع و مشاوره درخصوص اعتیاد میتوانند با خط ۰۹۶۲۸ تماس بگیرند.
به گزارش ایرنا، ۲۶ ژوئن به عنوان روز جهانی مبارزه با مواد مخدر نامگذاری شده که برنامههای این روز در کشور از پنجم تیرماه به مدت یک هفته برگزار میشود اما امسال به علت همزمانی با تاسوعا و عاشورای حسینی، تشییع و تدفین رهبر شهید امت و هفته قوه قضاییه، برنامهها تا پایان تیرماه ادامه دارد.